آخرین به‌روزرسانی: ۱۶ مهر ۱۴۰۵ (۸ اکتبر ۲۰۲۶) — این راهنما بر اساس متن رسمی قانون ۷۴۶۴ (مصوب ۲۵ اکتبر ۲۰۲۳)، آییننامه وزارت فرهنگ و گردشگری (روزنامه رسمی ۲۸ دسامبر ۲۰۲۳)، راهنمای رسمی درخواست مجوز، قانون تخلفات ۵۳۲۶، رأی دیوان قانون اساسی (۲۵ دسامبر ۲۰۲۵) و خبرهای تاریخدار تا ۶ اکتبر ۲۰۲۶ نوشته شده است.
اجاره کوتاهمدت در ترکیه برخلاف تصور رایج «ثبت یک آگهی در ایربیانبی» نیست؛ از ۱ ژانویه ۲۰۲۴ هر مالکی که خانه‌اش را برای مدت ۱۰۰ روز یا کمتر و در هر قالبی (توریستی، کاری، درمانی یا تحصیلی) اجاره می‌دهد، باید پیش از بستن قرارداد از وزارت فرهنگ و گردشگری «مجوز اجاره با هدف گردشگری» بگیرد. بدون مجوز، جریمه از ۱۸۰٬۶۱۷ لیر برای هر واحد شروع میشود و در صورت تکرار تا ۱٬۸۰۶٬۱۷۷ لیر بالا می‌رود. در این راهنما قانون ۷۴۶۴، شرط رضایت همه ساکنان ساختمان، هزینه مجوز، مراحل درخواست، جریمه‌های ۲۰۲۶، شرایط خارجی‌ها، قوانین ایربیانبی، مالیات و ریسک‌های سرمایه‌گذاری در ملک برای اجاره روزانه را تنها بر پایه متن رسمی و منابع تاریخدار مرور میکنیم. این نوشته مشاوره حقوقی یا مالی نیست و هیچ بازدهی را تضمین نمی‌کند.
خلاصه اجاره کوتاهمدت در ترکیه ۲۰۲۶: مجوز برای هر اجاره تا ۱۰۰ روز اجباری است (قانون ۷۴۶۴، ماده ۳). درخواست فقط از طریق e-Devlet انجام میشود. هزینه مجوز ۱۰٬۰۰۰ لیر و پلاک ۱۰٬۰۰۰ لیر برای هر واحد (۲۰۲۶، طبق صفحه استانی وزارت). در آپارتمان‌های چندواحدی تصمیم یکپارچه همه مالکان همان ساختمان لازم است و دیوان قانون اساسی این شرط را رد نکرد. جریمه اول بدون مجوز در ۲۰۲۶ برابر ۱۸۰٬۶۱۷ لیر است. وضعیت مالیات هنوز در دادگاه در حال تغییر است.
اجاره کوتاهمدت در ترکیه چیست و قانون ۷۴۶۴ چه می‌گوید؟
اسم کامل قانون «قانون اجاره خانه‌ها با هدف گردشگری و اصلاح برخی قوانین» (Konutların Turizm Amaçlı Kiralanmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun) و شماره آن ۷۴۶۴ است. مجلس آن را در ۲۵ اکتبر ۲۰۲۳ تصویب کرد و در روزنامه رسمی شماره ۳۲۳۵۷ (۲ نوامبر ۲۰۲۳) منتشر شد. مواد ۱ تا ۶ و ماده موقت ۱ از ۱ ژانویه ۲۰۲۴ اجرا شد. آییننامه اجرایی آن را وزارت فرهنگ و گردشگری در روزنامه رسمی شماره ۳۲۴۱۳ (۲۸ دسامبر ۲۰۲۳) منتشر کرد و از همان ۱ ژانویه ۲۰۲۴ اجرا شد.
نکته‌ای که بیشتر ایرانیها اشتباه برداشت می‌کنند، قاعده ۱۰۰ روز است. این عدد مدت هر قرارداد است، نه سقف سالانه. ماده ۱ بند ۳ قانون می‌گوید اجاره‌های «در یک نوبت بیش از ۱۰۰ روز» از دایره این قانون بیرون است. یعنی خانه‌ای که هر بار ۹۰ روز اجاره می‌رود، مشمول مجوز است؛ اما قرارداد ۶ ماهه یا یکساله مشمول قانون عادی اجاره (قانون تعهدات ۶۰۹۸) می‌ماند. برخی سایت‌های مشاوره‌ای نوشته‌اند «۱۰۰ روز در سال»؛ این برداشت با متن قانون نمی‌خواند.
| موضوع | حکم متن رسمی | منبع |
|---|---|---|
| نام و شماره قانون | قانون ۷۴۶۴، مصوب ۲۵ اکتبر ۲۰۲۳ | روزنامه رسمی ۳۲۳۵۷ |
| تعریف اجاره گردشگری | اجاره خانه برای حداکثر ۱۰۰ روز، «با هر هدفی» | ماده ۲ بند (g) |
| اجاره بیش از ۱۰۰ روز در یک نوبت | خارج از این قانون | ماده ۱ بند ۳ |
| تاریخ اجرا | ۱ ژانویه ۲۰۲۴ | ماده ۳۳ |
| مرجع صدور مجوز | وزارت فرهنگ و گردشگری، با امکان واگذاری به استانداری | ماده ۳ بند ۲ |
| پلاک ورودی | الزامی؛ ویژگی‌ها را وزارت تعیین می‌کند | ماده ۳ بند ۱ |
راهنمای رسمی وزارت تأکید می‌کند که هدف مستأجر اهمیتی ندارد. اگر خانه را فقط برای تحصیل، درمان، کار یا سفر ۳۰ روزه هم کرایه دهید و مدت قرارداد ۱۰۰ روز یا کمتر باشد، مجوز لازم است. بنابراین «اجاره ماهانه مبله به توریست» یا «اجاره سه‌ماهه برای درمان» هم تا ۱۰۰ روز در این چارچوب قرار می‌گیرد.
چه کسی می‌تواند مجوز اجاره روزانه بگیرد؟
مجوز را فقط «اجارهدهنده» می‌تواند بگیرد؛ یعنی کسی که مالک واحد است یا حق انتفاع (intifa) یا حق بنا (üst hakkı) روی آن دارد، چه شخص حقیقی و چه حقوقی. ماده ۲ بند (d) قانون این تعریف را آورده و ماده ۳ بند ۵ می‌گوید مسئولیت گرفتن مجوز با اجارهدهنده است.
