اقامت ترکیه با اجاره خانه ۲۰۲۶؛ شرایط، درآمد لازم، مدارک و هزینهها
- 8 اکتبر 2026
آخرین بهروزرسانی: ۱۶ مهر ۱۴۰۵ (۸ اکتبر ۲۰۲۶) — اطلاعات این راهنما با فهرست رسمی مدارک اقامت کوتاهمدت و جدول هزینههای ۲۰۲۶ اداره مهاجرت، متن قانون ۶۴۵۸ و آییننامه اجرایی آن، قانون تعهدات ۶۰۹۸، اطلاعیههای رسمی محلههای بسته (۲۰۲۲ و ۲۰۲۳) و سقف افزایش اجاره اکتبر ۲۰۲۶ تطبیق داده شده است.
«اقامت ترکیه با اجاره خانه» رایجترین راهی است که ایرانیان برای ماندن بیش از ۹۰ روز در ترکیه انتخاب میکنند. اما بسیاری نمیدانند که از نظر قانونی چنین اقامتی با این نام وجود ندارد؛ آنچه با اجاره خانه میگیرید، اقامت کوتاهمدت با هدف گردشگری است و قرارداد اجاره فقط مدرک محل سکونت شماست. این تفاوت مهم است، چون شرایط، درآمد لازم و ریسک رد تمدید این اقامت با آنچه بسیاری تصور میکنند فرق دارد. در این راهنمای کامل که بر اساس منابع رسمی ترکیه در سال ۲۰۲۶ نوشته شده، شرایط، حداقل درآمد، مدارک، هزینهها، نکات قرارداد اجاره، قوانین ودیعه و افزایش اجاره و وضعیت محلههای بسته را توضیح دادهایم.

خلاصه اقامت با اجاره خانه در ۲۰۲۶: این اقامت در واقع اقامت کوتاهمدت گردشگری است و هر بار حداکثر ۲ سال صادر میشود. قرارداد اجاره باید محضری باشد. برای یک نفر، درآمد منظم دستکم ۱٫۵ برابر حداقل دستمزد خالص (۴۲٬۱۱۳ لیر در ماه) لازم است. هزینه دولتی یک سال اقامت حدود ۲۸٬۸۷۹ لیر است. طبق گزارش دفاتر حقوقی، بررسی درآمد، آدرس و هدف اقامت در ۲۰۲۶ دقیقتر شده و تمدید اقامت گردشگری بدون برنامه بعدی ریسک دارد. ۱۰ ایلچه استانبول برای درخواست اقامت جدید بستهاند و آدرس را باید پیش از امضای قرارداد استعلام کرد.
آیا «اقامت با اجاره خانه» واقعاً وجود دارد؟
در ماده ۳۱ قانون ۶۴۵۸ اتباع خارجی و حمایت بینالمللی، که دلایل صدور اقامت کوتاهمدت را فهرست کرده، دلیلی به نام «اجاره خانه» وجود ندارد. کسانی که با اجاره خانه اقامت میگیرند، در واقع بر اساس بند «ه» این ماده، یعنی «اقامت با هدف گردشگری»، درخواست میدهند و قرارداد اجاره را بهعنوان مدرک محل اقامت ارائه میکنند.
این یعنی:
- همه شرایط اقامت گردشگری، از جمله حداقل درآمد و بیمه درمانی، درباره شما هم اعمال میشود.
- اجاره خانه بهتنهایی دلیل اقامت نیست؛ دلیل اقامت، گردشگری است.
- اقامت هر بار حداکثر ۲ سال صادر میشود و قابل تمدید است، اما ریسک رد تمدید بیشتر از اقامتهایی مثل اقامت ملکی، تحصیلی یا کاری است.
برای مقایسه همه انواع اقامت، راهنمای جامع اقامت ترکیه را بخوانید.
تغییرات مهم ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۶
| تغییر | تاریخ | اثر برای مستأجران خارجی |
|---|---|---|
| بسته شدن فاتح و اسنیورت (استانبول) به روی درخواست اقامت جدید | ژانویه ۲۰۲۱ | اجاره در این دو ایلچه برای درخواست اولیه کارساز نبود (با چند استثنا) |
| بسته شدن ۱٬۱۶۹ محله در ۶۳ استان به روی ثبت جدید خارجیها (معیار ۲۰٪ جمعیت خارجی) | ۱ ژوئیه ۲۰۲۲ | آدرس شما ممکن است در فهرست محلههای بسته باشد؛ استعلام لازم است |
| بسته شدن هشت ایلچه دیگر استانبول به روی اقامت جدید | اکتبر ۲۰۲۲ | در مجموع ۱۰ ایلچه استانبول بستهاند |
| پایان سقف موقت ۲۵٪ افزایش اجاره | ۱ ژوئیه ۲۰۲۴ | سقف افزایش به میانگین ۱۲ ماهه تورم مصرفکننده بازگشت |
| دقیقتر شدن بررسی اقامت گردشگری | گزارش دفاتر حقوقی، ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ | درآمد، آدرس و هدف اقامت بیشتر بررسی میشود؛ این روند در منبع رسمی اعلام نشده است |
| نرخهای جدید هزینه اقامت | ۱ ژانویه ۲۰۲۶ | هزینه کارت ۹۶۴ لیر و هر ماه اقامت ۲٬۲۳۲٫۳۰ لیر |
| سقف افزایش اجاره اکتبر ۲۰۲۶ برابر ۳۱٫۴۹٪ | ۵ اکتبر ۲۰۲۶ | برای تمدید قراردادهای اکتبر؛ سپتامبر ۳۱٫۷۹٪ بود |
| گزارش عدم اعمال محدودیت محلههای بسته در استانبول | ژوئن ۲۰۲۶ | طبق گزارش مشاوران حقوقی؛ اطلاعیه رسمی منتشر نشده است |
شرایط رسمی اقامت با اجاره خانه
طبق فهرست رسمی مدارک اقامت کوتاهمدت اداره مهاجرت ترکیه، برای اقامت با هدف گردشگری این شرایط لازم است:
- برنامه سفر و اطلاعات محل اقامت: قرارداد اجاره محضری شما مدرک محل اقامت است.
