باریش مانچو کیست؟ بیوگرافی کامل پدر راک آنادولو ترکیه

آخرین به‌روزرسانی: ۶ مهر ۱۴۰۵ (۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶) — این مقاله بر اساس ویکی‌پدیای ترکی و انگلیسی، آرشیو روزنامه هوریت، گزارش‌های خانه-موزه باریش مانچو در مدا و اخبار روزنامه کادیکوی بازبینی و به‌روزرسانی شده است.

محمد باریش مانچو (Barış Manço) یکی از تأثیرگذارترین خواننده‌ها، آهنگسازها و مجریان تلویزیونی تاریخ ترکیه و از بنیان‌گذاران اصلی سبک «راک آنادولو» (Anadolu Rock) است؛ سبکی که سازهای غربی مثل گیتار الکتریک را با ملودی‌ها و سازهای سنتی آناتولی مثل بغلاما ترکیب کرد. مانچو در کنار خوانندگی با برنامهٔ تلویزیونی محبوب «از ۷ تا ۷۷ با باریش مانچو» نسل‌های مختلف ترک را با فرهنگ ۱۵۰ کشور جهان آشنا کرد و تا امروز، بیش از ربع قرن پس از درگذشتش در سال ۱۹۹۹، یکی از محبوب‌ترین چهره‌های فرهنگی ترکیه باقی مانده است. در این مقاله زندگی، خانواده، تحصیلات در بلژیک، گروه‌های موسیقی، آهنگ‌های ماندگار، برنامهٔ تلویزیونی، مجموعه‌داری‌های عجیب، خانه-موزهٔ او در مدا و درگذشتش را بر اساس منابعی چون ویکی‌پدیای ترکی و ویکی‌پدیای انگلیسی با جزئیات بررسی می‌کنیم.

خلاصه: نام کامل او محمد باریش مانچو، زادهٔ ۲ ژانویه ۱۹۴۳ در اسکودار استانبول و درگذشته در ۱ فوریهٔ ۱۹۹۹ در همان شهر بود. او خواننده، آهنگساز، نوازنده، مجری تلویزیونی و از پایه‌گذاران راک آنادولو بود؛ مشهورترین آثارش «داغلار داغلار»، «گل‌پمبه»، «دوماتس بیبر پاتلیجان» و «خلیل ابراهیم سفره‌سی» و مشهورترین برنامه‌اش «از ۷ تا ۷۷ با باریش مانچو» (۱۹۸۸ تا ۱۹۹۹) است.

تولد، خانواده و کودکی باریش مانچو

محمد باریش مانچو در روز دوم ژانویهٔ ۱۹۴۳ در محلهٔ اسکودار استانبول و در بیمارستان زینب کامل به دنیا آمد. او در بحبوحهٔ جنگ جهانی دوم متولد شد و به همین دلیل خانواده نام «باریش» (به معنای صلح) را برایش انتخاب کردند؛ جالب است که برادر بزرگ‌ترش پیش از او «ساواش» (به معنای جنگ) نام گرفته بود. باریش دو خواهر و برادر کوچک‌تر دیگر هم به نام‌های اکتای و اینجی داشت و در مجموع خانواده‌ای چهار فرزندی بودند.

پدرش اسماعیل حکی مانچو، آهنگساز و مدرس موسیقی بود و مادرش ریکت اویانیک (زادهٔ اول مه ۱۹۲۱ در آدانا) یکی از چهره‌های شناخته‌شدهٔ موسیقی سنتی ترکیه (Türk Sanat Müziği) بود؛ او با صدای آلتوی زیبایش در کنسرواتوار موسیقی کلاسیک ترک استانبول تدریس می‌کرد و حتی خواننده مشهوری مثل ذکی مورن از شاگردانش بود. اسماعیل حکی و ریکت در سال ۱۹۴۰ ازدواج کردند اما در سال ۱۹۴۶ – زمانی که باریش تنها سه سال داشت – از هم جدا شدند. مادرش بعدها با آصف اویانیک ازدواج کرد و به همین دلیل با نام خانوادگی «اویانیک» شناخته می‌شود.