چند محدودیت مهم که کمتر درباره‌شان صحبت میشود:
- مستأجر نمی‌تواند خانه را روزانه دوباره اجاره دهد. ماده ۳ بند ۷ اجاره مجدد خانه‌ای که از دارنده مجوز اجاره شده یا خانه‌ای که مستأجر برای سکونت گرفته را ممنوع می‌کند. جریمه آن برای هر قرارداد ۱۰۰٬۰۰۰ لیر (مبلغ پایه قانون) است.
- واسطه‌گری فقط با آژانس‌های مسافرتی گروه A. طبق ماده ۳ بند ۵، اگر کسی غیر از مالک اجاره را انجام دهد، فقط آژانس مسافرتی دارای گواهی گروه A (قانون ۱۶۱۸) حق دارد. دفاتر املاک عادی حق واسطه‌گری اجاره روزانه ندارند و بر پایه نامه رسمی یک فرمانداری که اتاق بازرگانی موغلا منتشر کرده، جریمه واسطه‌گری برای هر قرارداد ۱۸۰٬۶۱۷ لیر در ۲۰۲۶ است.
- اجاره اتاق به‌صورت جدا ممنوع است. آییننامه (ماده ۱۰ بند ۲) می‌گوید اتاق‌های یک خانه را نمی‌شود جداگانه به افراد مختلف اجاره داد. همچنین (ماده ۶ بند ۶) نمی‌شود برای چند اتاق از خانه‌ای که خود مالک در آن زندگی می‌کند مجوز گرفت.
- خانه باید در سند «مسکونی» باشد. ماده ۲ بند (e) می‌گوید فقط واحدی که در ثبت سند (tapu) مسکونی ثبت شده یا کت‌ایرتیفاق/کت‌مولکیت مسکونی دارد «خانه» حساب میشود. اگر ملک شما تجاری است یا هنوز مجوز سکونت (iskan) ندارد، قبل از هر چیز راهنمای پایان‌کار و iskan در ترکیه را بخوانید.
- مالکیت مشاع. در مالکیت سهمی (paylı mülkiyet) اکثریت سهم و شرکا باید با درخواست موافقت کتبی بدهند؛ در مالکیت مشترک بدون سهم (elbirliği) همه مالکان.
| وضعیت | می‌تواند مجوز بگیرد؟ | مبنا |
|---|---|---|
| مالک واحد (شخص حقیقی یا شرکت) | بله، با شرایط ساختمان | قانون ماده ۲ و ۳ |
| دارنده حق انتفاع یا حق بنا | بله، به‌جای مالک | قانون ماده ۲ بند (d)؛ آییننامه ماده ۵ |
| مستأجر با قرارداد بلندمدت | خیر | قانون ماده ۳ بند ۷؛ راهنمای رسمی |
| دفتر املاک بدون گواهی آژانس گروه A | خیر (واسطه‌گری ممنوع) | قانون ماده ۳ بند ۵ |
| مالک یک اتاق از خانه‌ای که خودش در آن زندگی می‌کند | خیر | آییننامه ماده ۶ بند ۶ |
اگر قصد خرید ملک برای اجاره روزانه دارید، اول سند، کاربری و وضعیت ساختمان را بسنجید؛ راهنمای کامل خرید خانه در ترکیه و هزینه‌های سند و تاپو مرحله‌های پیش از این کار را توضیح داده‌اند.
شرط رضایت همه مالکان ساختمان (oybirliği)؛ بزرگ‌ترین مانع اجاره روزانه
ماده ۳ بند ۳ قانون ۷۴۶۴ می‌گوید در درخواست مجوز باید «تصمیمی که با اتفاق آرای همه مالکان ساختمان» گرفته شده باشد ارائه شود. آییننامه (ماده ۵ بند ۲-د) روشن‌تر است: نسخه تأییدشده محضر (noter) از این تصمیم یکپارچه همه مالکان واحدهای مسکونی همان ساختمان. بنابراین در یک بلوک ۱۲ واحدی، اگر یک همسایه مخالف باشد، مجوز صادر نمی‌شود.
اینجا یک نکته که در برخی سایت‌ها خلط شده: این شرط از قانون ۷۴۶۴ می‌آید، نه از متن اصلی قانون مالکیت طبقاتی ۶۳۴. قانون ۶۳۴ (ماده ۱۸) صرفاً می‌گوید مالکان باید طبق قاعده درستی رفتار کنند، مزاحم هم نشوند و به طرح مدیریت (yönetim planı) پایبند باشند. ما متن کامل قانون ۶۳۴ را مستقیم بازبینی نکرده‌ایم و به نقل رأی دیوان قانون اساسی از ماده ۱۸ بسنده می‌کنم؛ پیش از هر تصمیم مهم، متن به‌روز آن را با وکیل بررسی کنید.
رأی دیوان قانون اساسی (۲۰۲۵/۱۴۷، ۲۰۲۵/۲۷۵)
یک دادگاه اداری در آفیون‌قره‌حصار از دیوان قانون اساسی خواست جمله دوم ماده ۳ بند ۳ (قاعده «فقط ساختمانِ واحد، نه کل سایت») را باطل کند. دیوان قانون اساسی در ۲۵ دسامبر ۲۰۲۵ این درخواست را رد کرد و رأی در روزنامه رسمی شماره ۳۳۲۱۲ (۲ آوریل ۲۰۲۶) منتشر شد. دو عضو مخالف بودند. دیوان گفت:
- در سایتی که چند ساختمان دارد، رضایت همه ساکنان کل سایت لازم نیست؛ فقط ساکنان همان ساختمان که واحد در آن است.
- برای ویلاهای مستقل در سایت، چون قانون حکم ویژه‌ای ندارد، رضایت سایر مالکان سایت لازم نیست.