- درآمد کافی و منظم: با مدرک معتبر برای دستکم ۳ ماه اخیر.
- بیمه درمانی معتبر: که کل مدت اقامت درخواستی را پوشش دهد.
- گواهی محل سکونت: گواهی آدرس از سامانه دولت الکترونیک ترکیه همراه با یکی از قبوض.
- پاسپورت معتبر: با اعتبار دستکم ۶۰ روز بیشتر از مدت اقامت درخواستی.
حداقل درآمد لازم در ۲۰۲۶
طبق همان سند رسمی، درآمد کافی برای یک متقاضی دستکم ۱٫۵ برابر حداقل دستمزد خالص و برای خانواده، به ازای هر عضو یک حداقل دستمزد است. حداقل دستمزد خالص ترکیه در ۲۰۲۶ برابر ۲۸٬۰۷۵٫۵۰ لیر است:
| تعداد متقاضی | فرمول رسمی | حداقل درآمد ماهانه در ۲۰۲۶ |
|---|---|---|
| ۱ نفر | ۱٫۵ × حداقل دستمزد خالص | ۴۲٬۱۱۳ لیر |
| خانواده ۲ نفره | ۲ × حداقل دستمزد خالص | ۵۶٬۱۵۱ لیر |
| خانواده ۳ نفره | ۳ × حداقل دستمزد خالص | ۸۴٬۲۲۷ لیر |
| خانواده ۴ نفره | ۴ × حداقل دستمزد خالص | ۱۱۲٬۳۰۲ لیر |
مدارک قابل قبول درآمد طبق سند رسمی: گردش حساب بانکی ۳ ماه اخیر، کارت و حکم بازنشستگی، نامه مهرومومشده از شرکت، مدرک درآمد سپرده بانکی ۳ ماه اخیر، یا سند ملک و قرارداد اجاره در صورت داشتن درآمد اجاره. برای باز کردن حساب، حساب بانکی ایرانیان در ترکیه را ببینید.

قرارداد اجاره: آنچه باید بدانید
قرارداد اجاره قلب این نوع اقامت است. طبق فهرست رسمی مدارک، اداره مهاجرت نسخه محضری قرارداد اجاره را میپذیرد که اطلاعات موجر در آن درج شده باشد. قرارداد عادی یا دستنویس بدون تأیید محضر (Noter) پذیرفته نمیشود.
قوانین مهم اجاره در ترکیه برای مستأجران
| موضوع | قانون | توضیح |
|---|---|---|
| ودیعه (Depozito) | حداکثر معادل ۳ ماه اجاره | طبق ماده ۳۴۲ قانون تعهدات ترکیه؛ ودیعه بیشتر قانونی نیست |
| افزایش اجاره در تمدید | حداکثر برابر میانگین ۱۲ ماهه تورم مصرفکننده (TÜFE) | طبق ماده ۳۴۴ قانون تعهدات؛ سقف موقت ۲۵٪ از ۱ ژوئیه ۲۰۲۴ پایان یافت |
| سقف افزایش اکتبر ۲۰۲۶ | ۳۱٫۴۹٪ | بر اساس دادههای تورم سپتامبر مرکز آمار ترکیه (TÜİK، انتشار ۵ اکتبر ۲۰۲۶)؛ سپتامبر ۳۱٫۷۹٪ بود و این رقم هر ماه تغییر میکند |
| توافق کمتر | مجاز | سقف قانونی حداکثر است؛ طرفین میتوانند افزایش کمتری توافق کنند |
چکلیست قرارداد اجاره
- نام، شماره شناسایی و آدرس موجر در قرارداد درج شده باشد.
- مبلغ اجاره، ارز پرداخت و روز پرداخت دقیق مشخص باشد.
- مبلغ ودیعه بیشتر از ۳ ماه اجاره نباشد و شرایط بازگرداندن آن نوشته شود.
- مدت قرارداد با مدت اقامتی که میخواهید هماهنگ باشد.
- وضعیت خانه و وسایل موجود (برای خانه مبله) با فهرست و عکس ثبت شود.
- مسئولیت پرداخت شارژ ساختمان (Aidat) و قبوض مشخص باشد.
- قرارداد در دفتر اسناد رسمی تأیید شود.
