مقالات گردشگری
مالیات سالانه ملک در ترکیه ۲۰۲۶ (Emlak Vergisi): نرخ، پرداخت و مهلتها
- 8 اکتبر 2026
آخرین بهروزرسانی: ۱۶ مهر ۱۴۰۵ (۸ اکتبر ۲۰۲۶) — نرخها و مهلتها از متن بهروز قانون مالیات املاک شماره ۱۳۱۹ (سایت قوانین ترکیه)، بخشنامههای ۸۷ تا ۸۹ و ۵۹ منتشرشده در روزنامه رسمی (۹ اوت و ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵)، راهنمای اداره درآمد (GİB) و متن قانون ۶۱۸۳ درباره جریمه تأخیر (۳٫۷ درصد در ماه از ۱۳ نوامبر ۲۰۲۵) گرفته شده است.
مالیات سالانه ملک در ترکیه (Emlak Vergisi) برای یک آپارتمان مسکونی معمولی در سال ۲۰۲۶ فقط دو در هزار ارزش مالیاتی ملک است، اگر ملک در یکی از کلانشهرها باشد، و یک در هزار در سایر شهرها. چون مبنای محاسبه «ارزش مالیاتی» شهرداری است و نه قیمت خرید، در مثال محاسبه همین مقاله مالیات یک آپارتمان ۱۰۰ متری در کلانشهر ۱٬۹۶۴ لیر در سال میشود. با این حال، این مالیات هر سال باید به شهرداری پرداخت شود، مهلت قانونی دارد و تأخیر در آن گران تمام میشود؛ در این راهنما نرخها، فرمول محاسبه، مهلت پرداخت، جریمه تأخیر، معافیتها و نکتههای ویژه خریداران خارجی را با منبع رسمی توضیح دادهایم.

خلاصه مالیات ملک در ترکیه ۲۰۲۶: نرخ پایه مسکونی ۰٫۱٪ و برای کلانشهرها ۰٫۲٪ ارزش مالیاتی است (قانون ۱۳۱۹، ماده ۸). مالیات در دو قسط برابر پرداخت میشود: قسط اول مارس تا مه و قسط دوم نوامبر. جریمه تأخیر ۳٫۷٪ در ماه است. خریدار جدید باید در همان سال خرید به شهرداری اطلاع بدهد و مالیات او از ۱ ژانویه سال بعد شروع میشود. عوارض نظافت (ÇTV)، آیدات و داسک سه هزینه جداگانهاند.
مالیات سالانه ملک در ترکیه چیست و چه کسی آن را میپردازد؟
«مالیات املاک» یا Emlak Vergisi یک مالیات محلی است که هر سال بر ساختمانها (Bina Vergisi)، زمینهای داخل محدوده شهری (Arsa) و زمینهای کشاورزی (Arazi Vergisi) بسته میشود. مبنای قانونی آن قانون شماره ۱۳۱۹ مصوب ۱۹۷۰ است و وصول آن با شهرداری محل ملک است، نه اداره دارایی. طبق ماده ۳ همین قانون، مالیات ساختمان را مالک ملک میپردازد؛ اگر حق انتفاع (intifa) ثبت شده باشد، صاحب حق انتفاع، و اگر هیچکدام نباشد، کسی که مثل مالک در ملک تصرف میکند.
چند نکته درباره مالیات ملک برای خارجیها:
- تابعیت مهم نیست. قانون بین ایرانی و ترک فرقی نمیگذارد؛ هر کس که مالک ملک در ترکیه باشد، مکلف است.
- ملک خالی هم مالیات دارد. اگر در خانه ساکن نیستید یا آن را فقط تابستانها استفاده میکنید، مالیات سر جایش است.
- مبنا قیمت خرید نیست. مالیات بر «ارزش مالیاتی» (Emlak Vergisi Değeri) حساب میشود که شهرداری تعیین میکند.
- شهرداری، نه بانک یا دارایی. پرداخت به شهرداری محل ثبت ملک انجام میشود (در شهرهای بزرگ معمولاً شهرداری منطقه).
اگر هنوز در مرحله انتخاب و خرید هستید، ابتدا راهنمای خرید خانه در ترکیه و مراحل خرید ملک را بخوانید و مالیات سالانه را کنار هزینههای یکبار مصرف مثل هزینه سند خانه در بودجه بگذارید.
نرخ مالیات ملک در ترکیه ۲۰۲۶
نرخها در مواد ۸ (ساختمان) و ۱۸ (زمین) قانون ۱۳۱۹ آمده است. طبق متن قانون، نرخ مسکونی «یک در هزار»، سایر ساختمانها «دو در هزار»، زمین کشاورزی «یک در هزار» و زمین شهری (arsa) «سه در هزار» است و در محدوده شهرداریهای کلانشهری (قانون ۵۲۱۶) و مناطق مجاور آنها ۱۰۰٪ افزایش مییابد؛ یعنی دو برابر میشود. اداره درآمد (GİB) هم در راهنمای ۲۰۲۵ همین جدول را منتشر کرده است:
| نوع ملک | نام ترکی | نرخ در شهرهای عادی | نرخ در کلانشهرها |
|---|---|---|---|
| ساختمان مسکونی | Mesken | یک در هزار (۰٫۱٪) | دو در هزار (۰٫۲٪) |
| ساختمان غیرمسکونی (مغازه، دفتر و غیره) | Diğer binalar | دو در هزار (۰٫۲٪) | چهار در هزار (۰٫۴٪) |
| زمین شهری | Arsa | سه در هزار (۰٫۳٪) | شش در هزار (۰٫۶٪) |
| زمین کشاورزی | Arazi | یک در هزار (۰٫۱٪) | دو در هزار (۰٫۲٪) |
برای مثال، کلانشهرهایی مثل استانبول، آنکارا، ازمیر، آنتالیا، بورسا، مرسین و موغلا (بدروم، مارماریس، فتحیه) در دسته دوماند. اگر شهر یا منطقه شما در دسته کلانشهر نیست، نرخ پایه اجرا میشود. درباره شهر خود از شهرداری یا از مشاور حقوقی سؤال کنید؛ ما فهرست کامل شهرهای مشمول را در این بررسی از منبع رسمی نگرفتهایم.