- محدودیت متناسب است و مالک را از استفاده‌های دیگر ملکش منع نمی‌کند؛ مزاحمت همسایگی (سر و صدا و استفاده از پارکینگ و استخر) با قوانین مدنی، قانون ۶۳۴ و قانون تخلفات قابل پیگیری است.
| نوع ملک | رضایت یکپارچه ساکنان | سقف ۲۵ درصد | مبنا |
|---|---|---|---|
| آپارتمان در ساختمان چندواحدی (بیش از ۳ واحد) | همه مالکان همان ساختمان، با سند محضری | حداکثر ۲۵٪ واحدها برای یک اجارهدهنده | قانون ماده ۳ بند ۳ و ۴ |
| ساختمان در سایت (مجتمع چند بلوکی) | فقط همان ساختمان؛ نسخه مجوز برای مدیریت سایت ارسال میشود | همان ۲۵٪ | قانون ماده ۳ بند ۳؛ رأی دیوان |
| ویلا یا خانه مستقل | لازم نیست | لازم نیست | آییننامه ماده ۵ بند ۴ |
| رزیدانس «با کیفیت بالا» با طرح مدیریت مجاز و خدمات | لازم نیست؛ شرایط ویژه | لازم نیست | قانون ماده ۳ بند ۱۰؛ آییننامه ماده ۴ و ۵ |
| بیش از ۵ واحد یک مالک در یک ساختمان | مجوز کسبوکار (işyeri açma ve çalışma ruhsatı) هم لازم | — | قانون ماده ۳ بند ۴ |
سقف ۲۵ درصد برای ساختمان‌های بیش از سه واحد است. مثال حسابی: در ساختمان ۱۲ واحدی حداکثر ۳ واحد را میشود به نام یک نفر مجوز گرفت؛ در ساختمان ۴ واحدی ۱ واحد. این اعداد از قاعده ۲۵٪ محاسبه شده‌اند، نه از جدول رسمی؛ شیوه گرد کردن را با اداره گردشگری استان بررسی کنید.
برای سرمایه‌گذاری، نتیجه عملی این است: ویلا و رزیدانس‌های دارای طرح مدیریت مجاز کمترین مشکل رضایت‌گیری را دارند؛ آپارتمان معمولی در ساختمان کوچک بدون موافقت یکایک همسایگان قابل مجوز نیست. این را قبل از خرید با فروشنده و مدیر ساختمان روشن کنید.
مراحل گرفتن مجوز اجاره روزانه (e-Devlet)
طبق ماده ۵ آییننامه، همه درخواست‌ها فقط از طریق e-Devlet انجام میشود و درخواست حضوری یا پستی بدون بررسی برگردانده میشود. خدمت در e-Devlet با عنوان «Turizm Amaçlı Konut İzin Belgesi Başvurusu» در پرتال وزارت فرهنگ و گردشگری قرار دارد. راهنمای رسمی وزارت می‌گوید کسی که شناسه خارجی (yabancı kimlik numarası) ندارد باید از طریق وکالتنامه اقدام کند.
- بررسی ملک: سند مسکونی، رضایت همسایگان (در صورت لزوم) و شرایط حداقلی خانه (فهرست آن در بخش بعد) را آماده کنید.
- ورود به e-Devlet و ثبت درخواست؛ مدارک همه به‌صورت PDF اسکن‌شده بارگذاری میشود.
- بررسی اداره گردشگری استان: طبق آییننامه (ماده ۶) بررسی باید ظرف ۳۰ روز انجام شود؛ بعضی صفحات استانی وزارت مهلت قانونی ۶۰ روزه نوشته‌اند. اگر مدرک ناقص باشد دلیل اعلام و درخواست رد میشود.
- پرداخت هزینه مجوز و پلاک پس از تأیید، و بارگذاری رسید.
- صدور و تحویل مجوز و سپس پلاک؛ صفحه استانی وزارت می‌گوید تحویل حضوری با امضا انجام میشود.
- بازرسی: طبق آییننامه ظرف ۳۰ روز از صدور مجوز و بعد دست‌کم هر دو سال یک بار.
- نصب پلاک «TURİZM AMAÇLI KONUT» در ورودی خانه.
آییننامه می‌گوید نسخه مجوز به وزارت، اداره محلی، نیروی انتظامی منطقه و اداره مالیات محل ارسال میشود. یعنی صدور مجوز، شما را در دید اداره مالیات هم می‌گذارد؛ بخش مالیات را جدی بگیرید.
مدارک مورد نیاز
| مدرک | توضیح |
|---|---|
| مدرک هویت | برای تبعه خارجی: کپی پاسپورت به‌همراه شماره شناسه خارجی یا شماره مالیاتی |
| نمونه امضا | در صورتی که روی مدرک هویتی امضا نباشد |
| سند فعلی (tapu) | نشان‌دهنده حقوق مالکیت؛ برای واحد بدون سند مسکونی، «گواهی ثبت بنا» (yapı kayıt belgesi) به‌عنوان مسکونی |
| تصمیم یکپارچه مالکان | نسخه محضری، برای ساختمان چندواحدی (به جدول قبل مراجعه کنید) |
| رضایت شرکا | در مالکیت سهمی: اکثریت سهم و شرکا؛ در مالکیت مشترک: همه |
| وکالتنامه محضری | اگر درخواست را وکیل می‌دهد |
| مجوز کسبوکار | اگر بیش از ۵ واحد در یک ساختمان به نام یک نفر باشد |
اگر شناسه مالیاتی ندارید، راهنمای شماره مالیاتی در ترکیه را ببینید. برای بررسی سند، وکالت و رضایت‌نامه همسایگان، مشورت با وکیل و مشاور حقوقی ملک پیش از امضای هر قرارداد خرید توصیه میشود.
هزینه مجوز، پلاک و شرایط حداقلی خانه
طبق صفحه رسمی اداره گردشگری استان ساکاریا (وابسته به وزارت)، وزارت برای ۲۰۲۶ برای هر واحد ۱۰٬۰۰۰ لیر هزینه مجوز و ۱۰٬۰۰۰ لیر هزینه پلاک تعیین کرده است؛ جمعاً ۲۰٬۰۰۰ لیر برای هر واحد. هزینه جداگانه‌ای برای ثبت درخواست دریافت نمی‌شود. این صفحه تاریخ به‌روزرسانی ندارد و وزارت می‌تواند مبلغ را هر سال عوض کند؛ در لحظه درخواست، مبلغ را در e-Devlet ببینید.
| هزینه | مبلغ ۲۰۲۶ | توضیح |
|---|---|---|
| هزینه ثبت درخواست | رایگان | صفحه رسمی اداره گردشگری استان |
| هزینه مجوز | ۱۰٬۰۰۰ لیر برای هر واحد | وزارت، ۲۰۲۶ |
| هزینه پلاک | ۱۰٬۰۰۰ لیر برای هر واحد | وزارت، ۲۰۲۶ |
| جمع | ۲۰٬۰۰۰ لیر برای هر واحد | معادل ۰٫۴۴ ماه میانگین اجاره استانبول (۴۵٬۵۱۰ لیر) |
برخی سایت‌های مشاوره‌ای ارقام ۵٬۰۰۰ یا ۷٬۵۰۰ لیر نوشته‌اند؛ این‌ها قدیمی یا غیررسمی‌اند. رقم صفحه رسمی وزارت را معیار بگیرید.