جدول زیر خلاصه‌ای از نزدیک‌ترین اعضای خانوادهٔ باریش مانچو را نشان می‌دهد:

نسبت	نام	توضیح
پدر	اسماعیل حکی مانچو	آهنگساز و مدرس موسیقی
مادر	ریکت اویانیک	خوانندهٔ موسیقی سنتی ترک؛ مدرس کنسرواتوار استانبول
برادر بزرگ‌تر	ساواش مانچو	نام او به معنای «جنگ» بود
خواهر و برادر کوچک‌تر	اینجی و اکتای مانچو	فرزندان بعدی خانواده
همسر	لاله چاغلار (مانچو)	ازدواج در ۱۸ ژوئیهٔ ۱۹۷۸ تا پایان عمر باریش
فرزند اول	دوغوکان خزر مانچو	زادهٔ ۱۹ مهٔ ۱۹۸۱ در لیژ بلژیک
فرزند دوم	باتیکان زوربای مانچو	زادهٔ ۲۴ ژوئیهٔ ۱۹۸۴

باریش پس از جدایی والدینش با پدرش زندگی کرد. آن‌ها به‌خاطر شغل پدر در خانه‌هایی در جهانگیر، اسکودار، کادیکوی و برای مدت کوتاهی در آنکارا زندگی کردند. باریش تحصیلات ابتدایی را در دبیرستان گالاتاسارای آغاز کرد، یک سال را در کولژ معارف آنکارا گذراند و سرانجام دبیرستان را در دبیرستان شیشلی ترقی استانبول به پایان رساند.

تحصیل در بلژیک و شکل‌گیری علاقه به موسیقی غربی

باریش از سال ۱۹۵۷ به موسیقی علاقه‌مند شد و در سال ۱۹۵۸، در دوران دبیرستان گالاتاسارای، اولین گروهش را با نام «کافادارلار» (به معنای دوستان صمیمی) تشکیل داد. این گروه قطعاتی در سبک راک‌اند‌رول اجرا می‌کرد و باریش همان زمان اولین آهنگش، «Dream Girl» (دختر رویایی)، را ساخت و جایزهٔ کوچکی در آنکارا برد. گروه دوم او «هارمونی‌لر» (هارمونی‌ها) بود که با هم‌کلاسی‌هایش در گالاتاسارای تشکیل شد؛ این گروه در سال ۱۹۵۹ اولین کنسرتش را در تالار مدرسه برگزار کرد و تا سال ۱۹۶۳ سه صفحهٔ ۴۵ دور منتشر کرد که شامل بازخوانی‌های سبک تویست و ملودی‌های فولکلور ترکی بود.

وقتی باریش برای ادامهٔ تحصیل راهی بلژیک شد، هارمونی‌لر از هم پاشید. او در آکادمی سلطنتی هنرهای زیبای لیژ بلژیک (Académie Royale des Beaux-Arts de Liège) از سال ۱۹۶۳ تا ۱۹۷۱ در رشته‌های نقاشی، گرافیک و معماری داخلی تحصیل کرد و نفر اول فارغ‌التحصیلان همان سال شد. اقامت در بلژیک و فرانسه او را با موج راک و پاپ غربی دههٔ ۱۹۶۰ آشنا کرد: او در سال ۱۹۶۴ با ارکستر ژاک دانژان همکاری کرد و چهار قطعه منتشر کرد، در سال‌های ۱۹۶۵ و ۱۹۶۶ در پاریس با گروه‌های گلدن رولرز، فولک ۴ و لالبا کار کرد و در ژانویهٔ ۱۹۶۵ روی صحنهٔ سالن معروف اولمپیای پاریس هم اجرا داشت. در سال‌های ۱۹۶۶ و ۱۹۶۷ با گروه بلژیکی «له میستیگری» (به معنای گربه‌های وحشی) در آلمان، بلژیک، فرانسه و ترکیه تور گذاشت و همراه همین گروه، اولین قطعهٔ ترکی‌زبانش («بیزیم گیبی») را در سال ۱۹۶۷ منتشر کرد؛ به این ترتیب سال‌های بلژیک نقطهٔ تلاقی آموزش هنری کلاسیک او با تجربهٔ مستقیم صحنهٔ راک غربی شد، پایه‌ای که بعدها او را به یکی از معماران اصلی راک آنادولو تبدیل کرد.

