Skip to content

گوبکلی تپه، اولین پرستشگاه بشر

گوبکلی تپه، زیارتگاهی تاریخی در شانلی اورفا

کشور پهناور ترکیه در طول سالیان متمادی محل مسکونی برای بسیاری از اقوام مختلف بوده است. در این میان، بسیاری از تمدن های این خطه را می توان همزمان با تمدن های بین النهرین یا قبل تر از آن نیز دانست. گوبکلی تپه ترکیه را براساس کشف های باستان شناسی تا به امروز، قدیمی ترین مکان عبادی در جهان می دانند. مکانی که تاریخ ساخت آن حتی به پیش از اهرام مصر می رسد. ۱۸ میراث تاریخی ترکیه در لیست میراث جهانی یونسکو قرار دارند که یکی از این میراث گوبکلی تپه است. منطقه باستانی گوبکلی تپه در استان شانلی اورفا از زیارتگاه های قدیمی دنیا محسوب می شود. این منطقه باستانی در ۱۸ کیلومتری مرکز شهر قرار دارد. گوبکلی تپه در روستای اؤرنجیک (örencik) از توابع استان شانلی اورفا واقع در جنوب شرقی ترکیه واقع شده است.

گوبکلی تپه، اولین پرستشگاه بشر 1

دوازده هزار سال پیش به طور ناگهانی یک دوره سرد آغاز شد که نظر به بعضی از گفته ها این دوره پس از سقوط یک ستاره دنباله دار آغاز گردیده است. بنابراین محققان بر این باورند که ساکنان گوبکلی تپه برخورد جسم آسمانی را بر پایه ستون ها نقاشی کرده اند. محققان تخمین می زنند، که این رویداد حدود ۱۰۸۹۹ سال پیش از میلاد صورت گرفته است.

گوبکلی تپه به مدت ۱۲۰۰۰ سال در دل طبیعت و دست نخورده باقی مانده است و آثار و مدارک باستان شناسی بسیاری را در خود جای داده است. این خرابه های باستانی می توانند تمامی یافته های تاریخ بشریت تا به امروز را زیر سوال ببرند. به نظر اغلب مورخان و محققان جهان، کشف این تپه تاریخی به تغییر دیدگاه شهرنشینی انسان عصر برنز منجر شد؛ که بیانگر جمله ای قدیمی است که سنگ بنای هر شهری، معبد و عبادتگاه بوده است و نه خانه یا چادر شکارچیان دوره‌گرد.

محققان در این مکان مذهبی و تاریخی نقش ها و تصویرهایی یافتند که پس از تجزیه و تحلیل به این نتیجه رسیدند که تصویرهای کشیده شده در گوبکلی تپه با صور و رویدادهای نجومی همراه است. برخی از این نقاشی ها مانند مرد بدون سر، می تواند نشان دهنده نماد اثر فاجعه باشد.

تاریخچه کشف گوبکلی تپه

تا کنون کاوش های بسیاری در این تپه ها انجام شده است، اما اولین بار این مکان در دهه ۱۹۶۰ و توسط یک باستان شناس آمریکایی کشف شد. این باستان شناس بر روی ویرانه های تپه قدم می زد که به درون گودالی افتاد. او آنچنان از آن چیزی که یافته بود متعجب بود و مکانی که در آن قرار گرفته بود (بالای تپه ای بلند) را باور نمی کرد، دیگر هیچ وقت به این مکان برنگشت.

پس از آن یک سری کاوش ها برای پیدا شدن این سایت و مکان رخ داد. باستان شناسان و سنگ شناسان آلمانی در پی خواندن یادداشت های آن باستان شناس آمریکایی به این اطراف آمدند و بر اساس توصیفات او به دنبال مکان تپه مورد نظر در میان تپه های اطراف پرداختند. شیب و زمینی که آن باستان شناس آمریکایی توصیف کرده بود، دنبال گردید تا آنچه که او آن زمان و در دهه ۱۹۶۰ دیده و توصیف کرده بود اما به ارزش آن پی نبرده بود، کشف شود. گروه آلمانی و باستان شناسی با رهبری فردی به نام کلاوس اشمیت (Klaus Schmidt) در کاوش های خود و پس از ۲۰ سال گشتن به تپه مورد نظر رسید. او در مورد این کشف می گوید: “در یک دقیقه، در یک ثانیه، همه چیز روشن شد.” تا سال ۲۰۱۴ تحقیقات باستان شناسی بر روی این تپه باستانی ادامه داشت و این باستان شناس، ۲۰ سال از عمر خود را برای بیرون کشیدن آنچه که هم اکنون همگان را به تعجب می اندازد، صرف نمود. گوبکلی تپه ترکیه پس از تحقیقات این باستان شناس و تیم کاوش او است که هم اکنون برای بازدید گردشگران و مردم پیداست.