شرایط حداقلی خانه (آییننامه ماده ۹)
- حداقل یک اتاق خواب، دستشویی-حمام، فضای نشیمن و آشپزخانه؛
- آب سرد و گرم، تخت مناسب، به ازای هر نفر یک بالش، روبالشی، ملافه و حوله صورت و حمام؛
- کپسول آتش‌نشانی شیمیایی، دتکتور دود در همه بخش‌های دارای دیوار ثابت (غیر از حمام و دستشویی) و نقشه راه فرار پشت درها؛
- مبلمان و وسایل تمیز، استاندارد و سالم؛
- در همه آگهی‌ها، نسخه خوانای مجوز و جزئیات خانه (طبقه، اتاق‌ها، امکانات، قوانین ساختمان، ساعت تحویل و تخلیه) باید منتشر شود.
ظرفیت خانه را مقررات تعیین می‌کند: هر اتاق خواب دو نفر، به‌علاوه حداکثر دو نفر اضافه؛ و مجموع هرگز بیش از ۱۲ نفر (بدون کودک زیر ۳ سال).
| تعداد اتاق خواب | ظرفیت طبق فرمول آییننامه |
|---|---|
| ۱ | ۴ نفر |
| ۲ | ۶ نفر |
| ۳ | ۸ نفر |
| ۴ | ۱۰ نفر |
| ۵ یا بیشتر | حداکثر ۱۲ نفر |
اجارهدهنده باید در هر تعویض مهمان، خانه را تمیز و نگهداری کند، سوابق مبارزه با حشرات را نگه دارد، قوانین ساختمان را کتباً به مهمان اعلام کند و طبق قانون ۱۷۷۴ (اعلام هویت) هویت مهمانان را گزارش دهد.
ایربیانبی و بوکینگ در ترکیه: شماره مجوز و آنچه جدید است
در عمل، سخت‌گیری از سمت پلتفرم‌ها هم می‌آید. آییننامه (ماده ۹) می‌گوید در هر محیطی که خانه تبلیغ میشود، نسخه مجوز باید خوانا منتشر شود. قانون (ماده ۴ بند ۱-(e)) به وزارت اختیار می‌دهد به سرویس‌دهنده‌های واسطه الکترونیکی هشدار دهد؛ اگر ظرف ۲۴ ساعت آگهی بدون مجوز را حذف نکنند، جریمه ۱۰۰٬۰۰۰ لیر (مبلغ پایه) برای هر خانه دارند و دسترسی به محتوا هم مسدود میشود.
صفحه رسمی راهنمای ایربیانبی برای ترکیه می‌گوید:
- قانون ۷۴۶۴ از ۱ ژانویه ۲۰۲۴ اجرا شده و برای اجاره کامل ملک تا ۱۰۰ روز، شماره «مجوز اجاره با هدف گردشگری» لازم است؛
- از ۱ آوریل ۲۰۲۶ باید برای هر آگهی جدید اطلاعات مجوز را وارد کنید تا میزبانی در ترکیه آغاز شود؛
- آگهیهای با اطلاعات نامعتبر یا قدیمی نمیتوانند در ترکیه به میزبانی ادامه دهند.
درباره بوکینگ نتوانستیم صفحه رسمی ترکیه را بررسی کنیم؛ پس درباره قوانین اختصاصی آن حکمی نمی‌دهم و پیشنهاد می‌کنم داخل پنل ملک خودتان شرایط به‌روز را ببینید.
لایحه جدید پلتفرم‌های آنلاین (اکتبر ۲۰۲۶)
در ۶ اکتبر ۲۰۲۶ چند رسانه (از جمله تکویم و CNBC-e) گزارش دادند که کمیسیون ساخت‌وساز، شهرسازی، حمل‌ونقل و گردشگری مجلس، لایحه‌ای درباره «پلتفرم‌های دیجیتال خارجی اقامتی» را تأیید کرده است. بر پایه این گزارش‌ها:
| بند لایحه | آنچه رسانه‌ها گزارش کرده‌اند |
|---|---|
| مجوز پلتفرم | دو ساله، غیرقابل انتقال، ۵ میلیون لیر |
| سقف کارمزد | حداکثر ۱۷٪ مبلغ (بدون مالیات) در معاملات داخلی |
| الزام برای پلتفرم | تأیید و نمایش شماره مجوز اقامتگاه‌ها |
| تاریخ اجرا | ۱ ژانویه ۲۰۲۷ (در صورت تصویب)؛ مهلت ۳ ماهه برای درخواست مجوز |
| وضعیت | هنوز قانون نشده؛ منتظر مجمع عمومی مجلس طبق تکویم |
چون این لایحه هنوز قانون نشده، فقط به‌عنوان «خبر در جریان» به آن توجه کنید و برنامه مالی خود را بر آن بنا نکنید.