راک آنادولو و گروه‌های موسیقی باریش مانچو

راک آنادولو یکی از مهم‌ترین جریان‌های موسیقی پاپ ترکیه در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ بود که در آن نوازندگانی مثل باریش مانچو، جم قاراجا و اِرکین قورای، سازهای الکتریک غربی را با ملودی‌های عاشیقی و فولکلور آناتولی ترکیب کردند. باریش مانچو پس از بازگشت از بلژیک، با گروه «کایگیسیزلار» (بی‌خیال‌ها) در سال‌های ۱۹۶۸ و ۱۹۶۹ کار کرد؛ نکتهٔ جالب این‌که دو عضو این گروه، مظهر آلانسون و فؤاد گونر، بعدها گروه معروف «ام‌اف‌اؤ» (MFÖ) را بنیان گذاشتند. آلبوم مشترک آن‌ها با آهنگ «کل دوگمه‌لری» و رکورد طلای فروش با قطعهٔ «آغلاما دِمز حیات» (بیش از پنجاه‌هزار نسخه در سال ۱۹۶۹) نقطهٔ عطف این دوره بود.

جدول زیر مهم‌ترین گروه‌های موسیقی باریش مانچو را در طول مسیر حرفه‌ای‌اش نشان می‌دهد:

دوره	نام گروه	توضیح
۱۹۵۸	کافادارلار	اولین گروه، در دوران دبیرستان گالاتاسارای
۱۹۵۹–۱۹۶۳	هارمونی‌لر	انتشار سه صفحهٔ ۴۵ دور با سبک تویست
۱۹۶۶–۱۹۶۷	له میستیگری (بلژیک)	تور اروپایی و اولین قطعهٔ ترکی «بیزیم گیبی»
۱۹۶۸–۱۹۶۹	کایگیسیزلار	رکورد طلا؛ اعضای بعدی گروه ام‌اف‌اؤ در این گروه بودند
۱۹۷۰–۱۹۷۱	مانچومونگول (با موغوللار)	همکاری با گروه مشهور موغوللار
از ۱۹۷۲ تا پایان عمر	کورتالان اکسپرس	گروه همیشگی و اصلی او تا سال ۱۹۹۹

در سال ۱۹۷۰ باریش برای مدت کوتاهی گروه «وه…» (Ve…) را تشکیل داد و سپس با ادغام با گروه شناخته‌شدهٔ موغوللار (Moğollar)، پروژهٔ «مانچومونگول» را بین سال‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۷۱ اجرا کرد. در فوریهٔ سال ۱۹۷۲ گروه اصلی و ماندگار او، «کورتالان اکسپرس»، شکل گرفت؛ نوازندگانی چون انگین یوروک‌اوغلو، جلال گوون، نور مورای و اوهانس کمر اعضای اصلی این گروه در دهه‌های مختلف بودند و کورتالان اکسپرس تا واپسین روزهای زندگی باریش همراهش ماند. بین آوریل ۱۹۷۲ تا اکتبر ۱۹۷۳، باریش حدود ۱۹ ماه خدمت افسری وظیفهٔ خود را در مدرسهٔ توپخانهٔ پولاتلی و سپس در ادرمیت بالیکسیر گذراند و پس از پایان خدمت، فعالیت هنری‌اش را با شدت بیشتری ادامه داد.