دو نکته مهم دیگر از متن ماده ۸:
- رئیسجمهور اختیار دارد نرخها را تا نصف کاهش یا تا سه برابر افزایش دهد. در متن بهروز قانون و بخشنامههای ۲۰۲۶ که بررسی کردیم، تغییر نرخی ثبت نشده است؛ اما این اختیار وجود دارد، پس هر سال نرخ را از شهرداری تأیید کنید.
- برای ساختمان نوساز، مالیات نباید از مالیات زمین (یا سهم زمین) کمتر باشد؛ این قاعده از سال بعد از پایان ساخت تا چهار سال اجرا میشود.
قیمت بازار را در صفحه قیمت خانه در ترکیه به تفکیک شهر و منطقه ببینید و با ارزش مالیاتی شهرداری مقایسه کنید؛ این دو عدد یکی نیستند و مالیات روی عدد دوم بسته میشود.
ارزش مالیاتی (Emlak Vergisi Değeri) چگونه محاسبه میشود؟
مالیات ملک = ارزش مالیاتی × نرخ. خود ارزش مالیاتی را شهرداری حساب میکند و مالک آن را در صورتحساب یا در سامانه شهرداری میبیند. ماده ۲۹ قانون ۱۳۱۹ و بخشنامه ۸۹ برای ساختمان این فرمول را میدهند:
ارزش مالیاتی ساختمان = (مساحت ساختمان × هزینه ساخت هر متر مربع طبق جدول سال) + (سهم زمین × ارزش واحد زمین همان کوچه)
هزینه ساخت هر متر مربع را وزارت دارایی و وزارت محیطزیست و شهرسازی هر سال طبق نوع و کلاس ساختمان اعلام میکنند؛ جدول ۲۰۲۶ در بخشنامه شماره ۸۷ روزنامه رسمی ۹ اوت ۲۰۲۵ منتشر شد. ارزش واحد زمین (asgari ölçüde arsa birim değeri) را کمیسیونهای تخمین برای هر کوچه یا منطقه ارزشی تعیین میکنند. دو نکته درباره روش محاسبه:
- در محاسبه، کسر کمتر از هزار لیر در ارزش مالیاتی و کسر کمتر از یک لیر در مالیات نهایی نادیده گرفته میشود.
- عواملی مثل آسانسور، کولر و شوفاژ (افزایش) و استهلاک ساختمان (کاهش) هم در محاسبه شهرداری لحاظ میشود؛ مثالهای رسمی بخشنامه ۸۹ و مثال ما برای سادهسازی آنها را کنار میگذارند.
چرخه چهارساله و سقف افزایش در ۲۰۲۶
ارزش واحد زمین هر چهار سال یک بار تعیین میشود. بخشنامه ۸۹ تصریح میکند که در سال ۲۰۲۵ کمیسیونها ارزشهای سال ۲۰۲۶ را تعیین کردهاند و ارزشهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۹ بر همان پایهاند. چون جهش این ارزشها در بعضی مناطق بزرگ بود، ماده موقت ۲۳ قانون (اصلاحشده با قانون ۷۵۶۶ مورخ ۴ دسامبر ۲۰۲۵) برای ۲۰۲۶ سقف گذاشت:
| موضوع | قاعده طبق قانون ۱۳۱۹ و بخشنامه ۸۹ |
|---|---|
| سقف ارزش مالیاتی ۲۰۲۶ | «ارزش ۲۰۲۵ بهعلاوه دو برابر آن» (یعنی حداکثر ۳ برابر ارزش ۲۰۲۵)؛ در مثالهای بخشنامه: ۹۰۰٬۰۰۰ + (۹۰۰٬۰۰۰ × ۲) = ۲٬۷۰۰٬۰۰۰ لیر |
| اگر ارزش جدید از سقف کمتر باشد | همان ارزش جدید اعمال میشود، بدون تغییر |
| مالکان جدید (۲۰۲۵ به بعد) | همین سقف برای آنها هم اجرا میشود (ماده ۵ بخشنامه) |
| ساختمانهای تازهساز و تغییر کاربری در ۲۰۲۵ | سقف روی ارزش واحد زمین اعمال میشود، نه روی ارزش کل ساختمان (ماده ۶ بخشنامه) |
| ۲۰۲۷ تا ۲۰۲۹ | هر سال ارزش سال قبل به اندازه نرخ تجدید ارزیابی افزایش مییابد |
عبارت ترکی «iki kat fazlası» در بسیاری از خبرها «دو برابر» ترجمه شده است؛ اما مثالهای خود بخشنامه ۸۹ نشان میدهد که منظور ارزش قبلی بهعلاوه دو برابر آن، یعنی سه برابر ارزش ۲۰۲۵ است. به همین دلیل صورتحساب برخی مالکان در ۲۰۲۶ تا سه برابر ۲۰۲۵ شده است و برخی دیگر که ارزش جدیدشان از سقف کمتر بود، افزایش کمتری دیدند.
نرخ تجدید ارزیابی (yeniden değerleme oranı)
نرخ تجدید ارزیابی سال ۲۰۲۵ طبق بخشنامه ۵۸۵ قانون آیین دادرسی مالیاتی (روزنامه رسمی ۲۷ نوامبر ۲۰۲۵) ۲۵٫۴۹٪ اعلام شد. تفاوت جدید قانون ۷۵۶۶ این است که ارزش مالیاتی از این پس با کل نرخ تجدید ارزیابی بالا میرود، نه با نصف آن، مثل گذشته. این نرخ از ۲۰۲۷ روی ارزشهای ۲۰۲۶ اعمال میشود. نرخ مربوط به سال ۲۰۲۶ هنوز در تاریخ این بهروزرسانی (۸ اکتبر ۲۰۲۶) اعلام نشده است؛ سال گذشته در پایان نوامبر منتشر شد. نکته جدا: آستانه «مالیات مسکن ارزشمند» همچنان فقط با نصف نرخ تجدید ارزیابی بالا میرود (۱۲٫۷۴۵٪ برای ۲۰۲۶).