پرستشگاه گوبکلی تپه

پرستشگاه گوبکلی تپه توسط انسان‌های ماقبل تاریخ ساخته شده است که هنوز ابزارهای فلزی و حتی سفالی را توسعه نداده بودند. گفته‌ها حاکی از دو دوره مراسم مذهبی است که در تاریخی بین هزاره ‌های هشتم تا دهم پیش از میلاد استفاده می‌شده است. در طی اولین مرحله، دایره‌های عظیمی از ستون‌های T شکل سنگی ساخته شدند. امروزه بیش از ۲۰۰ ستون در حدود ۲۰ حلقه از طریق بررسی ‌های ژئوفیزیکی شناخته شده‌اند. هر ستون معمولاً تا ۶ متر ارتفاع و بین ۷ و ۱۰ تن وزن دارد. این ستون‌ها همچنین در فاز دوم به بندگاه‌ هایی مجهز شده بودند که بستر سنگ را قطع می‌کردند.

هدف از ساخت این سازه‌ها هنوز به وضوح مشخص نیست. حفاری‌ها زیر نظر مستقیم کلاوس اشمیت آلمانی از سال ۱۹۹۶ تا زمان مرگش در سال ۲۰۱۴ ادامه یافت. اشمیت اعتقاد داشت که این پناهگاه ‌های دوران نوسنگی اولیه بوده است. تاریخ اولیه این ایده را به وجود آورده است که کشاورزی منجر به ایجاد تمدن شد؛ پس محققان فکر می‌کنند زمانی که شکارچی-گردآورنده‌ها (جامعه‌ ای که عمده ترین روش معیشت آن تغذیه‌ مستقیم از گیاهان خوراکی و حیوانات وحشی است) در یک جا مستقر شدند و شروع به پرورش محصولات کشاورزی کردند. مواد غذایی کافی امکان سازماندهی جوامع پیچیده را در اختیار مردم گذاشت و از طرف دیگر نیروی کار مورد نیاز برای ساخت دیوارها، انسان‌ها را جهت توسعه‌ی کشاورزی به عنوان راهی برای فراهم آوردن مواد غذایی قابل پیش بینی و شاید نوشیدنی مورد نیاز کارگران تحت فشار قرار داد.

در حقیقت، نسخه ‌های کوچک‌تری از ستون‌ها به همراه نمادها و معماری حک شده در ستون‌های گوبکلی تپه در سکونتگاهی واقع در حدود ۲۰۰ کیلومتری آن پیدا شده‌اند. می‌توان این‌گونه در نظر گرفت که گوبکلی تپه یک کلیسای جامع و دیگر نقاط مانند کلیساهای محلی بوده‌اند، احتمالاً شکارچی-گردآورنده ‌ها مسافت‌هایی طولانی را برای ملاقات، عبادت و کمک به ساخت ساختارهای یادبود جدید و همچنین برپایی مهمانی‌ها برای نمایش ثروتشان سفر می‌کردند. طبق گفته‌ی نوتروف، ظاهراً این مهمانی‌ها ساده‌ترین توضیح برای جذب نیروی کار جهت ساختن محوطه‌ها و دیوارها است. یافته‌های بیشتر نشان می‌دهد، زمانی که این محوطه‌های سنگی ساخته می‌شدند، درون آن‌ها با خاک، سنگ و استخوان حیوانات پر میشد. در طی قرن‌ها، همچنین سازه‌ های جدیدی در بالای خاکریز مصنوعی ساخته شد. مخروبه ‌های این سازه‌ ها شامل ده ‌ها هزار استخوان شکسته‌ی حیوانات از جمله غزال ‌ها و نیاگاو‌ها (گونه‌ای گاو وحشی که امروزه نسلش منقرض شده) است. همچنین می‌توان یک مخزن بزرگ سنگی پیدا کرد که می‌تواند بیش از ۴۰ گالن مایع را درون خود نگه دارد. لازم به ذکر است که، گوبکلی تپه در سال ۲۰۱۸ در فهرست موقت میراث های جهانی یونسکو جای گرفت. حفاری ها در منطقه ادامه داشته و چنین تخمین زده می شود که حفاری ها ۱۵۰ سال دیگر ادامه خواهد یافت. تحقیقات بعمل آمده نشان می دهد که حداقل ۱۵ ابنیه و بیش از ۲۰۰ ستون در انتظار کشف بسر می برند.