در سال ۱۹۸۰ باریش با خوانندهٔ همراه نازان شورای قطعهٔ «حال حال» را منتشر کرد که یکی از پرفروش‌ترین آهنگ‌های دههٔ ۱۹۸۰ در ترکیه شد و در سال ۱۹۸۲ او تور بزرگ آناتولی و کنسرت‌هایی در آمریکا برگزار کرد. در سال ۱۹۸۵ دوست قدیمی بلژیکی‌اش، ژاک ژان فالاز، دوباره با او و کورتالان اکسپرس همکاری کرد و در سال ۱۹۹۰، به‌مناسبت صدمین سالگرد سفر تاریخی ناوچهٔ ارطغرل به ژاپن، باریش کنسرتی در توکیو برگزار کرد.

مشهورترین آهنگ‌های باریش مانچو

باریش مانچو در طول حرفهٔ ۴۱‌سالهٔ خود بیش از ۲۰۰ قطعه ساخت، ۱۲ آلبوم طلا و یک آلبوم پلاتینیوم گرفت و بسیاری از آهنگ‌هایش به زبان‌های انگلیسی، فرانسوی، ژاپنی، یونانی، ایتالیایی، بلغاری، رومانیایی، فارسی، عبری، اردو، عربی و آلمانی هم ترجمه شدند. جدول زیر مهم‌ترین آهنگ‌های او را نشان می‌دهد:

سال	نام آهنگ (ترکی)	توضیح
۱۹۷۰	Dağlar Dağlar (داغلار داغلار)	نقطهٔ عطف حرفه‌اش؛ بیش از ۷۰۰ هزار نسخه فروش و رکورد پلاتینیوم نوامبر ۱۹۷۰
۱۹۷۱	İşte Hendek İşte Deve (ایشته هندک ایشته دوه)	از آهنگ‌های پرطرفدار اوایل دهه هفتاد
۱۹۷۳	Küheylan (کوهیلان)	منتشرشده در فوریهٔ ۱۹۷۳
۱۹۸۰	Hal Hal (حال حال)	با صدای نازان شورای؛ یکی از هیت‌های دههٔ ۸۰
۱۹۸۱	Gülpembe (گل‌پمبه)	به یاد مادربزرگ پدری‌اش که در ۱۳ سالگی او درگذشت؛ محبوب‌ترین اثرش
۱۹۸۱	Arkadaşım Eşek (آرکاداشیم اشک)	«دوستم الاغ»؛ از محبوب‌ترین آهنگ‌های کودکانه‌اش
۱۹۸۳	Halil İbrahim Sofrası (خلیل ابراهیم سفره‌سی)	دربارهٔ سخاوت و سفرهٔ باز؛ از آهنگ‌های محبوب ماندگار
۱۹۸۸	Domates Biber Patlıcan (دوماتس بیبر پاتلیجان)	«گوجه، فلفل، بادمجان»؛ بعدها الهام‌بخش مجسمه‌ای در خانه-موزه‌اش شد
۱۹۸۸	Kara Sevda (قره سودا)	از آهنگ‌های موفق اواخر دهه ۸۰
۱۹۹۲	Ayı (آیی)	«خرس»؛ از هیت‌های کودکانهٔ اواخر حرفه‌اش

لازم به ذکر است سالِ دقیق انتشار برخی تک‌آهنگ‌ها در منابع مختلف کمی متفاوت ذکر شده است؛ ارقام بالا بر اساس منابع تطبیق‌داده‌شدهٔ ویکی‌پدیای ترکی و انگلیسی است.

برنامهٔ تلویزیونی «از ۷ تا ۷۷ با باریش مانچو»

باریش سال‌ها ایده‌های برنامه‌سازی خود را به مدیران وقت کانال دولتی TRT پیشنهاد می‌داد اما تأیید نمی‌گرفت، تا این‌که در سال ۱۹۸۸ برنامه‌ای به نام «7’den 77’ye Barış Manço ile» (از ۷ تا ۷۷ با باریش مانچو) را به کانال یک TRT پیشنهاد کرد و این‌بار موافقت گرفت. این برنامه که صبح‌های یکشنبه پخش می‌شد، ترکیبی از مستند سفر، محتوای آموزشی و سرگرمی خانوادگی بود و باریش و تیمش را به بیش از ۱۵۰ کشور جهان بردند تا فرهنگ، غذا و آداب‌ورسوم مردم آن نقاط را به بینندگان ترک نشان دهند. برنامه تا ژوئن ۱۹۹۸ به قسمت ۳۷۸ رسید و رکورد ماندگاری در تلویزیون ترکیه ثبت کرد و تا واپسین هفته‌های زندگی باریش در سال ۱۹۹۹ ادامه داشت.