مثال محاسبه: مالیات یک آپارتمان ۱۰۰ متری در سال ۲۰۲۶
برای اینکه فرمول ملموس شود، یک مثال فرضی را با ارقام قانونی و مفروضات روشن حساب میکنیم. رقمهای «فرضی» را حتماً با ارقام ملک خودتان از شهرداری جایگزین کنید:
| ردیف | داده | مقدار | منبع یا فرض |
|---|---|---|---|
| ۱ | مساحت ساختمان (دیوار تا دیوار) | ۱۰۰ متر مربع | فرضی |
| ۲ | نوع ساختمان | بتنآرمه، کلاس ۱، مسکونی | فرضی |
| ۳ | هزینه ساخت هر متر مربع ۲۰۲۶ | ۸٬۰۲۶٫۹۹ لیر | عدد مثال ۷ در بخشنامه ۸۹ برای همین کلاس |
| ۴ | سهم زمین واحد | ۳۰ متر مربع | فرضی |
| ۵ | ارزش واحد زمین کوچه | ۶٬۰۰۰ لیر در هر متر مربع | فرضی |
محاسبه گامبهگام:
| گام | محاسبه | نتیجه |
|---|---|---|
| ارزش ساختمان | ۱۰۰ × ۸٬۰۲۶٫۹۹ | ۸۰۲٬۶۹۹ لیر |
| ارزش سهم زمین | ۳۰ × ۶٬۰۰۰ | ۱۸۰٬۰۰۰ لیر |
| جمع | ۸۰۲٬۶۹۹ + ۱۸۰٬۰۰۰ | ۹۸۲٬۶۹۹ لیر |
| ارزش مالیاتی (حذف کسر زیر هزار لیر) | — | ۹۸۲٬۰۰۰ لیر |
| مالیات سالانه در کلانشهر (۰٫۲٪) | ۹۸۲٬۰۰۰ × ۰٫۰۰۲ | ۱٬۹۶۴ لیر |
| هر قسط (دو قسط برابر) | ۱٬۹۶۴ ÷ ۲ | ۹۸۲ لیر |
| مالیات سالانه در شهر عادی (۰٫۱٪) | ۹۸۲٬۰۰۰ × ۰٫۰۰۱ | ۹۸۲ لیر |
| همین واحد اگر مغازه یا دفتر در کلانشهر باشد (۰٫۴٪) | ۹۸۲٬۰۰۰ × ۰٫۰۰۴ | ۳٬۹۲۸ لیر |
برای اینکه این رقمها را در پول مرجع هم ببینید، با نرخ رسمی بانک مرکزی ترکیه (TCMB) برای ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶، یعنی ۴۸٫۸۲۰۱ لیر برای هر دلار، مالیات سالانه ۱٬۹۶۴ لیر حدود ۴۰ دلار و ارزش مالیاتی ۹۸۲٬۰۰۰ لیر حدود ۲۰٬۱۰۰ دلار میشود. برای حس مقیاس: طبق دادههای Emlakjet در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶ که در راهنمای قیمت خانه در بورسا آمده، میانگین آگهیهای استانبول ۶۶٬۹۰۵ لیر برای هر متر مربع است؛ یعنی یک واحد ۱۰۰ متری حدود ۶٬۶۹۰٬۵۰۰ لیر، و ارزش مالیاتی فرضی ما فقط حدود ۱۵٪ آن است. این نسبت از ملک به ملک خیلی متفاوت است و عدد دقیق را فقط شهرداری میدهد.
سه حالت دیگر برای همین مثال
| حالت | محاسبه | مالیات سالانه کلانشهر |
|---|---|---|
| آپارتمان نوساز با معافیت موقت ماده ۵ (یکچهارم ارزش معاف، مسکونی) | (۹۸۲٬۰۰۰ − ۲۴۵٬۵۰۰) × ۰٫۰۰۲ = ۷۳۶٬۵۰۰ × ۰٫۰۰۲ | ۱٬۴۷۳ لیر |
| اگر ارزش ۲۰۲۵ فقط ۲۵۰٬۰۰۰ لیر بوده و ارزش جدید ۹۸۲٬۰۰۰ باشد، سقف ۳ برابر = ۷۵۰٬۰۰۰ | ۷۵۰٬۰۰۰ × ۰٫۰۰۲ | ۱٬۵۰۰ لیر |
| ارزش ۲۰۲۷ اگر نرخ تجدید ارزیابی ۲۰٪ شود (فقط فرض) | ۹۸۲٬۰۰۰ × ۱٫۲ = ۱٬۱۷۸٬۴۰۰ ← ۱٬۱۷۸٬۰۰۰ × ۰٫۰۰۲ | ۲٬۳۵۶ لیر |
ردیف سوم فقط یک سناریوی فرضی است، نه پیشبینی؛ نرخ واقعی را بعد از اعلام رسمی بررسی کنید. بهطور کلی اگر نرخ ۱۵٪ شود، مالیات ۲٬۲۵۸ و اگر ۲۵٪ شود ۲٬۴۵۴ لیر خواهد بود.
جدول سریع: مالیات به ازای ارزشهای مالیاتی مختلف
| ارزش مالیاتی | مسکونی در شهر عادی (۰٫۱٪) | مسکونی در کلانشهر (۰٫۲٪) | غیرمسکونی در کلانشهر (۰٫۴٪) |
|---|---|---|---|
| ۵۰۰٬۰۰۰ لیر | ۵۰۰ لیر | ۱٬۰۰۰ لیر | ۲٬۰۰۰ لیر |
| ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ لیر | ۱٬۰۰۰ لیر | ۲٬۰۰۰ لیر | ۴٬۰۰۰ لیر |
| ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ لیر | ۲٬۰۰۰ لیر | ۴٬۰۰۰ لیر | ۸٬۰۰۰ لیر |
| ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ لیر | ۵٬۰۰۰ لیر | ۱۰٬۰۰۰ لیر | ۲۰٬۰۰۰ لیر |
| ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ لیر | ۱۰٬۰۰۰ لیر | ۲۰٬۰۰۰ لیر | ۴۰٬۰۰۰ لیر |
مهلت پرداخت و تقویم سالانه مالیات ملک
ماده ۳۰ قانون ۱۳۱۹ میگوید مالیات در دو قسط برابر پرداخت میشود: قسط اول در ماههای مارس، آوریل و مه و قسط دوم در ماه نوامبر. وزارت دارایی میتواند ماههای پرداخت را برای مناطق مختلف تغییر دهد. در ۲۰۲۶ قسط اول تا ۳۱ مه بود؛ چون ۳۱ مه ۲۰۲۶ یکشنبه بود و تعطیلات عید هم در همان روزها قرار داشت، رسانههای ترکیه (از جمله CNBC-e در ۳۰ مه ۲۰۲۶) آخرین روز را ۱ ژوئن (دوشنبه) نوشتند. قسط دوم ۲۰۲۶ از ۱ تا ۳۰ نوامبر است و ۳۰ نوامبر دوشنبه است.