حقوق مستأجر، تمبر و ثبت در تاپو
قرارداد اجاره فقط مدرک اداره مهاجرت نیست؛ از مستأجر هم حفاظت میکند. این قواعد از متن قانون تعهدات (۶۰۹۸) و قانون مدنی (۴۷۲۱) آمده است:
| موضوع | قاعده | ماده قانون |
|---|---|---|
| تمدید خودکار | اگر مستأجر دستکم ۱۵ روز پیش از پایان قرارداد اعلام نکند، قرارداد با همان شرایط برای یک سال تمدید میشود؛ موجر تا ۱۰ سال با تکیه بر پایان مدت نمیتواند قرارداد را تمام کند | ماده ۳۴۷ قانون تعهدات |
| جریمه دیرکرد | بند جریمه برای دیرکرد اجاره یا حال شدن اجارههای بعدی باطل است | ماده ۳۴۶ قانون تعهدات |
| ثبت در تاپو | حق ناشی از قرارداد اجاره را میشود در سند ملک «شرح» (şerh) کرد تا در برابر مالکان بعدی هم قابل استناد باشد؛ اجباری نیست | ماده ۱۰۰۹ قانون مدنی |
نکته عملی: قرارداد اجاره مسکونی که شخص حقیقی برای سکونت امضا میکند و ملک جزو یک کسبوکار نیست، طبق قانون تمبر (جدول ۲، بخش IV، بند ۳۱) از تمبر (damga vergisi) معاف است. نرخ ۱٫۸۹ در هزار کل اجاره دوره قرارداد فقط برای اجاره محل کسبوکار یا وقتی مستأجر شرکت است اعمال میشود (مثلاً ۱۲ ماه اجاره ۲۰٬۰۰۰ لیری برای یک دفتر، ۴۵۳٫۶۰ لیر). ثبت در تاپو برای اقامت لازم نیست؛ اداره مهاجرت نسخه محضری را میخواهد.
برای آشنایی بیشتر با بازار اجاره، اجاره خانه در ترکیه و اجاره خانه در استانبول را بخوانید.
مدارک لازم برای اقامت با اجاره خانه (فهرست رسمی)
| مدرک | توضیح |
|---|---|
| فرم درخواست اقامت | از سامانه e-ikamet چاپ و امضا شود |
| کپی پاسپورت و ویزا | صفحه مشخصات؛ اصل پاسپورت در روز وقت همراه باشد |
| ۲ قطعه عکس بیومتریک | زمینه سفید، گرفتهشده در ۶ ماه اخیر، استاندارد ICAO |
| رسید هزینه اقامت و کارت | از سامانه e-ikamet |
| رسید هزینه ویزای یکبار ورود | برای اولین درخواست کسانی که با معافیت ویزا آمدهاند، مگر کشورهای معاف |
| بیمه درمانی | مدت آن کل اقامت درخواستی را پوشش دهد |
| مدرک درآمد | گردش حساب ۳ ماه یا سایر مدارک رسمی |
| گواهی محل سکونت (Yerleşim Yeri Belgesi) | از e-Devlet همراه با یکی از قبوض آب، برق، گاز یا تلفن ثابت |
| قرارداد اجاره محضری | با اطلاعات موجر |
| برنامه سفر | اطلاعات برنامه گردشگری و محل اقامت |
| آدرس اطلاعرسانی الکترونیک (UETS) | برای تمدید، از شعب مرکزی پست PTT |
طبق فهرست رسمی، بیمه باید کل مدت اقامت درخواستی را پوشش دهد؛ جزئیات پذیرش بیمه را در بخش «بیمه درمانی برای اقامت با اجاره» پایینتر آوردهایم. انواع بیمه را در بیمههای درمانی خصوصی ترکیه مقایسه کردهایم.
مراحل گرفتن اقامت با اجاره خانه
- پیدا کردن خانه: محله را بر اساس بودجه و نیاز انتخاب کنید؛ ارزانترین محلههای استانبول و محلههای معروف استانبول را ببینید.
- بررسی آدرس: پیش از امضا، وضعیت آدرس را از نظر ثبت اقامت بررسی کنید (بخش محلههای بسته را در ادامه بخوانید).
- امضا و محضری کردن قرارداد: با اطلاعات کامل موجر.
- ثبت آدرس: آدرس خود را در سامانه آدرسهای ملی (MERNİS) نزد اداره نفوس (Nüfus Müdürlüğü) ثبت کنید و از e-Devlet گواهی محل سکونت بگیرید.
- خرید بیمه درمانی: برای کل مدت اقامت درخواستی.
- ثبت درخواست در e-ikamet: پیش از پایان ۹۰ روز مجاز، در سامانه رسمی e-ikamet.goc.gov.tr با دلیل «گردشگری».
- گرفتن وقت و پرداخت هزینهها: وقتگیری در سامانه رایگان است؛ درباره آن در راندوو چیست بخوانید.
- مراجعه در روز وقت: با اصل مدارک به اداره مهاجرت بروید و اثر انگشت بدهید.
- دریافت کارت اقامت: پس از تأیید؛ درباره آن در کیملیک کارت ترکیه بخوانید.