یکی از بخش‌های محبوب برنامه با نام «آدام اولاجاک چوجوک» (کودکی که مرد خواهد شد) بود که در آن باریش با گروهی از کودکان دربارهٔ رفتار خوب و بد گفت‌وگو می‌کرد، به آن‌ها هدیه می‌داد و با آن‌ها آواز می‌خواند؛ این بخش آن‌قدر محبوب شد که به یکی از نمادهای فرهنگ عامهٔ ترکیه تبدیل شد، هرچند خودِ «آدام اولاجاک چوجوک» یک بخش تلویزیونی بود، نه یک تکِ آهنگِ مستقل. بخش دیگری با نام «ایکینجی کاهوالتی» (صبحانهٔ دوم) هم به سالمندان اختصاص داشت. تنوع مخاطبان این برنامه – از کودکان تا سالمندان – دقیقاً همان چیزی بود که نام برنامه (از ۷ تا ۷۷ سال) وعده می‌داد و باعث شد نسل‌های مختلف خانواده‌های ترک هم‌زمان پای تلویزیون بنشینند.

زندگی شخصی: همسر، فرزندان و مجموعه‌داری‌ها

باریش در سال ۱۹۷۱ با آذرا بالکان، ملکهٔ زیبایی سال ۱۹۶۹ ترکیه، نامزد شد اما این نامزدی در ماه مهٔ ۱۹۷۲ به هم خورد. در سال ۱۹۷۵ او با لاله چاغلار آشنا شد و در ۱۸ ژوئیهٔ ۱۹۷۸ با او ازدواج کرد؛ این ازدواج تا زمان درگذشت باریش در سال ۱۹۹۹ ادامه داشت. اولین فرزندشان، دوغوکان خزر مانچو، در ۱۹ مهٔ ۱۹۸۱ در شهر لیژ بلژیک به دنیا آمد و فرزند دومشان، باتیکان زوربای مانچو، در ۲۴ ژوئیهٔ ۱۹۸۴ متولد شد. هر دو پسر باریش در حوزهٔ موسیقی فعالیت کرده‌اند و دوغوکان همچنان به‌طور فعال موسیقی می‌سازد.

باریش مانچو یکی از عجیب‌ترین و متنوع‌ترین مجموعه‌داران هنری ترکیه هم بود. او مجموعه‌ای شامل ۳۱۰ دوربین عکاسی قدیمی گردآوری کرده بود که بعدها به موزهٔ مطبوعات انجمن روزنامه‌نگاران ترکیه در محلهٔ جاغال‌اوغلو اهدا شد. او همچنین عاشق خودروها و موتورسیکلت‌های کلاسیک بود و در طول زندگی‌اش خودروهایی نظیر رولزرویس، ام‌جی و جگوار کلاسیک را جمع‌آوری کرد (بخشی از این خودروها بعدها به دلیل مشکلات مالی خانواده فروخته شد). عادت عجیب دیگرش آرشیو بریدهٔ روزنامه بود؛ از سال ۱۹۶۲ تمام بریده‌های مرتبط با خودش را نگه می‌داشت که در نهایت به ۶۰ مجلد رسید. برای علاقه‌مندان به موزه‌های خودرو و موتور در ترکیه، موزهٔ رحمی کوچ استانبول هم مجموعه‌ای مشابه از وسایل نقلیهٔ کلاسیک را در معرض دید عموم می‌گذارد.