| زمان | چه اتفاقی میافتد | منبع |
|---|---|---|
| ژانویه (و در سالهای تخمین چهارساله، ژانویه و فوریه) | شهرداری مالیات سال را محاسبه و برای مالکان جدید و ساختمانهای تازه ثبت میکند | ماده ۱۱ |
| مارس تا مه | پرداخت قسط اول مالیات ملک؛ عوارض نظافت مغازهها و دفترها هم با همین قسطها میآید | ماده ۳۰ و ماده ۴۴ مکرر قانون ۲۴۶۴ |
| پایان سال بودجه (۳۱ دسامبر) | مهلت اطلاعرسانی خریداران ملک در همان سال خرید | ماده ۲۳ |
| نوامبر | پرداخت قسط دوم | ماده ۳۰ |
| پایان فوریه و پایان اوت | پرداختهای مالیات مسکن ارزشمند (اگر مشمول باشید؛ پایینتر توضیح دادهایم) | ماده ۴۷ |
| اواخر نوامبر | اعلام نرخ تجدید ارزیابی سال جاری برای سال آینده | بخشنامه ۸۹ و بخشنامه ۵۸۵ |
قانون ۱۳۱۹ تخفیف عمومی برای پرداخت زودهنگام یا یکجا ندارد. اگر شهرداری شما تخفیف یا کمپین اعلام کرد، آن را از کانال رسمی همان شهرداری ببینید و فقط براساس همان عمل کنید.
چگونه مالیات ملک را بپردازیم و استعلام کنیم؟
راهنمای GİB میگوید مالیات ملک «به شهرداری محل ثبت ملک» پرداخت میشود و روش پرداخت را همان شهرداری اعلام میکند. در عمل این راهها وجود دارد:
| روش | توضیح |
|---|---|
| سامانه e-Belediye شهرداری | بسیاری از شهرداریها پرداخت و استعلام آنلاین دارند؛ سامانه هر شهرداری فرق میکند |
| e-Devlet (turkiye.gov.tr) | سرویس «پرداخت بدهی شهرداریها» برای شهرداریهای متصل؛ طبق راهنمای رسمی با شماره هویت یا شماره سیسیل (sicil) و بدون ورود به سیستم هم کار میکند |
| باجه شهرداری | پرداخت با کارت یا نقد؛ برای کسانی که دسترسی آنلاین ندارند |
| بانکهای همکار شهرداری | بعضی شهرداریها پرداخت از طریق شعبه یا اینترنتبانک را هم پذیرفتهاند؛ فهرست بانکها را شهرداری اعلام میکند |
اگر شماره مالیاتی یا حساب بانکی ترکیه ندارید، قبل از خرید به راهنمای شماره مالیاتی ترکیه سر بزنید. از آنجا که هر شهرداری نحوه ثبت شماره هویت خارجیها را جداگانه تعیین میکند (این را از منبع رسمی تأیید نکردهایم)، بهترین کار این است که اولین بار از باجه شهرداری یا با کمک یک مشاور حقوقی شماره مالیاتدهنده (mükellef) خود را بگیرید.

نکته مهم برای خریدار و فروشنده: طبق ماده ۳۰ قانون ۱۳۱۹ (اصلاح ۲۰۲۱)، اداره ثبت املاک بدهی مالیات ملک و ارزش مالیاتی را از طریق سامانه شهرداری استعلام میکند و اگر ملک بدهی مالیات ملک داشته باشد، انتقال سند انجام نمیشود (بهجز مواردی مثل ارث، حکم دادگاه، اجرا و سلب مالکیت). پس قبل از روز انتقال، بدهی مالیات ملک را بپرسید؛ مراحل روز انتقال را در راهنمای مراحل سند و هزینه سند ببینید.
خریدار جدید: اعلام (bildirim) و شروع مالیات
خرید ملک یکی از «دلایل تغییر ارزش مالیاتی» در ماده ۳۳ قانون است (تغییر مالک). برای آن دو قاعده مهم داریم:
- تکلیف اطلاعرسانی: ماده ۲۳ میگوید اطلاعرسانی (bildirim) باید در همان سال بودجهای که تغییر رخ داده به شهرداری محل ملک داده شود. اگر تغییر در سه ماه آخر سال باشد، مهلت از تاریخ رویداد سه ماه است. مثال رسمی GİB: ملکی که ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۵ خریده شده، باید تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵ اعلام شود؛ ملکی که ۱۵ نوامبر ۲۰۲۵ خریده شده، ظرف سه ماه از تاریخ خرید.
- شروع مالیات: مالیات خریدار از ۱ ژانویه سال بعد شروع میشود (ماده ۹). شهرداری مالیات او را در ژانویه سال بعد محاسبه میکند (ماده ۱۱). یعنی ملکی که در ۲۰۲۶ خریده میشود، اولین مالیات خود را برای ۲۰۲۷ دارد.
بنابراین «تا ژانویه سال بعد» که در بعضی منابع میخوانید برای محاسبه و ثبت مالیات توسط شهرداری درست است، نه برای مهلت اطلاعرسانی خریدار؛ مهلت خریدار پایان همان سال است. GİB تأکید میکند که برای اعلام جز خود فرم اطلاعرسانی نباید مدرک دیگری از مالک خواست؛ مثل کپی سند، کپی شناسنامه یا قبض آب و برق.
در عمل، بعد از امضای سند با شهرداری تماس بگیرید یا از سامانه e-Belediye آن اطلاع بدهید و تأیید بگیرید. اگر تحویل ملک به ماههای آخر سال افتاد، مهلت سهماهه را فراموش نکنید. اگر اطلاع ندهید، طبق ماده ۳۲ شهرداری مالیات را خودش محاسبه میکند و جریمههای بخش بعدی هم ممکن است مطرح شود. درباره فروشنده: چون مالیات خریدار از سال بعد شروع میشود، مالیات همان سال خرید طبق منطق ماده ۹ و مثال مشابه GİB درباره مالیات مسکن ارزشمند معمولاً با فروشنده میماند؛ این را در قرارداد یا هنگام انتقال با فروشنده روشن کنید.