جریمه‌های اجاره بدون مجوز در ۲۰۲۶
مبالغ پایه در متن قانون ۷۴۶۴ (ماده ۴) آمده، اما طبق ماده ۱۷ بند ۷ قانون تخلفات ۵۳۲۶، جریمه‌های اداری هر سال با نرخ ارزش‌گذاری مجدد (yeniden değerleme) افزایش می‌یابد. نامه رسمی فرمانداری که اتاق بازرگانی موغلا منتشر کرده، مبلغ ۲۰۲۶ را این‌طور آورده است:
| تخلف | مبلغ پایه قانون | مبلغ ۲۰۲۶ | مرجع |
|---|---|---|---|
| اولین کشف اجاره بدون مجوز (هر واحد) | ۱۰۰٬۰۰۰ لیر | ۱۸۰٬۶۱۷ لیر | ماده ۴/۱-(a)؛ ۱۵ روز مهلت |
| ادامه پس از ۱۵ روز مهلت | ۵۰۰٬۰۰۰ لیر | ۹۰۳٬۰۸۸ لیر | ماده ۴/۱-(b)؛ ۱۵ روز مهلت دیگر |
| ادامه با وجود هر دو جریمه | ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ لیر | ۱٬۸۰۶٬۱۷۷ لیر | ماده ۴/۱-(f) |
| واسطه‌گری برای خانه بدون مجوز (هر قرارداد) | ۱۰۰٬۰۰۰ لیر | ۱۸۰٬۶۱۷ لیر | ماده ۴/۱-(d) |
برای سایر موارد، رقم ۲۰۲۶ را ما با ضریب همان جدول (۱٫۸۰۶۱۷۷) محاسبه کرده‌ایم و رسمی نیست:
| تخلف | مبلغ پایه قانون | حدود ۲۰۲۶ (محاسبه ما) |
|---|---|---|
| اجاره مجدد خانه به نام خود (مستأجر)، هر قرارداد | ۱۰۰٬۰۰۰ لیر | حدود ۱۸۰٬۶۱۷ لیر |
| بستن قراردادهای بلندمدت صوری: بیش از ۴ بار در یک سال برای یک خانه | ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ لیر | حدود ۱٬۸۰۶٬۱۷۷ لیر |
| دارنده مجوز: ارسال نکردن مدارک خواسته‌شده وزارت ظرف ۳۰ روز؛ اعلام نکردن تغییر مالک ظرف ۳۰ روز؛ ارائه نکردن سند پرداخت «سهم گردشگری» | ۵۰٬۰۰۰ لیر | حدود ۹۰٬۳۰۸ لیر |
| دارنده مجوز: تبلیغ گمراه‌کننده؛ تحویل ندادن خانه مطابق قرارداد؛ نصب نکردن پلاک؛ نداشتن شرایط حداقلی | ۱۰۰٬۰۰۰ لیر | حدود ۱۸۰٬۶۱۷ لیر |
| دارنده مجوز: برنگرداندن پول پس از تحویل ندادن خانه | ۲۰۰٬۰۰۰ لیر | حدود ۳۶۱٬۲۳۵ لیر |
| دارنده مجوز: ادامه بدون نصب پلاک پس از ۱۵ روز مهلت | ۵۰۰٬۰۰۰ لیر | حدود ۹۰۳٬۰۸۸ لیر |
مرجع اعمال جریمه‌ها طبق ماده ۴ بند ۳: برای اجارهدهنده بدون مجوز، بالاترین مقام اداری محل (استاندار یا فرماندار)؛ برای پلتفرم‌ها و دارندگان مجوز، خود وزارت. طبق ماده ۲۷ قانون ۵۳۲۶، علیه تصمیم جریمه میشود ظرف حداکثر ۱۵ روز از ابلاغ به دادگاه صلح کیفری (sulh ceza) شکایت کرد؛ بعد از آن تصمیم قطعی میشود. طبق ماده ۱۷ بند ۶ همان قانون، اگر قانون خاص مهلت پرداخت نگذاشته باشد، جریمه ظرف یک ماه از ابلاغ پرداخت میشود و پرداخت در مهلت ۲۵٪ تخفیف دارد (قانون ۷۴۶۴ مهلت پرداخت جداگانه‌ای نگذاشته؛ ما تخفیف را از قاعده عمومی نتیجه گرفته‌ایم، نه از متن ۷۴۶۴). یعنی جریمه ۱۸۰٬۶۱۷ لیری در مهلت حدود ۱۳۵٬۴۶۳ لیر خواهد شد.
برای حس مقیاس: بر پایه نرخ رسمی بانک مرکزی ترکیه (۴۸٫۸۲۰۱ لیر به ازای هر دلار، ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶)، هزینه مجوز و پلاک (۲۰٬۰۰۰ لیر) حدود ۴۱۰ دلار و جریمه اول (۱۸۰٬۶۱۷ لیر) حدود ۳٬۷۰۰ دلار است؛ جریمه سوم (۱٬۸۰۶٬۱۷۷ لیر) حدود ۳۷٬۰۰۰ دلار. جریمه اول تقریباً معادل ۴ ماه میانگین اجاره استانبول (۴۵٬۵۱۰ لیر) و جریمه سوم نزدیک به ۴۰ ماه آن است؛ پس صرفه اقتصادی «ریسک بدون مجوز» عملاً صفر است.
خارجی‌ها و ایرانیها: آیا می‌توانند مجوز بگیرند؟
آییننامه (ماده ۲) می‌گوید قانون برای اجاره خانه به مهمانان «داخلی یا خارجی» است و ماده ۵ برای درخواست اجارهدهنده خارجی، کپی پاسپورت به‌همراه شماره شناسه خارجی یا شماره مالیاتی را کافی می‌داند. یعنی در متن رسمی، تابعیت اجارهدهنده مانع مجوز نیست و قاعده‌ای مثل «فقط ترک‌ها» دیده نمی‌شود. شرکت‌ها هم می‌توانند با شماره مالیاتی و شماره ثبت تجاری یا مرسیس (MERSİS) درخواست بدهند. ما در متن آییننامه محدودیتی برای شرکت متعلق به خارجی‌ها ندیدیم، اما اینکه هر شرکت چه ساختاری دارد و چه مجوزهای دیگری لازم دارد، باید با وکیل بررسی شود.
نکات عملی برای ایرانی‌هایی که ملک دارند:
- شناسه خارجی و e-Devlet: درخواست فقط با ورود به e-Devlet ممکن است. اگر شناسه خارجی ندارید، راهنمای رسمی می‌گوید باید با وکالتنامه اقدام کنید.
- شماره مالیاتی برای همه کارهای مالیاتی لازم است؛ راهنمای شماره مالیاتی را ببینید.
- غیبت از ترکیه: اگر خودتان در ایران یا کشور دیگر هستید، نظافت، تحویل کلید، ثبت هویت مهمانان و تماس اضطراری را باید به آدمی در ترکیه بسپارید؛ مسئولیت قانونی به نام شما می‌ماند.
- اقامت با اجاره: مجوز اجاره روزانه هیچ ربطی به اقامت ندارد و به‌تنهایی اقامت نمی‌دهد. اقامت با اجاره خانه (به‌عنوان مستأجر) موضوع دیگری است؛ راهنمای اقامت با اجاره خانه را بخوانید.