خانه-موزهٔ باریش مانچو در مدا

عمارتی که باریش مانچو در آن زندگی می‌کرد، در محلهٔ مدا کادیکوی استانبول قرار دارد و اصالتاً بین سال‌های ۱۸۹۵ تا ۱۹۰۰ برای بازرگان بریتانیایی جیمز ویلیام ویتال ساخته شده بود. خانوادهٔ مانچو این عمارت تاریخی را در سال ۱۹۸۴ خریداری کردند (طبق شرح تاریخی ویکی‌پدیای انگلیسی دربارهٔ عمارت ویتال) و باریش تا پایان عمرش با همسر و فرزندانش در آن زندگی کرد. باریش دربارهٔ این خانه گفته بود این خانهٔ ماست، ما در آن زندگی کردیم و دوست داریم فرزندانمان هم در آن زندگی کنند – جمله‌ای که بعدها الهام‌بخش تبدیل این خانه به موزه شد.

پس از درگذشت باریش، شهرداری کادیکوی با همکاری بانک خلق (Halkbank) این عمارت را بازسازی و در ۹ ژوئن ۲۰۱۰ به‌عنوان «خانهٔ باریش مانچو» به روی عموم باز کرد. خانه در سال ۲۰۲۲ نیز بازسازی دیگری شد و در ۱۹ دسامبر ۲۰۲۲ دوباره افتتاح شد؛ در این خانه وسایل شخصی باریش از جمله گیتار و صفحه‌های وینیل، مجسمه‌هایی الهام‌گرفته از آهنگ‌هایش (مثل «دوماتس بیبر پاتلیجان» و «آرکاداشیم اشک»)، تندیس برنزی او در کنار پیانویش، لباس‌ها و زیورآلات، پوسترهای کنسرت، تابلوهای نقاشی شخصی‌اش، هدایای دریافتی از کشورهای مختلف و یک سالن ناهارخوری با لوستر برنزی فرانسوی ۱۲‌شاخه به نمایش گذاشته شده‌اند. طبق گزارش روزنامهٔ کادیکوی دربارهٔ بازگشایی سال ۲۰۲۲، این خانه سالانه حدود ۳۰ هزار بازدیدکننده دارد و تا زمان بازگشایی مجموعاً حدود ۵۰۰ هزار نفر از آن دیدن کرده‌اند.

جدول زیر اطلاعات کاربردی بازدید از این خانه-موزه را خلاصه می‌کند (لازم به تذکر است ساعات کاری موزه‌ها ممکن است تغییر کند و بهتر است پیش از سفر با شماره‌های تماس موزه هماهنگ شود):

مورد	جزئیات
آدرس	محلهٔ جعفرآغا، کوچهٔ یوسف کامل پاشا شماره ۵، کادیکوی، استانبول
روزهای بازدید	سه‌شنبه تا یکشنبه
روز تعطیل	دوشنبه و تعطیلات رسمی
ساعت بازدید	۰۹:۰۰ تا ۱۷:۰۰ (آخرین ورود ۱۶:۴۵)
شماره تماس	۰۲۱۶ ۳۳۷ ۹۴ ۱۳ / ۰۲۱۶ ۳۳۷ ۹۴ ۱۱
مدیریت	شهرداری کادیکوی با مشارکت بانک خلق

گردشگران ایرانی علاقه‌مند به موزه‌های استانبول می‌توانند این بازدید را در کنار سایر موزه‌های معروف استانبول یا فهرست کامل‌تر بهترین موزه‌های ترکیه برنامه‌ریزی کنند؛ برای کسانی که به موزه‌های شخصیت‌محور علاقه دارند، موزهٔ مادام توسو استانبول هم گزینهٔ مکملی در همان شهر است.