گوبکلی تپه، اولین پرستشگاه بشر 2

در گوبکلی تپه چه چیزهایی در انتظار شماست

برای بازدید از اشیاء کشف شده در این محل می‌توانید به موزه شهر شانلی‌اورفا مراجعه کنید. تعداد زیادی اشکال حیوانات وحشی و مجسمه های انسان در اندازه های تقریبی ۶۵ سانتیمتر متعلق به ۱۲ هزار سال پیش نیز از این منطقه اکتشاف شده است.

همچنین اعتقاد بر این است که ساختار بنای عبادی برای برترین های آن دوران در جهان در این منطقه بوده است. این سایت باستان شناسی، به خاطر پیچیدگی و عظمت طراحی آن حیرت انگیز است. حداقل ۵۰ ستون یک شکل با ارتفاع چهار و نیم متر به طور شگفت آوری از خاک بیرون می آیند. این ستون ها، با اشکال و حجاری های پیچیده از حیوانات توتم مانند جگوار و پلنگ، نمادهای مرگ مانند پرندگان مردارخور همانند کرکس و حیوانات شکاری همانند گراز وحشی که هنوز امروزه نیز در این تپه ها زندگی می کنند، تزئین شده است. بازوها و دست هایی که در دو طرف این نقش و نگار ها کشیده و حجاری شده اند، به تفسیر کنندگان این اشکال کمک می کند تا بهتر متوجه مفهوم آن ها شوند. این دست ها در کنار حیوانات نشان دهنده خصوصیات انسانی آدم ها و خوی حیوانی آن هاست. تفسیرهای هیجانی و عجیبیکه بر روی این اشکال صورت گرفته اند، خود جزو جذابیت های این مکان باستانی است.

گوبکلی تپه، اولین پرستشگاه بشر 3

دسترسی به گوبکلی تپه

تا کمتر از یک دهه قبل، برای دسترسی به این مکان باید از مسیری پر از دست‌انداز و خاکی عبور می‌کردید، امروزه اما سرمایه گذاری ‌های صورت گرفته، گوبکلی تپه را به عنوان یک جاذبه‌ ی توریستی مشهور به شهرت رسانده است. خوشبختانه در حال حاضر تور اتوبوس‌هایی برگزار می‌ شود که گاهی صد ها نفر را برای بازدید از این محل هدایت می‌کنند و آژانس‌های گردشگری ترکیه هم تورهای متنوعی را ترتیب می‌ دهند. همچنین در نزدیکی شهر اورفا در چند سال اخیر، یک فروشگاه هدیه، محلی بزرگ برای پارکینگ و بزرگ‌ترین موزه‌ی باستان‌شناسی ترکیه افتتاح شده است که می‌توانید از تماشای آثار مکشوفه در آن لذت ببرید. با این وجود در یک سال اخیر، بر اثر نا آرامی ‌ها و جنگ در سوریه، میزان حضور گردشگران در این مکان بسیار کاهش یافته است.

گوبکلی تپه، اولین پرستشگاه بشر 4
اشتراک گذاری این مطلب
پیشنهاد میکنیم این مقالات را هم بخوانید:

اگر نظر و یا تجربه ای در مورد موضوع این مقاله دارید، لطفا با همه به اشتراک بگذارید.


افزودن نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا پیش از تماس با ما این موارد را در نظر بگیرید:

  1. لطفا با این شماره تنها جهت خرید و اجاره ملک در منطقه باهچه شهیر و غرب استانبول اروپایی تماس بگیرید و در صورت نیاز به مشاوره در خصوص سایر زمینه ها از دکمه مشاوره فوری بالای صفحه استفاده نمایید.
  2. امکان پاسخگویی در روزهای یکشنبه وجود ندارد.
  3. لطفا پیغام خود رو به صورت متن یا پیام صوتی ارسال نمایید و از تماس صوتی خودداری کنید.
  4. این خانه ممکن است به فروش رفته و یا اجاره داده شده باشد، اما موارد مشابه همواره موجود است.

دریافت مشاوره حقوقی اختصاصی

لطفا توجه داشته باشید در صورتیکه تمایل به دریافت مشاوره رایگان، همانند ویدئو های موجود در صفحه مشاوره حقوقی می باشید، تنها از طریق صفحه اینستاگرام ما و یا این لینک در واتساپ سوالات خود را مطرح نمایید. 

در صورتیکه تمایل به دریافت مشاوره حقوقی اختصاصی توسط وکیل مجموعه ما دارید، میتوانید از طریق لینک زیر وارد واتساپ شده و وقت مشاوره دریافت نمایید.