اگر برای خرید ملک بهدنبال اقامت هستید، اقامت از طریق خرید خانه و هزینه اقامت ترکیه را هم کنار این هزینهها بررسی کنید.
ملک اجارهای، سهامی و مشترک: چه کسی مالیات را میپردازد؟
| وضعیت | چه کسی مالیات ملک را میپردازد | توضیح |
|---|---|---|
| مالک ساکن | مالک | حالت عادی؛ ماده ۳ |
| ملک اجاره دادهشده | مالک (بهصورت قانونی) | میتوانید در قرارداد با مستأجر توافق کنید که او هزینه را بدهد، اما این توافق فقط بین شما و مستأجر است و شهرداری از مالک میگیرد |
| ملک با حق انتفاع | صاحب حق انتفاع | ماده ۳ |
| مالکیت مشاع (paylı mülkiyet) | هر مالک به نسبت سهم خود | ماده ۳؛ اطلاعرسانی هر مالک جداگانه است |
| مالکیت مشترک بدون تقسیم (elbirliği)، مثل ارث تقسیمنشده | همه مالکان بهطور تضامنی | ماده ۳؛ شهرداری از هر مالک میتواند کل را بخواهد |
| ملک نوساز در انحصار سازنده و هنوز فروختهنشده | سازنده یا مالک فعلی | برای مالیات مسکن ارزشمند معافیت جداگانه هست، برای مالیات عادی نیست |
درباره اجاره دادن: درآمد اجاره مالیات جداگانه دارد (مالیات بر درآمد)، که موضوع این مقاله نیست؛ اما مالیات ملک را مالک میپردازد. اگر قرارداد اجاره میبندید، راهنمای اجاره خانه در ترکیه و اقامت با اجاره خانه را ببینید و در قرارداد روشن کنید چه کسی چه هزینههایی را بر عهده میگیرد. در مقابل، عوارض نظافت (ÇTV) را طبق قانون ۲۴۶۴ «استفادهکننده ساختمان» میپردازد، که برای خانه اجارهای مستأجر است. این تفاوت در بخش ÇTV توضیح داده شده است.
تأخیر در پرداخت و جریمهها
اگر قسط را در مهلت پرداخت نکنید، طبق ماده ۳۷ قانون ۱۳۱۹ قوانین ۲۱۳ (آیین دادرسی مالیاتی) و ۶۱۸۳ (وصول مطالبات دولتی) اجرا میشود. جریمه تأخیر اصلی زام تأخیر (gecikme zammı) نام دارد. ماده ۵۱ قانون ۶۱۸۳ میگوید برای هر ماه تأخیر نرخ جداگانه اعمال میشود و کسر ماه بهصورت روزانه محاسبه میشود. با تصمیم ریاستجمهوری شماره ۱۰۵۵۶ (روزنامه رسمی ۱۳ نوامبر ۲۰۲۵، شماره ۳۳۰۷۶) نرخ از ۴٫۵٪ به ۳٫۷٪ در ماه کاهش یافت. متن بهروز قانون ۶۱۸۳ در سایت قوانین ترکیه نیز همین رقم را در پاورقی ماده ۵۱ دارد.
| مورد | مقدار یا قاعده | منبع |
|---|---|---|
| نرخ جریمه تأخیر پرداخت | ۳٫۷٪ در هر ماه؛ کسر ماه روزانه | قانون ۶۱۸۳ ماده ۵۱؛ تصمیم ۱۰۵۵۶ (از ۱۳ نوامبر ۲۰۲۵) |
| نرخ قبلی | ۴٫۵٪ در ماه (۲۱ مه ۲۰۲۴ تا ۱۲ نوامبر ۲۰۲۵) | تصمیم ۸۴۸۴ |
| تأخیر در اطلاعرسانی ملک | جریمه «ضایعکردن مالیات» (vergi ziyaı) و در بعضی موارد جریمه تخلف شکلی درجه دو؛ فقط سنگینتر اعمال میشود | راهنمای GİB ۲۰۲۵ |
| توبه و اصلاح (pişmanlık) | برای مالیات ملک اجرا نمیشود | ماده ۳۷۱ قانون ۲۱۳ طبق راهنمای GİB |
| تخفیف جریمه | اگر ظرف ۳۰ روز از ابلاغ به شهرداری مراجعه شود و مالیات و جریمههای باقیمانده به موقع پرداخت شود، تخفیف ماده ۳۷۶ ممکن است | راهنمای GİB ۲۰۲۵ |
یک مثال ساده با همان قسط ۹۸۲ لیری: اگر قسط دوم را که سررسیدش ۳۰ نوامبر است در ۱۵ ژانویه (یک ماه و ۱۵ روز دیرتر) بپردازید، جریمه حدود ۳٫۷٪ + (۳٫۷٪ × ۱۵ ÷ ۳۰) = ۵٫۵۵٪ است؛ ۹۸۲ × ۰٫۰۵۵۵ ≈ ۵۴٫۵ لیر. این یک تقریب است؛ شیوه دقیق شمارش روز را شهرداری در سامانه نشان میدهد. مبلغ کوچک است، اما بدهی مالیات ملک میتواند انتقال سند را مسدود کند و در نتیجه فروش یا انتقال ملک را به تأخیر بیندازد.