مهلتها و تقویم اقامت با اجاره خانه
این جدول مهلتهای مهم را از قانون ۶۴۵۸ و آییننامه اجرایی آن جمع میکند:
| مرحله | مهلت | منبع |
|---|---|---|
| ماندن بدون اقامت | با معافیت ویزا در هر ۱۸۰ روز حداکثر ۹۰ روز میتوان ماند؛ درخواست اولیه را پیش از پایان این مهلت ثبت کنید | ماده ۲۱ و ۱۰ آییننامه |
| تأخیر کم | درخواست تا ۱۰ روز پس از پایان مهلت قانونی هم پذیرفته میشود ؛ تأخیر بیش از ۱۰ روز بدون دلیل پذیرفتهشده میتواند به حکم خروج اجباری برسد | ماده ۲۱ آییننامه، ماده ۵۴ قانون |
| نتیجه درخواست | حداکثر ۹۰ روز از تحویل کامل مدارک | ماده ۲۲ آییننامه |
| ثبت آدرس پس از صدور اقامت | حداکثر ۲۰ روز کاری از تحویل کارت | ماده ۲۲ آییننامه و فهرست مدارک |
| درخواست تمدید | از ۶۰ روز مانده به پایان اقامت تا پیش از انقضا؛ با رسید درخواست تا صدور نتیجه میتوانید بمانید | ماده ۲۴ قانون |
| رد تمدید | ۱۰ روز برای خروج؛ در غیر این صورت حکم خروج اجباری | ماده ۲۲ آییننامه، ماده ۵۴ قانون |
| درخواست بعد از رد | ظرف ۶ ماه باید دلیل اقامت جدیدی ارائه شود | ماده ۲۱ آییننامه |
ثبت آدرس: گامی که نباید فراموش شود
طبق فهرست رسمی مدارک، گواهی محل سکونت بهروز (Yerleşim Yeri Belgesi) از سامانه دولت الکترونیک ترکیه همراه با یکی از قبوض آب، برق، گاز یا تلفن ثابت (یا قرارداد اشتراک برای مشترکان جدید) لازم است. همین سند تصریح میکند که ثبت آدرس برای درخواستهای تمدید و تغییر نوع اقامت الزامی است.
طبق گزارش دفاتر حقوقی، یکی از رایجترین دلایل رد تمدید در ۲۰۲۶ این است که آدرس ثبتشده در سامانه دولت الکترونیک با آدرس اعلامشده در e-ikamet یکی نیست. هر بار که خانه عوض میکنید، آدرس جدید را ثبت کنید و مطمئن شوید هر دو سامانه یک آدرس را نشان میدهند.
برای هر تغییر آدرس مهلت قانونی هست: طبق ماده ۵۰ قانون خدمات نفوس (۵۴۹۰)، اعلام آدرس باید ظرف ۲۰ روز کاری به اداره نفوس انجام شود، بهصورت حضوری یا با امضای الکترونیکی امن. برای تأخیر جریمه اداری تعیین شده است. اگر خانه را عوض کردید، قرارداد جدید را هم برای تمدید آماده داشته باشید.
بیمه درمانی برای اقامت با اجاره خانه
آییننامه و فهرست رسمی مدارک چند قاعده مشخص برای بیمه دارند:
| موضوع | قاعده |
|---|---|
| بیمههای پذیرفتهشده | بیمه عمومی سلامت (GSS) یا درخواست برای آن، یا پولیس بیمه خصوصی، یا مدرک استفاده از خدمات درمانی بر اساس توافقنامه تأمین اجتماعی دوجانبه |
| مدت بیمه | فهرست رسمی: باید کل مدت اقامت درخواستی را پوشش دهد |
| اقامت یکساله و بیشتر | ماده ۲۲ آییننامه: برای کسانی که بیمه عمومی ندارند، بیمه خصوصی یکساله با تمدید سالانه هم پیشبینی شده؛ در عمل بپرسید اداره محل شما کدام را میپذیرد |
| بیمه شرکت خارجی | در درخواست داخل ترکیه، پولیس شرکت خارجی فقط اگر در ترکیه منعقد شده باشد پذیرفته میشود |
انواع بیمهها و قیمتها را در بیمههای درمانی خصوصی ترکیه ببینید.
وضعیت محلههای بسته در ۲۰۲۶
اداره مهاجرت ترکیه در اطلاعیه ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۳ نوشته است: در ژانویه ۲۰۲۱ ایلچههای فاتح و اسنیورت به روی درخواستهای اقامت جدید بسته شدند، در اکتبر ۲۰۲۲ هشت ایلچه دیگر هم به آنها اضافه شد، و از ۱ ژوئیه ۲۰۲۲ در ۶۳ استان محلههایی که نسبت جمعیت خارجی در آنها از ۲۰٪ جمعیت ترک بیشتر بود، به روی ثبت جدید خارجیها بسته شد.