برای اطلاعات مربوط به خرید ملک توسط خارجی‌ها، راهنمای خرید خانه در استانبول و خرید خانه و اقامت را ببینید. هیچ بخشی از این راهنما توصیه سرمایه‌گذاری نیست.
مالیات درآمد اجاره روزانه: وضعیت در حال تغییر است
مالیات درآمد اجاره روزانه بر پایه قانون مالیات بر درآمد (GVK، قانون ۱۹۳) محاسبه میشود، اما نوع درآمد در ۲۰۲۵–۲۰۲۶ محل اختلاف اداره مالیات و دادگاه بوده است. این بخش را با راهنمای مالیات درآمد اجاره سایت (در دست انتشار) هماهنگ نگه داشته‌ایم و اینجا فقط خلاصه میکنیم.
| موضع | محتوا | وضعیت |
|---|---|---|
| اداره درآمدهای دولتی (GİB)، نامه عمومی ۷۸۷۷ مورخ ۲۴ ژانویه ۲۰۲۵ | دارندگان مجوز فعالیت تجاری دارند؛ درآمد «ticari kazanç» به‌علاوه ۲۰٪ مالیات بر ارزش افزوده و (طبق گزارش‌های رسانه‌ای) ۲٪ مالیات اقامت (konaklama vergisi) | اجرای آن توسط دانیشتای متوقف شد |
| دانیشتای، شعبه‌های ۳ و ۷ مشترک | بدون سازمان شبیه هتل (صبحانه، نظافت روزانه، پذیرش)، درآمد اجاره کوتاهمدت «gayrimenkul sermaye iradı» (ماده ۷۰ GVK) می‌ماند | توقف اجرا ۸ آوریل ۲۰۲۶ (گزارش اکونومیم، ۴ ژوئن ۲۰۲۶)؛ رد اعتراض وزارت دارایی ۲۹ ژوئن ۲۰۲۶ (گزارش Endeks24، ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶)؛ رأی اصلی هنوز منتظر است |
چند نکته مهم و صادقانه:
- دانیشتای توقف اجرا (yürütmeyi durdurma) داده، نه رأی نهایی. وزارت دارایی ممکن است باز هم اقدام کند یا قانون بنویسد.
- بر پایه همین گزارش‌ها، اگر خانه را «تک‌واحدی و بدون سازمان هتل‌مانند» اجاره می‌دهید، درآمدتان طبق ماده ۷۰ GVK اجاره حساب میشود؛ اما مالکانی که چند واحد را با کارمند و خدمات اداره می‌کنند ممکن است همچنان «تجاری» حساب شوند. تعریف دقیق این مرز در متن‌های رسمی بالا نیامده است.
- بر پایه راهنمای GİB، برای درآمد اجاره مسکونی سال ۲۰۲۵ معافیت ۴۷٬۰۰۰ لیر در اظهارنامه مارس ۲۰۲۶ (۱ تا ۳۱ مارس) لحاظ شد؛ رقم سال ۲۰۲۶ را مرجع رسمی در سال آینده اعلام می‌کند و جزئیات آن در راهنمای مالیات اجاره سایت آمده است.
- هر دو حالت درآمد مالیات‌پذیر است و باید طبق قاعده اظهار شود؛ نبودن مجوز هم درآمد را از مالیات معاف نمی‌کند. عدم‌قطعیت درباره نوع درآمد است، نه درباره اصل مالیات.
برای هزینه‌های سالانه ملک و تفاوت مالیات ملک با مالیات درآمد، راهنمای مالیات ملک در ترکیه و برای فروش و مالیات سود فروش، راهنمای فروش ملک در ترکیه را ببینید. حتماً با حسابدار مالی رسمی (mali müşavir) مشورت کنید.
سرمایه‌گذاری در ملک برای اجاره روزانه: داده‌های تاریخدار و هشدارها
هیچ منبع رسمی و قابل اتکایی که بازده واقعی اجاره روزانه (نرخ اشغال و قیمت شبانه) را برای کل ترکیه نشان دهد پیدا نکردیم؛ بنابراین عدد «بازده روزانه» ارائه نمی‌کنم. آنچه تاریخدار و قابل‌استناد است:
| شاخص | مقدار | منبع و تاریخ |
|---|---|---|
| میانگین اجاره ماهانه استانبول | ۴۵٬۵۱۰ لیر (ترکیه: ۲۸٬۰۴۰ لیر) | Emlakjet–Endeksa، داده اوت ۲۰۲۶، ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶ |
| رشد واقعی اجاره استانبول (سالانه) | ۹٫۴٪+ (پس از حذف تورم) | همان گزارش |
| مدت بازگشت سرمایه (amortisman) استانبول | حدود ۱۲ سال (ترکیه: ۱۳ سال) | Emlakjet–Endeksa، داده ژوئن ۲۰۲۶ (نقل emlakdream) |
| مدت بازگشت سرمایه آنتالیا / موغلا | ۱۶ / ۱۸ سال | همان منبع |
| گردشگران خارجی اوت ۲۰۲۶ | ۶٬۹۶۳٬۰۶۵ نفر (۰٫۰۳٪ کمتر از اوت ۲۰۲۵) | وزارت فرهنگ و گردشگری، ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ (نقل alomaliye) |
| گردشگران خارجی ژانویه تا اوت ۲۰۲۶ | ۳۴٬۸۲۶٬۶۷۷ نفر (۱٫۸۴٪ کمتر) | همان |
| سهم استانبول از ورود مرزی ژانویه–اوت ۲۰۲۶ | ۳۵٫۸۲٪ (۱۲٬۴۷۳٬۶۷۹) | همان |
| کل بازدیدکنندگان و درآمد گردشگری ۲۰۲۵ | ۶۳٫۹۴۱ میلیون نفر؛ ۶۵٫۲۳۱ میلیارد دلار | وزیر فرهنگ و گردشگری، ۳۰ ژانویه ۲۰۲۶ (نقل صباح) |
چند نتیجه محتاطانه:
- مدت بازگشت ۱۲ ساله استانبول مربوط به اجاره بلندمدت است؛ یعنی حدود ۸٪ بازده ناخالص سالانه (۱۰۰ تقسیم بر ۱۲) در یک تقریب ساده. این عدد مالیات، تعمیر، خالی ماندن خانه و مبلغ پلاک و مجوز را ندارد.