معافیتها و تخفیفهای مالیات ملک
قانون ۱۳۱۹ معافیتهای زیادی دارد؛ بیشتر آنها برای نهادهای دولتی، وقف، سفارتخانهها و ساختمانهای کشاورزی است. برای مالک مسکونی معمولی سه مورد مهم است:
| معافیت یا تخفیف | شرط اصلی | منبع |
|---|---|---|
| نرخ صفر برای تنها خانه (sıfır oran) | درآمد منحصراً از حقوق بازنشستگی بیمههای اجتماعی ترکیه، یا بدون درآمد با مدرک، جانباز، معلول، بیوه و یتیم شهید؛ تنها مسکن در ترکیه با حداکثر ۲۰۰ متر مربع ناخالص؛ ویلای تفریحی مشمول نیست | ماده ۸ و تصمیم ۲۰۰۶/۱۱۴۵۰ |
| معافیت موقت یکچهارم ارزش (حداقل ۲٬۵۰۰ لیر) برای مسکونی نوساز | پنج سال بعد از سال پایان ساخت؛ در صورت خرید برای باقیمانده مدت و به شرط استفاده مسکونی؛ اطلاعرسانی در همان سال لازم است | ماده ۵ |
| معافیت موقت بعد از بلایای طبیعی | ساختمانی که بر اثر زلزله، سیل یا آتشسوزی تخریب شده و حداکثر ظرف ۵ سال بازسازی شود، ۱۰ سال معاف است؛ گواهی مرجع رسمی لازم است | ماده ۵ بند ج |
درباره «نرخ صفر»: تصمیم ۲۰۰۶/۱۱۴۵۰ که از ۱ ژانویه ۲۰۰۷ اجرا شد، فقط برای افراد با شرایط بالا و برای تنها مسکن در ترکیه است. متن قانون به تابعیت اشاره نمیکند، ولی شرط «حقوق از نهادهای بیمه اجتماعی ترکیه» یا «مدرک بدون درآمد» احتمالاً بیشتر خریداران خارجی را مشمول نمیکند. اگر فکر میکنید مشمول هستید، با مدارک به شهرداری درخواست بدهید؛ شهرداری وضعیت را بررسی میکند. معافیت خودکار نیست.
مالیات مسکن ارزشمند (Değerli Konut Vergisi)
اگر ارزش مالیاتی یک مسکن از ۱۷٬۷۱۱٬۰۰۰ لیر بیشتر باشد (آستانه ۲۰۲۶ طبق بخشنامه ۸۸ و ماده ۴۲)، علاوه بر مالیات ملک، مالیات مسکن ارزشمند هم اضافه میشود. مهم است بدانید که مبنا ارزش مالیاتی شهرداری است نه قیمت خرید، پس قیمت خرید بالا لزوماً به معنی مشمول شدن نیست. جدول ۲۰۲۶ (ماده ۴۴ و بخشنامه ۸۸):
| ارزش مالیاتی مسکن | نرخ و فرمول |
|---|---|
| تا ۱۷٬۷۱۱٬۰۰۰ لیر | مشمول نیست |
| از ۱۷٬۷۱۱٬۰۰۰ تا ۲۶٬۵۶۷٬۰۰۰ لیر | مبلغ بالاتر از ۱۷٬۷۱۱٬۰۰۰ × سه در هزار |
| از ۲۶٬۵۶۷٬۰۰۰ تا ۳۵٬۴۲۵٬۰۰۰ لیر | ۲۶٬۵۶۸ لیر + (مبلغ بالاتر از ۲۶٬۵۶۷٬۰۰۰ × شش در هزار) |
| بالاتر از ۳۵٬۴۲۵٬۰۰۰ لیر | ۷۹٬۷۱۶ لیر + (مبلغ بالاتر از ۳۵٬۴۲۵٬۰۰۰ × ده در هزار) |
چند مثال حسابشده: ارزش مالیاتی ۲۰ میلیون لیر ← (۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ − ۱۷٬۷۱۱٬۰۰۰) × ۰٫۰۰۳ = ۶٬۸۶۷ لیر؛ ارزش ۳۰ میلیون ← ۲۶٬۵۶۸ + (۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ − ۲۶٬۵۶۷٬۰۰۰) × ۰٫۰۰۶ = ۴۷٬۱۶۶ لیر؛ ارزش ۴۰ میلیون ← ۷۹٬۷۱۶ + (۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ − ۳۵٬۴۲۵٬۰۰۰) × ۰٫۰۱ = ۱۲۵٬۴۶۶ لیر. برای همین تفاوتها، تبدیل رقم به دلار با همان نرخ TCMB نشان میدهد آستانه ۱۷٬۷۱۱٬۰۰۰ لیر حدود ۳۶۲٬۸۰۰ دلار ارزش مالیاتی است؛ البته این ارزش مالیاتی است و نه قیمت خرید.
نکتههای اجرایی طبق مادههای ۴۶ و ۴۷ و راهنمای ۲۰۲۶ GİB:
- کسی که فقط یک مسکن دارد یا از چند مسکن، ارزانترین مسکنش معاف است؛ یعنی مالیات مسکن ارزشمند در واقع مالیات «مسکن دوم به بعد» است.
- اظهارنامه باید تا ۲۰ فوریه هر سال به اداره دارایی (نه شهرداری) داده شود و مالیات در دو قسط برابر تا پایان فوریه و پایان اوت پرداخت میشود.
- خریدار در سال خرید مشمول نیست و مالیاتش از ۱ ژانویه سال بعد شروع میشود.
- اگر در سال شروع تکلیف ملک را بفروشید، قسط دوم همان سال همچنان با شماست (مثال رسمی GİB).
عوارض نظافت (Çevre Temizlik Vergisi) چیست؟
عوارض نظافت محیط (ÇTV) مالیات جداگانهای است که جدا از مالیات ملک و برای خانهها معمولاً داخل قبض آب میآید و در قانون درآمدهای شهرداریها شماره ۲۴۶۴ (ماده ۴۴ مکرر) آمده است. برخلاف مالیات ملک، مبنای ÇTV در خانههای مسکونی میزان مصرف آب است و مالیاتدهنده استفادهکننده ساختمان است، نه الزاماً مالک. بخشنامه شماره ۵۹ (روزنامه رسمی ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵، اجرا از ۱ ژانویه ۲۰۲۶) ارقام را اعلام کرده است:
| نوع شهرداری | ÇTV مسکونی ۲۰۲۶ | توضیح |
|---|---|---|
| کلانشهر | ۴ لیر برای هر متر مکعب آب مصرفی | در قبض آب جداگانه نوشته میشود |
| سایر شهرداریها | ۳ لیر برای هر متر مکعب | همین روش |
| مناطق در اولویت توسعه و شهرداریهای زیر ۵٬۰۰۰ نفر (غیر کلانشهر) | ۱٫۵۰ لیر برای هر متر مکعب | ۵۰٪ تخفیف طبق تصمیم ۲۰۰۵/۹۸۱۷ |
| خانه بدون آب شهری | طبق گروه هفتم تعرفه شهرداری | آب از شبکه شهرداری گرفته نمیشود |
| محل کار و ساختمان غیرمسکونی | طبق تعرفه ثابت سالانه (در کلانشهر ۲۵٪ بیشتر) | مثل مالیات ملک در قسطهای مارس–مه و نوامبر پرداخت میشود |
با همان مثال: مصرف فرضی ۲۰ مترمکعب در ماه، یعنی ۲۴۰ مترمکعب در سال، در کلانشهر ۲۴۰ × ۴ = ۹۶۰ لیر در سال میشود. جمع مالیات ملک مثال بالا (۱٬۹۶۴ لیر) با ÇTV (۹۶۰ لیر) به ۲٬۹۲۴ لیر (حدود ۶۰ دلار) میرسد. یعنی ÇTV در این مثال حدود نصف مالیات ملک به بار سالانه اضافه میکند. این رقمها را در هر قبض آب میتوانید ببینید؛ اگر قبض را مستأجر میپردازد، سهم ÇTV با او است، مگر چیز دیگری توافق کرده باشید. ارقام را در هزینه سند خانه و هزینه قبوض در ترکیه هم کنار هم ببینید.