| موضوع | وضعیت طبق منبع رسمی | منبع |
|---|---|---|
| ایلچههای بسته استانبول | ۱۰ ایلچه: فاتح و اسنیورت (از ژانویه ۲۰۲۱) و آوجیلار، باهچلیاولر، باشاکشهیر، باغجیلار، اسنلر، کوچوکچکمجه، سلطانغازی و زیتینبورنو (از اکتبر ۲۰۲۲) | اطلاعیه ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۳ اداره مهاجرت |
| قاعده ۲۰ درصد | محلههایی که تراکم خارجیها از ۲۰٪ جمعیت شهروندان ترک بیشتر است، به روی ثبت جدید بسته میشوند | همان اطلاعیه |
| محلههای بسته در کل کشور | از ۱ ژوئیه ۲۰۲۲: ۱٬۱۶۹ محله در ۶۳ استان، که ۵۴ تای آن در استانبول است | همان اطلاعیه |
| استثناهای اکتبر ۲۰۲۲ | دانشجوی دانشگاهی در همان ایلچه، سرمایهگذار خریدار خانه، موارد بیماری و یکپارچگی خانواده | وزیر کشور وقت، ۸ اکتبر ۲۰۲۲ |
| آلانیا | جزو ۱۰ ایلچه استانبول نیست؛ وضعیت محلههای آن را در راهنمای اقامت در آلانیا بخوانید | صفحه خواهر ما |
نکته: اطلاعیه ۳۰ ژوئن ۲۰۲۲ که فهرست ۱٬۱۶۹ محله را پیوست دارد، در متن خودش از ثبت حمایت موقت و بینالمللی حرف میزند، ولی توضیح ۲۰۲۳ همان عدد را «ثبت جدید خارجیها» مینامد؛ پس فهرست محلهها را بدون استعلام نادیده نگیرید.
طبق گزارش چندین دفتر حقوقی و مشاوره مهاجرتی، از ۱۰ ژوئن ۲۰۲۶ این محدودیت در استانبول در عمل دیگر اعمال نمیشود. با این حال، تا زمان نگارش این مطلب هیچ اطلاعیه رسمی جدیدی از اداره مهاجرت درباره لغو آن منتشر نشده و وضعیت سایر استانها روشن نیست. پیش از امضای قرارداد اجاره، وضعیت آدرس را در سامانه e-ikamet یا از اداره مهاجرت محل استعلام کنید. اگر موجر یا مشاور املاک به شما اطمینان میدهد که «مشکلی نیست»، از او بخواهید این را کتبی در قرارداد بنویسد. فهرست ایلچهها و محلههای معروف را در محلههای معروف استانبول مقایسه کردهایم.
هزینههای اقامت با اجاره خانه در ۲۰۲۶
هزینههای دولتی اقامت
| مدت اقامت | هزینه ماه اول | هزینه ماههای بعد | هزینه کارت | جمع هزینه دولتی |
|---|---|---|---|---|
| ۳ ماه | ۳٬۳۵۹٫۹۰ لیر | ۲ × ۲٬۲۳۲٫۳۰ | ۹۶۴ لیر | حدود ۸٬۷۸۹ لیر |
| ۶ ماه | ۳٬۳۵۹٫۹۰ لیر | ۵ × ۲٬۲۳۲٫۳۰ | ۹۶۴ لیر | حدود ۱۵٬۴۸۵ لیر |
| ۱ سال | ۳٬۳۵۹٫۹۰ لیر | ۱۱ × ۲٬۲۳۲٫۳۰ | ۹۶۴ لیر | حدود ۲۸٬۸۷۹ لیر |
| ۲ سال | ۳٬۳۵۹٫۹۰ لیر | ۲۳ × ۲٬۲۳۲٫۳۰ | ۹۶۴ لیر | حدود ۵۵٬۶۶۷ لیر |
فرمول رسمی ماه اول: روزی ۳۴۸٫۱۰ لیر، با حداقل ۶۵۳٫۷۰ و حداکثر ۳٬۳۵۹٫۹۰ لیر؛ ایران جزو کشورهای معاف از هزینه اقامت نیست. با نرخ رسمی بانک مرکزی ترکیه در ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶ (۴۸٫۸۲۰۱ لیر به ازای هر دلار)، حداقل درآمد ماهانه یک نفر (۴۲٬۱۱۳ لیر) حدود ۸۶۳ دلار و هزینه دولتی یکساله (۲۸٬۸۷۹ لیر) حدود ۵۹۲ دلار میشود.
هزینههای اجاره و زندگی
| هزینه | میزان | توضیح |
|---|---|---|
| اجاره ماهانه | بسته به شهر و محله | قیمتهای محلات را در راهنماهای محلهای ما ببینید |
| ودیعه | حداکثر ۳ ماه اجاره | طبق قانون تعهدات ترکیه |
| کمیسیون مشاور املاک | بسته به توافق | مبلغ را پیش از بازدید کتبی بپرسید |
| هزینه محضر | بسته به دفتر | برای تأیید قرارداد اجاره |
| تمبر قرارداد (damga vergisi) | معاف برای اجاره مسکونی بین اشخاص حقیقی | ۱٫۸۹ در هزار فقط برای اجاره تجاری یا مستأجر شرکتی (قانون تمبر ۴۸۸) |
| بیمه درمانی | بسته به سن | باید کل مدت اقامت را پوشش دهد |
| شارژ و قبوض | ماهانه | هزینه قبوض در ترکیه را ببینید |
برای برآورد کامل، هزینه زندگی در ترکیه و هزینه اقامت ترکیه را هم ببینید.
انتخاب شهر و محله برای اجاره
انتخاب محله هم روی هزینه زندگی شما اثر دارد و هم روی راحتی کارهای اداری. پیش از امضای قرارداد، این معیارها را در نظر بگیرید:
- بودجه: اجاره نباید بخش بزرگی از درآمدی باشد که برای اقامت اعلام میکنید؛ اداره مهاجرت به تناسب درآمد و هزینهها توجه دارد.
- دسترسی به حملونقل: در استانبول نزدیکی به مترو، متروبوس یا کشتی زندگی را بسیار سادهتر میکند؛ درباره کارت حملونقل در استانبول کارت بخوانید.