- در ۲۰۲۶ تعداد گردشگران خارجی تقریباً ثابت یا کمی کمتر از سال قبل بوده است؛ تقاضای اجاره روزانه تضمین‌شده نیست.
- اجاره روزانه هزینه‌های اضافی دارد: نظافت در هر تعویض، لوازم، دتکتور، کمیسیون پلتفرم، مالیات و احتمالاً حسابدار؛ و ریسک قانونی دارد (رضایت همسایگان، تغییر مقررات).
- تقاضای اجاره روزانه برای هر منطقه فرق می‌کند. برای شناخت محله‌های پرتقاضا، محله‌های معروف استانبول و راهنمای اجاره خانه در استانبول را ببینید. برای هزینه زندگی و خرید در هر منطقه، صفحه‌های هزینه‌های خانه در کادیکوی و هزینه‌های خانه در کونیاآلتی آنتالیا مفیدند.
یک آزمون ساده قبل از خرید: اگر بدون اجاره روزانه هم ملک برای شما به‌صرفه است و برای زندگی یا اجاره بلندمدت هم قابل استفاده است، ریسک کمتری دارید. اگر کل محاسبه شما فقط روی نرخ شبانه و اشغال بالا بنا شده، تغییر مقررات یا مخالفت یک همسایه می‌تواند همه چیز را بر هم بزند.
شهرداری‌ها و ممنوعیت‌های محلی
برخی منابع می‌گویند شهرداری‌ها در برخی ناحیه‌ها اجاره روزانه را محدود کرده‌اند. ما فهرست رسمی ممنوعیت محله‌ای یا شهری پیدا نکردیم و این ادعا را تأیید نشده می‌دانم. چیزی که از متن قانون روشن است:
- اعمال جریمه اجاره بدون مجوز با بالاترین مقام اداری محل (استاندار یا فرماندار)، نه شهرداری است (ماده ۴ بند ۳).
- نسخه هر مجوز به «اداره محلی» (شهرداری) و نیروی انتظامی می‌رود؛ بنابراین شهرداری از وجود مجوز باخبر میشود.
- در ساختمان و سایت، قوانین مدیریت ساختمان (طرح مدیریت و مصوبات مالکان) می‌تواند محدودیت جدا بگذارد. مجوز وزارت چیزی را در کاربری زمین یا امور شهرسازی تغییر نمی‌دهد؛ طبق گزارش‌های ثانویه درباره اصلاحیه آییننامه (۱۰ اکتبر ۲۰۲۵)، مجوز به صاحب آن حقی در چارچوب قانون عمران (İmar Kanunu) نمی‌دهد.
اگر ملک در منطقه ساحلی، حفاظت‌شده یا دارای محدودیت ویژه است، پیش از خرید از راهنمای iskan و مجوز ساخت و مشاور حقوقی محلی کمک بگیرید.
چک‌لیست قبل از خرید ملک برای اجاره روزانه
| پرسش | چرا مهم است |
|---|---|
| سند «مسکونی» است و iskan دارد؟ | فقط واحد مسکونی مشمول مجوز است (قانون ماده ۲) |
| ملک ویلا، رزیدانس یا آپارتمان معمولی است؟ | رضایت یکپارچه همسایگان فقط در آپارتمان لازم است |
| چند واحد در ساختمان هست و چند واحد با مجوز دارند؟ | سقف ۲۵٪ واحدها برای هر اجارهدهنده |
| طرح مدیریت (yönetim planı) چه می‌گوید؟ | می‌تواند محدودیت ایجاد کند؛ برای رزیدانس‌ها شرط ویژه دارد |
| فروشنده مجوز دارد و انتقال آن چگونه است؟ | اگر مالک عوض شود، تغییر ظرف ۳۰ روز از ثبت سند باید اعلام شود (ماده ۴/۲-(b)) |
| هزینه سند و مالیات خرید چقدر است؟ | هزینه‌های سند ترکیه |
| مالیات ملک چقدر است؟ | مالیات ملک ترکیه |
| برنامه خروج چیست؟ | فروش ملک در ترکیه |
اگر فروشنده از قبل مجوز دارد، مجوز به نام اوست. طبق قانون، تغییر مالک باید ظرف ۳۰ روز از ثبت سند به وزارت اعلام شود (جریمه پایه ۵۰٬۰۰۰ لیر، در ۲۰۲۶ حدود ۹۰٬۳۰۸ لیر) و مالک جدید باید در همان مهلت ۳۰ روزه برای انتقال مجوز اقدام کند؛ در غیر این صورت مجوز لغو میشود (ماده ۵ بند ۱-(c)). به قول فروشنده بسنده نکنید و وضعیت مجوز را در همین مهلت با وکیل پیگیری کنید.
اشتباه‌های رایج اجاره روزانه در ترکیه
- فکر کردن به اینکه «ایربیانبی مجوز مرا نمی‌خواهد»؛ از ۱ آوریل ۲۰۲۶ پلتفرم برای آگهی جدید اطلاعات مجوز میخواهد.
- اجاره ۹۰ روزه، «چون کوتاهمدت نیست»؛ هر اجاره تا ۱۰۰ روز مشمول مجوز است.
- اعتماد به دفتر املاک برای واسطه‌گری اجاره روزانه؛ فقط آژانس گروه A مجاز است.
- بستن چند قرارداد بلندمدت صوری؛ ماده ۴ بند ۱-(g) برای بیش از ۴ بار در یک سال برای یک خانه جریمه سنگین در نظر گرفته است.
- نگرفتن رضایت‌نامه محضری همه همسایگان و تکیه بر «توافق شفاهی».
- نادیده گرفتن مالیات درآمد؛ چون مجوز به اداره مالیات هم ارسال میشود.
اگر شک دارید که وضعیت ملک شما مجوز می‌گیرد یا نه، قبل از پرداخت بیعانه با وکیل ملکی مشورت کنید.