تفاوت مالیات ملک با آیدات، داسک و مالیات خودرو
بسیاری از خریداران این پرداختها را با هم قاطی میکنند. جدول زیر کمک میکند هر هزینه را به جای درستش بفرستید:
| هزینه | به چه کسی | چه زمانی | چه چیزی را پوشش میدهد |
|---|---|---|---|
| مالیات ملک (Emlak Vergisi) | شهرداری | دو قسط: مارس–مه و نوامبر | مالیات مالکیت ساختمان یا زمین |
| عوارض نظافت (ÇTV) | شهرداری، از طریق قبض آب | همراه قبض آب | خدمات جمعآوری زباله و نظافت شهری |
| آیدات (Aidat) | مدیریت ساختمان | ماهانه | هزینههای مشترک ساختمان؛ مالیات نیست، طبق قانون مالکیت طبقاتی ۶۳۴ — راهنمای آیدات |
| داسک (DASK) | شرکت بیمه | سالانه | بیمه اجباری زلزله؛ هیچ ربطی به مالیات ندارد — راهنمای داسک |
| مالیات مسکن ارزشمند | اداره دارایی | فوریه و اوت | فقط برای ارزش مالیاتی بالای ۱۷٬۷۱۱٬۰۰۰ لیر |
| مالیات خودرو (MTV) | اداره دارایی | ژانویه و ژوئیه | خودرو، نه ملک — مالیاتهای خودرو |
برای تصویر کلی هزینههای جاری یک خانه، هزینه زندگی در ترکیه را هم ببینید.

اشتباهات رایج درباره مالیات سالانه ملک
- «مالیات بر اساس قیمت خرید است.» نه؛ بر اساس ارزش مالیاتی شهرداری است که معمولاً پایینتر از قیمت بازار است.
- «ملکی که اجاره دادهام، مالیاتش با مستأجر است.» قانون مالک را مکلف میکند؛ توافق با مستأجر فقط بین شماست.
- «اگر ساکن نیستم، مالیات ندارد.» مالیات به مالکیت وابسته است، نه سکونت.
- «مالیات ملک همان آیدات یا داسک است.» اینها سه هزینه جدا با طرفهای مختلفاند.
- «خریدار تا ژانویه سال بعد فرصت دارد.» مهلت اطلاعرسانی خریدار پایان سال خرید است، یا سه ماه اگر خرید در سه ماه آخر باشد.
- «در ۲۰۲۶ مالیات فقط ۲۵٪ بالا رفته.» برای بسیاری از مالکان ارزش مالیاتی با چرخه جدید ۴ ساله و سقف سه برابر تغییر کرده است، نه صرفاً با نرخ تجدید ارزیابی.
- «بدهی مالیات ملک با فروش حل میشود.» برعکس؛ بدهی مانع انتقال سند میشود.
- «نرخ صفر برای همه بازنشستهها است.» فقط با شرایط مشخص قانونی و درخواست به شهرداری.
چکلیست مالک ملک در ترکیه
- بعد از خرید در همان سال به شهرداری اطلاعرسانی (bildirim) بدهید و رسید بگیرید.
- شماره مالیاتدهنده (mükellef) و ارزش مالیاتی ملک را از شهرداری یا سامانه e-Belediye بگیرید.
- در تقویم خود دو یادآور بگذارید: مه و نوامبر.
- برای ملک اجارهای، در قرارداد روشن کنید چه کسی عوارض نظافت و آیدات را میدهد.
- قبل از فروش، بدهی مالیات ملک را استعلام کنید؛ بدون تسویه، سند منتقل نمیشود.
- اگر ارزش مالیاتی خانه بالاتر از ۱۷٬۷۱۱٬۰۰۰ لیر است یا بیش از یک مسکن دارید، وضعیت مالیات مسکن ارزشمند را با حسابدار یا مشاور حقوقی بررسی کنید.
- اگر ارزش مالیاتی بهطور غیرعادی بالا رفت، از شهرداری برگه محاسبه بخواهید و درباره اعتراض به ارزش (در دادگاه مالیاتی) مشورت بگیرید.
- پیش از انتقال سند، هزینههای جانبی را در راهنمای هزینه سند و مراحل سند مرور کنید. اگر هنوز شهر را انتخاب نکردهاید، خرید خانه در استانبول و خرید ملک در آنتالیا را ببینید.
منابع رسمی این راهنما
- قانون مالیات املاک شماره ۱۳۱۹ (متن بهروز) — مواد ۳، ۵، ۸، ۱۸، ۲۳، ۲۹، ۳۰، ۳۳، ۴۲ تا ۴۷ و ماده موقت ۲۳
- بخشنامه ۸۹ مالیات املاک، روزنامه رسمی ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵ — سقف ۲۰۲۶ و مثالهای محاسبه
- بخشنامه ۸۸ مالیات املاک — آستانه و جدول مسکن ارزشمند
- بخشنامه ۸۷ و جدول هزینه ساخت ۲۰۲۶ — روزنامه رسمی ۹ اوت ۲۰۲۵
- بخشنامه ۵۹ عوارض نظافت ۲۰۲۶ و قانون ۲۴۶۴
- قانون ۶۱۸۳ درباره جریمه تأخیر و گزارش KPMG درباره تصمیم ۱۰۵۵۶
- راهنمای مالیات املاک GİB (ژوئن ۲۰۲۵) و راهنمای مالیات مسکن ارزشمند GİB (فوریه ۲۰۲۶)
- تصمیم ۲۰۰۶/۱۱۴۵۰ درباره نرخ صفر و راهنمای e-Devlet برای پرداخت بدهی شهرداری
این مطلب راهنمای عمومی است و مشاوره مالیاتی یا حقوقی شخصی نیست. نرخها، ارزشها و مهلتها ممکن است تغییر کنند؛ پیش از تصمیم مهم، رقم نهایی را از شهرداری یا مشاور مالیاتی بگیرید.