- جامعه ایرانی: برخی محلهها ایرانیان بیشتری دارند که پیدا کردن خدمات فارسیزبان را آسانتر میکند.
- وضعیت ثبت آدرس: پیش از امضا، وضعیت ثبت اقامت در آدرس را بررسی کنید.
برای مقایسه قیمتها و ویژگی محلهها، این راهنماها را ببینید: اجاره آپارتمان در شیشلی استانبول، اجاره خانه در ماسلاک، محلههای گران استانبول و بهترین شهرهای ترکیه برای زندگی.

اقامت در هتل یا خانه اجاره کوتاهمدت
همه ایرانیانی که تازه به ترکیه آمدهاند فوراً خانه اجاره نمیکنند. طبق فهرست رسمی مدارک اداره مهاجرت، اگر در هتل یا سایر مراکز اقامتی زندگی میکنید، مدرک اقامت در آن محل و رسید پرداخت هزینه اقامت برای کل مدت اقامت درخواستی پذیرفته میشود. برای دانشجویانی که در خوابگاه زندگی میکنند هم گواهی رسمی خوابگاه با امضا یا مهر کافی است.
در عمل این یعنی:
- اگر برای ۶ ماه اقامت درخواست میدهید، باید رسید پرداخت هتل برای کل ۶ ماه را داشته باشید؛ این معمولاً گرانتر از اجاره خانه است.
- اجارههای کوتاهمدت اینترنتی که قرارداد محضری یا رسید رسمی ندارند، معمولاً مدرک کافی نیستند.
- بهترین راه برای تازهواردان این است که چند هفته اول را در هتل بمانند، خانه پیدا کنند و سپس با قرارداد محضری درخواست اقامت بدهند؛ به شرط آنکه این کار پیش از پایان ۹۰ روز مجاز انجام شود.
خانه مبله یا خالی؟
| موضوع | خانه مبله (Eşyalı) | خانه خالی (Eşyasız) |
|---|---|---|
| اجاره ماهانه | معمولاً بیشتر | معمولاً کمتر |
| هزینه اولیه | کم؛ نیازی به خرید وسایل نیست | زیاد؛ خرید مبلمان و لوازم خانگی |
| مناسب برای | اقامتهای کوتاهتر و تازهواردان | اقامت چندساله و خانوادهها |
| ریسک ودیعه | بیشتر؛ آسیب به وسایل از ودیعه کسر میشود | کمتر |
| انعطاف جابهجایی | بالا | پایین |
اگر خانه مبله اجاره میکنید، حتماً فهرست وسایل و عکس وضعیت آنها را پیوست قرارداد کنید تا هنگام تخلیه بر سر ودیعه اختلاف پیش نیاید. برای برآورد هزینه خرید وسایل، قیمت لوازم خانگی در ترکیه را ببینید.
ریسک تمدید و مسیرهای جایگزین
به گفته دفاتر حقوقی فعال در امور مهاجرت، از سال ۲۰۲۵ اداره مهاجرت درخواستهای اقامت گردشگری را دقیقتر بررسی میکند و در برخی کلانشهرها (مثل استانبول، آنکارا و آنتالیا) رد درخواستهای دوم با همان دلیل «گردشگری» گزارش شده است. اداره مهاجرت آمار رسمی رد یا تأیید منتشر نکرده و ادعای «رد گسترده» رسمی نیست؛ ولی قانون هم تمدید را تضمین نمیکند، چون طبق ماده ۳۳ قانون ۶۴۵۸ با از بین رفتن هر یک از شرطها (درآمد، بیمه، آدرس و…) اقامت تمدید نمیشود. بنابراین اقامت با اجاره خانه برای شروع مناسب است، اما برای زندگی چندساله باید از همان سال اول مسیر پایدارتری را برنامهریزی کنید:
| مسیر جایگزین | شرط اصلی | مزیت |
|---|---|---|
| اقامت با خرید ملک | ملک مسکونی دستکم ۲۰۰ هزار دلاری | دلیل اقامت پایدار |
| مجوز کار | کارفرما یا ثبت شرکت | حق کار و اقامت؛ از ۳ اوت ۲۰۲۶ برای ساکنان ۱ ساله آسانتر |
| اقامت تحصیلی | پذیرش دانشگاه | برای دانشگاهها و مؤسسات دولتی فقط هزینه کارت (طبق هزینه اقامت ترکیه) |
| اقامت خانوادگی | همسر یا والد دارای اقامت یا شهروند ترک | تا ۳ سال در هر بار |
یک نکته مهم: طبق معیارهای وزارت کار که از ۳ اوت ۲۰۲۶ اجرا میشود، اگر در سه سال اخیر دستکم یک سال با مجوز کار، اقامت یا حمایت بینالمللی قانونی در ترکیه بوده باشید (اقامت گردشگری هم اقامت است)، معیارهای استخدام (مثل ۵ کارمند ترک) و توان مالی کارفرما معمولاً برای شما اعمال نمیشود؛ این معافیت برای هر کارفرما حداکثر درباره سه خارجی است. جزئیات را در راهنمای مجوز کار ترکیه ببینید.