منابع رسمی و خواندنی
- متن قانون ۷۴۶۴ در سامانه قوانین ترکیه
- آییننامه اجاره خانه‌ها با هدف گردشگری، روزنامه رسمی ۲۸ دسامبر ۲۰۲۳
- راهنمای رسمی درخواست مجوز (وزارت فرهنگ و گردشگری)
- خدمت e-Devlet: Turizm Amaçlı Konut İzin Belgesi Başvurusu
- متن رأی دیوان قانون اساسی ۲۰۲۵/۲۷۵
- قانون تخلفات ۵۳۲۶ (مبنای جریمه)
- اطلاعیه اتاق بازرگانی موغلا درباره جریمه‌های ۲۰۲۶
- راهنمای ایربیانبی برای ترکیه
- آمار گردشگران خارجی اوت ۲۰۲۶
- گزارش اجاره اوت ۲۰۲۶ Emlakjet–Endeksa
- گزارش دانیشتای درباره توقف اجرای نامه ۷۸۷۷ (اکونومیم)
- گزارش لایحه پلتفرم‌ها (CNBC-e، ۶ اکتبر ۲۰۲۶)
برای مقایسه با اجاره معمولی و هزینه‌های ماهانه خانه، اجاره خانه در ترکیه و هزینه‌های خانه را هم ببینید.
جمع‌بندی
اجاره کوتاهمدت در ترکیه از ۲۰۲۴ یک فعالیت دارای مجوز است. برای هر اجاره تا ۱۰۰ روز باید از e-Devlet مجوز بگیرید، پلاک نصب کنید، حداقل‌های ایمنی و تجهیزات را رعایت کنید و در آپارتمان معمولی رضایت محضری همه مالکان ساختمان را داشته باشید. هزینه رسمی مجوز در ۲۰۲۶ برای هر واحد ۲۰٬۰۰۰ لیر است؛ جریمه بدون مجوز از ۱۸۰٬۶۱۷ لیر شروع میشود. وضعیت مالیات و لایحه پلتفرم‌ها هنوز در حال تغییر است؛ پس برنامه مالی را با حاشیه اطمینان و مشاوره رسمی بنویسید. ویلا و رزیدانس‌های دارای طرح مدیریت مجاز کمتر با مانع رضایت همسایگان روبه‌رو می‌شوند، اما این به معنای بازده تضمین‌شده نیست.
راهنماهای تکمیلی خرید و نگهداری ملک
اجاره کوتاهمدت فقط یکی از جنبه‌های مالکیت است؛ این راهنماها را هم ببینید:
- مالیات درآمد اجاره ملک در ترکیه
- مالیات سالانه ملک در ترکیه
- بررسی ساختمان پیش از خرید (ایسکان و پروانه ساخت)
- بنگاه املاک در ترکیه (مجوز و کمیسیون)
- خرید ملک در ترکیه (راهنمای کامل)
اجاره کوتاهمدت در ترکیه برای ایرانیها قانونی است؟
بله، اگر مجوز «اجاره با هدف گردشگری» بگیرید. آییننامه رسمی اجارهدهنده خارجی را با کپی پاسپورت و شناسه خارجی یا شماره مالیاتی میپذیرد، اما بدون مجوز اجاره تا ۱۰۰ روز جریمه دارد.
ایربیانبی ترکیه مجوز میخواهد؟
بله. طبق راهنمای رسمی ایربیانبی، از ۱ آوریل ۲۰۲۶ برای هر آگهی جدید باید اطلاعات مجوز وارد شود و آگهیهای با اطلاعات نامعتبر نمیتوانند در ترکیه ادامه دهند.
مجوز اجاره روزانه ترکیه چقدر هزینه دارد؟
طبق صفحه رسمی اداره گردشگری استان ساکاریا، در ۲۰۲۶ برای هر واحد ۱۰٬۰۰۰ لیر مجوز و ۱۰٬۰۰۰ لیر پلاک است؛ جمعاً ۲۰٬۰۰۰ لیر. مبلغ را هنگام درخواست در e-Devlet هم بررسی کنید.
قانون ۷۴۶۴ چه می‌گوید؟
اجاره خانه برای حداکثر ۱۰۰ روز در یک نوبت، فقط با مجوز وزارت فرهنگ و گردشگری ممکن است. قانون جریمه‌های پلکانی، شرط رضایت یکپارچه همسایگان در ساختمان چندواحدی و پلاک ورودی را هم تعیین کرده است.
جریمه اجاره بدون مجوز در ۲۰۲۶ چقدر است؟
اولین جریمه برای هر واحد ۱۸۰٬۶۱۷ لیر و ۱۵ روز مهلت است؛ در ادامه ۹۰۳٬۰۸۸ و سپس ۱٬۸۰۶٬۱۷۷ لیر. مبالغ پایه ۱۰۰ هزار، ۵۰۰ هزار و یک میلیون لیر بود و با نرخ ارزش‌گذاری مجدد افزایش یافته است.
آیا همه همسایه‌ها باید با اجاره روزانه موافقت کنند؟
در آپارتمان چندواحدی بله: تصمیم یکپارچه همه مالکان همان ساختمان با سند محضری لازم است. در ویلای مستقل و رزیدانس‌های دارای طرح مدیریت مجاز این شرط نیست. دیوان قانون اساسی در ۲۵ دسامبر ۲۰۲۵ شرط را رد نکرد.
چند واحد را میشود در یک ساختمان اجاره روزانه داد؟
در ساختمان بیش از سه واحد، حداکثر ۲۵٪ واحدها برای یک اجارهدهنده. اگر بیش از ۵ واحد یک مالک در یک ساختمان باشد، مجوز کسبوکار هم لازم است.
مالیات اجاره روزانه در ترکیه چگونه است؟
وضعیت در حال تغییر است. اداره درآمد دارندگان مجوز را «تجاری» حساب کرده بود؛ دانیشتای در ۸ آوریل ۲۰۲۶ اجرای آن را متوقف کرد و تا رأی نهایی، اجاره بدون سازمان هتل‌مانند اجاره مسکونی (ماده ۷۰) می‌ماند. با حسابدار رسمی مشورت کنید.
آیا با مجوز اجاره روزانه اقامت ترکیه می‌گیرم؟
خیر. مجوز اجاره روزانه فقط اجازه اجاره دادن خانه است و هیچ ربطی به اقامت ندارد. شرایط اقامت جدا و در قانون اتباع خارجی ۶۴۵۸ آمده است.
بازده اجاره روزانه در ترکیه چقدر است؟
منبع رسمی برای بازده واقعی پیدا نکردیم و عددی تضمین نمیکنیم. نمونه تاریخدار: میانگین اجاره استانبول ۴۵٬۵۱۰ لیر (اوت ۲۰۲۶) و مدت بازگشت سرمایه اجاره بلندمدت حدود ۱۲ سال؛ اجاره روزانه هزینه و ریسک بیشتری دارد.
No comment yet, add your voice below!