راهنماهای تکمیلی خرید و نگهداری ملک
مالیات سالانه فقط یکی از هزینههای مالکیت است؛ این راهنماها بقیه را پوشش میدهند:
- خرید زمین و باغ در ترکیه
- وام خرید خانه در ترکیه برای خارجیها
- فروش ملک در ترکیه
- بررسی ساختمان پیش از خرید (ایسکان و پروانه ساخت)
- مالیات درآمد اجاره ملک در ترکیه
- اجاره کوتاهمدت و ایربیانبی در ترکیه
- انشعاب برق، آب، گاز و اینترنت در ترکیه
مالیات سالانه ملک در ترکیه چقدر است؟
برای مسکونی، نرخ پایه یک در هزار (۰٫۱٪) و در کلانشهرها دو در هزار (۰٫۲٪) ارزش مالیاتی ملک است. غیرمسکونی دو در هزار و در کلانشهر چهار در هزار؛ زمین شهری سه در هزار و در کلانشهر شش در هزار. در مثال این مقاله، آپارتمانی با ارزش مالیاتی ۹۸۲٬۰۰۰ لیر در کلانشهر ۱٬۹۶۴ لیر در سال مالیات دارد.
مالیات ملک (Emlak Vergisi) را چه کسی میپردازد، مالک یا مستأجر؟
طبق ماده ۳ قانون ۱۳۱۹، مالک ملک (یا صاحب حق انتفاع) مالیات را میپردازد. در قرارداد اجاره میتوان انتقال هزینه به مستأجر را توافق کرد، اما این توافق فقط بین طرفین معتبر است و شهرداری از مالک میگیرد. عوارض نظافت (ÇTV) در قبض آب را «استفادهکننده» ساختمان میپردازد.
مالیات ملک در ترکیه چه زمانی پرداخت میشود؟
در دو قسط برابر: قسط اول در مارس، آوریل و مه، و قسط دوم در نوامبر (ماده ۳۰). در ۲۰۲۶ قسط اول تا ۳۱ مه بود و بهدلیل تعطیلی تا ۱ ژوئن رسید؛ قسط دوم از ۱ تا ۳۰ نوامبر ۲۰۲۶ است. قانون تخفیف عمومی برای پیشپرداخت ندارد.
اگر مالیات ملک را دیر بپردازم چه میشود؟
برای هر ماه تأخیر جریمه ۳٫۷٪ (قانون ۶۱۸۳، از ۱۳ نوامبر ۲۰۲۵) حساب میشود و کسر ماه روزانه محاسبه میشود. همچنین بدهی مالیات ملک مانع انتقال سند میشود، مگر موارد استثنا مثل ارث و حکم دادگاه. اگر پس از این بهروزرسانی نرخ عوض شده باشد، رقم روز را از شهرداری یا متن قانون ۶۱۸۳ بگیرید.
بعد از خرید خانه چه زمانی باید به شهرداری اطلاع بدهم؟
طبق ماده ۲۳، در همان سال خرید. اگر خرید در سه ماه آخر سال بوده، ظرف سه ماه از تاریخ خرید. مالیات شما از ۱ ژانویه سال بعد شروع میشود و شهرداری آن را در ژانویه محاسبه میکند؛ مثال رسمی GİB خریدار ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۵ را مکلف میکند تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵ اعلام کند.
ارزش مالیاتی ملک را چگونه بفهمم؟
از شهرداری محل ملک یا سامانه e-Belediye آن بپرسید. ارزش مالیاتی از جمع ارزش ساختمان (مساحت × هزینه ساخت هر متر مربع) و سهم زمین (متراژ × ارزش واحد زمین) بهدست میآید و کسر زیر هزار لیر حذف میشود. این ارزش با قیمت بازار تفاوت زیادی دارد.
آیا مالیات ملک در ۲۰۲۶ تا سه برابر شده است؟
برای بعضی مالکان بله. چرخه جدید ارزش زمین (۲۰۲۶ تا ۲۰۲۹) با ماده موقت ۲۳ سقفی گذاشت که ارزش ۲۰۲۶ را به حداکثر «ارزش ۲۰۲۵ بهعلاوه دو برابر آن» محدود میکند، یعنی سه برابر. اگر ارزش جدید از این سقف کمتر بوده، همان ارزش جدید اعمال شده است. هر مورد را از شهرداری بپرسید.
آیا عوارض نظافت (ÇTV) همان مالیات ملک است؟
نه. ÇTV در قانون ۲۴۶۴ است و برای مسکونی بر مبنای مصرف آب در قبض آب میآید: ۴ لیر برای هر مترمکعب در کلانشهرها و ۳ لیر در سایر شهرها در ۲۰۲۶، و ۱٫۵۰ لیر در شهرداریهای بسیار کوچک و مناطق در اولویت توسعه. مالیاتدهنده آن استفادهکننده ساختمان است.
آیا آیدات و داسک جزو مالیات ملکاند؟
نه. آیدات هزینه ماهانه نگهداری مشترک ساختمان به مدیریت است و داسک بیمه اجباری زلزله است که به شرکت بیمه پرداخت میشود. مالیات ملک فقط به شهرداری میرود. هر سه جداگانهاند؛ برای جزئیات صفحههای آیدات و داسک را ببینید.
خارجیها از مالیات ملک معاف هستند؟
خیر. قانون ۱۳۱۹ به تابعیت نگاه نمیکند و هر مالک ملک مکلف است. نرخ صفر برای تنها خانه مخصوص بازنشستگان بیمه اجتماعی ترکیه، افراد بدون درآمد، جانبازان، معلولان و بازماندگان شهدا با سقف ۲۰۰ متر ناخالص است و با مدرک و درخواست به شهرداری داده میشود.
No comment yet, add your voice below!