اقامت با اجاره در مقابل اقامت با خرید ملک
| موضوع | اقامت با اجاره خانه | اقامت با خرید ملک |
|---|---|---|
| دلیل قانونی | گردشگری (بند «ه» ماده ۳۱) | مالکیت ملک (بند «ب» ماده ۳۱) |
| هزینه ورود | ودیعه و اجاره | دستکم ۲۰۰ هزار دلار |
| حداقل درآمد | ۱٫۵ برابر حداقل دستمزد برای یک نفر | طبق مدارک مشترک اقامت کوتاهمدت |
| ریسک رد تمدید | بالاتر (از ۲۰۲۵) | پایینتر، تا زمانی که مالک هستید |
| انعطافپذیری | بالا؛ میتوانید محله یا شهر را عوض کنید | پایین |
| سابقه برای اقامت دائم | ۱۰۰٪ | ۱۰۰٪ |

اقامت در خانه دوستان یا فامیل
اگر خانه اجاره نکردهاید و نزد دوست یا فامیل زندگی میکنید، طبق فهرست رسمی مدارک، به تعهد محضری میزبان نیاز دارید. اگر میزبان متأهل است، تعهد محضری همسر او هم لازم است. همچنین باید یکی از قبوض بهروز آب، برق، گاز یا تلفن ثابت به نام میزبان را ارائه کنید. این راه برای شروع مناسب است، اما مسئولیت حقوقی میزبان را هم در نظر بگیرید.
کلاهبرداریهای رایج اجاره و راه پیشگیری
- درخواست پیشپرداخت پیش از بازدید: هرگز پیش از دیدن خانه و موجر یا نماینده رسمی او پول واریز نکنید.
- آگهیهای بسیار ارزان: قیمتهای غیرواقعی در محلههای گران معمولاً نشانه کلاهبرداری است.
- مالک جعلی: هویت موجر را با سند ملک یا وکالتنامه رسمی مقایسه کنید.
- ودیعه بیش از قانون: ودیعه بیشتر از ۳ ماه اجاره قانونی نیست.
- قرارداد غیرمحضری با وعده «اقامت تضمینی»: هیچ مشاوری نمیتواند اقامت را تضمین کند؛ تصمیم با اداره مهاجرت است.
- فروش «وقت اداره مهاجرت»: وقتگیری در e-ikamet رایگان است و اداره مهاجرت رسماً از مردم خواسته به کسانی که برای آن پول میگیرند اعتماد نکنند.
اگر مهلت تمام شود یا درخواست رد شود
طبق ماده ۵۴ قانون ۶۴۵۸، در این موارد حکم خروج اجباری (sınır dışı) صادر میشود:
| وضعیت | پیامد طبق ماده ۵۴ |
|---|---|
| تجاوز بیش از ۱۰ روز از مهلت ویزا یا اقامت بدون دلیل قابل قبول | حکم خروج اجباری |
| لغو اقامت (مثلاً با ۱۲۰ روز خروج در یک سال) | حکم خروج اجباری؛ ظرف ۱۰ روز از ابلاغ میشود دوباره درخواست داد (ماده ۲۱ آییننامه، با هزینه اضافه) |
| رد درخواست تمدید و نماندن به خروج ظرف ۱۰ روز | حکم خروج اجباری |
| ارائه مدرک جعلی یا اطلاعات خلاف واقع (مثلاً قرارداد اجاره ساختگی) | حکم خروج اجباری |
آییننامه (ماده ۲۲) میگوید اگر بدهی ناشی از تخلف ویزا یا اقامت قبلی، یا جریمههای پرداختنشده دارید، درخواست رد میشود. رد درخواست از راه قضایی قابل اعتراض است؛ برای مهلتها و مراحل، مشاور حقوقی در ترکیه و دیپورت از ترکیه را ببینید.
نکات مهم برای ایرانیان
- پیش از پایان ۹۰ روز درخواست بدهید: ماندن بدون اقامت هنگام خروج جریمه دارد و ممکن است به دیپورت از ترکیه منجر شود.
- درآمد خود را مستند کنید: ۳ ماه گردش حساب منظم، مهمترین مدرک شماست.
- قرارداد را با مدت اقامت هماهنگ کنید: قرارداد کوتاهتر از اقامت درخواستی مشکل ایجاد میکند.
- آدرس را همیشه بهروز نگه دارید: بعد از هر جابهجایی، آدرس جدید را ثبت کنید.
- از ۱۲۰ روز خروج بیشتر نشوید: طبق ماده ۲۹ آییننامه اجرایی قانون ۶۴۵۸، اگر در یک سال گذشته در مجموع بیش از ۱۲۰ روز خارج از ترکیه باشید (جز موارد خدمت عمومی اجباری، وظیفه، تحصیل و درمان)، اقامت کوتاهمدت لغو میشود.
- از روز اول مسیر بعدی را برنامهریزی کنید: اقامت گردشگری پل ورود است، نه مقصد نهایی.
- به فکر اقامت دائم باشید: هر سال اقامت با اجاره کامل در محاسبه ۸ سال اقامت دائم ترکیه حساب میشود، به شرط آنکه سابقه قطع نشود.
منابع رسمی
- فهرست رسمی مدارک اقامت کوتاهمدت – سامانه e-ikamet
- جدول رسمی هزینه اقامت و کارت ۲۰۲۶ – اداره مهاجرت ترکیه
- متن کامل قانون ۶۴۵۸ اتباع خارجی و حمایت بینالمللی
- اطلاعیه رسمی محلههای بسته – اداره مهاجرت ترکیه
- متن قانون تعهدات ترکیه (شماره ۶۰۹۸)
- سامانه دولت الکترونیک ترکیه (e-Devlet)
- آییننامه اجرایی قانون ۶۴۵۸ (مواد ۲۱، ۲۲ و ۲۹) – وزارت کشور
- قانون خدمات نفوس ۵۴۹۰ (ماده ۵۰: اعلام آدرس)
- اطلاعیه ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۳ اداره مهاجرت درباره ایلچههای بسته
- اعلام ۸ اکتبر ۲۰۲۲ وزارت کشور
- نرخهای تمبر ۲۰۲۶ (KPMG، ۲ ژانویه ۲۰۲۶)
- گزارش یک دفتر حقوقی درباره سختتر شدن اقامت گردشگری (۲۳ ژانویه ۲۰۲۶)
سوالات متداول درباره اقامت ترکیه با اجاره خانه
آیا با اجاره خانه میتوان در ترکیه اقامت گرفت؟
بله، اما از نظر قانونی این اقامت، اقامت کوتاهمدت با هدف گردشگری است و قرارداد اجاره محضری فقط مدرک محل سکونت شماست. همه شرایط اقامت گردشگری، از جمله حداقل درآمد و بیمه، لازم است.
حداقل درآمد برای اقامت با اجاره خانه در ۲۰۲۶ چقدر است؟
برای یک نفر دستکم ۱٫۵ برابر حداقل دستمزد خالص، یعنی حدود ۴۲٬۱۱۳ لیر در ماه (حدود ۸۶۳ دلار)، و برای خانواده به ازای هر نفر یک حداقل دستمزد. این درآمد باید با مدارک ۳ ماه اخیر اثبات شود.
هزینه اقامت یکساله با اجاره خانه چقدر است؟
هزینه دولتی یک سال اقامت در ۲۰۲۶ حدود ۲۸٬۸۷۹ لیر است. اجاره، ودیعه، بیمه درمانی و هزینه محضر جداگانه حساب میشود.
آیا قرارداد اجاره باید محضری باشد؟
بله. طبق فهرست رسمی مدارک، نسخه محضری قرارداد اجاره که اطلاعات موجر در آن درج شده باشد لازم است. ثبت در تاپو لازم نیست، و اجاره مسکونی بین اشخاص حقیقی از تمبر معاف است (۱٫۸۹ در هزار فقط برای اجاره تجاری).
ودیعه خانه در ترکیه حداکثر چقدر است؟
طبق ماده ۳۴۲ قانون تعهدات ترکیه، ودیعه حداکثر معادل ۳ ماه اجاره است.
موجر چقدر میتواند اجاره را افزایش دهد؟
در تمدید قرارداد، حداکثر به اندازه میانگین ۱۲ ماهه تورم مصرفکننده (TÜFE). این سقف برای تمدیدهای اکتبر ۲۰۲۶ برابر ۳۱٫۴۹٪ است (سپتامبر ۳۱٫۷۹٪ بود) و هر ماه تغییر میکند.
آیا اقامت با اجاره خانه تمدید میشود؟
از نظر قانونی بله، به شرط ماندن شروط اقامت؛ اما دفاتر حقوقی از بررسی دقیقتر و رد برخی تمدیدهای گردشگری گزارش میدهند (آمار رسمی منتشر نشده). درخواست تمدید را از ۶۰ روز مانده به پایان اقامت تا پیش از انقضا ثبت کنید و برای زندگی طولانیمدت مسیر کاری، تحصیلی، ملکی یا خانوادگی را برنامهریزی کنید.
محلههای بسته برای اقامت هنوز وجود دارند؟
طبق اطلاعیه رسمی ۲۰۲۳، ۱۰ ایلچه استانبول (از جمله فاتح و اسنیورت) برای اقامت جدید بستهاند و ۱٬۱۶۹ محله در ۶۳ استان با معیار ۲۰٪ جمعیت خارجی بسته شده بود. طبق گزارش مشاوران حقوقی، از ژوئن ۲۰۲۶ این محدودیت در استانبول در عمل اعمال نمیشود، اما اطلاعیه رسمی جدیدی منتشر نشده است. پیش از امضای قرارداد، وضعیت آدرس را استعلام کنید.
اگر نزد فامیل زندگی کنم میتوانم اقامت بگیرم؟
بله، با تعهد محضری میزبان (و همسر او اگر متأهل است) و یکی از قبوض بهروز خانه به نام میزبان.
آیا اقامت با اجاره خانه در اقامت دائم حساب میشود؟
بله، هر سال آن کامل در محاسبه ۸ سال لازم برای اقامت دائم حساب میشود، به شرط آنکه با خروج طولانی از ترکیه قطع نشود.
جهت دریافت مشاوره رایگان از کارشناسان 118 ترکیه شماره واتساپ خود را وارد کنید
- برچسب ها: اقامت ترکیه
3 Comments
ممنونم از اطلاع رسانی مفید و جامع برای زندگی در ترکیه
سلام آیا با ماهی دوازده میلیون تومن حقوق بازنشستگی می توان در ترکیه زندگی کرد.
با سلام وتشکر از شرح حال در خصوص اجاره واقامت موقت . واقعا مفید میباشد .