افتخارات و جوایز باریش مانچو

باریش مانچو در طول ۴۱ سال فعالیت هنری‌اش بیش از سه هزار جایزه و لوح تقدیر در حوزهٔ موسیقی و تلویزیون دریافت کرد. مهم‌ترین این افتخارات در جدول زیر آمده است:

سال	جایزه یا عنوان	نهاد اهداکننده
۱۹۷۹	هنرمند مرد سال (به‌خاطر Yeni Bir Gün)	جوایز آلتین کله‌بک (پروانهٔ طلایی)
۱۹۸۲	بهترین هنرمند مرد پاپ ترکیه	جوایز آلتین کله‌بک
۱۹۸۴	هنرمند مرد سال (ششمین‌بار)	جوایز آلتین کله‌بک
۱۹۸۷	سفیر فرهنگ ترکیه	دولت بلژیک
۱۹۹۱	عنوان «هنرمند دولت» ترکیه	دولت ترکیه
۱۹۹۱	جایزهٔ بین‌المللی صلح و فرهنگ	دانشگاه سوکا، ژاپن
۱۹۹۱	دکترای افتخاری هنر	دانشگاه حاجت‌تپه
۱۹۹۲	عنوان شوالیهٔ ادب و هنر فرانسه	دولت فرانسه (کنسولگری استانبول)
۱۹۹۴	دیپلم صلح	دانشگاه کوجائلی
۱۹۹۵	دکترای افتخاری در آموزش کودکان	دانشگاه پاموک‌قلعه
۱۹۹۵	مدال افتخار بنیاد فرهنگی مین-اون	ژاپن
۱۹۹۵	شهروند افتخاری ترکمنستان	رئیس‌جمهور صفرمراد نیازوف

او همچنین شهروند افتخاری شهر لیژ بلژیک شد؛ شهری که سال‌های تحصیل و آغاز حرفه‌اش را در آن گذراند.

مرگ ناگهانی باریش مانچو

شب ۳۱ ژانویه به ۱ فوریهٔ ۱۹۹۹، حدود ساعت ۲۳:۳۰، باریش مانچو در خانه‌اش در مدا دچار سکتهٔ قلبی شد (او پیش‌تر در سال ۱۹۸۳ هم یک اسپاسم قلبی را تجربه کرده بود). او فوراً به بیمارستان جراحی قلب، سینه و عروق سیامی ارسک منتقل شد اما پزشکان نتوانستند نجاتش دهند و ساعت ۰۱:۳۰ بامداد، یعنی عملاً در تاریخ یکم فوریهٔ ۱۹۹۹، درگذشت. خبر مرگ ناگهانی او در سن ۵۶ سالگی، بهت و اندوه گسترده‌ای در سراسر ترکیه ایجاد کرد.

به‌دلیل عنوان «هنرمند دولت» که در سال ۱۹۹۱ به او اعطا شده بود، مراسم تشییع رسمی دولتی برایش برگزار شد. مراسم یادبود در تاریخ ۳ فوریهٔ ۱۹۹۹ در مرکز فرهنگی آتاتورک استانبول برگزار شد، نماز میت در مسجد لونت اقامه شد و شبکه‌های TRT، کانال دی و کانال ۶ این مراسم را به‌صورت زنده پخش کردند. ده‌ها هزار نفر از هواداران در مراسم تشییع شرکت کردند. باریش در گورستان میهرماه سلطان در محلهٔ کانلیجا استانبول به خاک سپرده شد؛ به‌احترام اجرای معروف او از آهنگ محلی «گِسی باغلاری»، خاکی از منطقهٔ گِسی در قیصری هم بر مزارش ریخته شد (به گزارش روزنامهٔ هوریت).

میراث فرهنگی و تأثیر ماندگار باریش مانچو

درگذشت باریش مانچو پایان تأثیرگذاری او نبود. آلبوم پس از مرگش، «مانچولوژی» (۱۹۹۹)، که با انتخاب هواداران گردآوری شد، با فروش ۲٫۶ میلیون نسخه، پرفروش‌ترین آلبوم همان سال در ترکیه شد. در سال ۲۰۰۲ هم آلبوم ادای احترام «یوره‌ییمدکی باریش شارکیلاری» با اجرای ۱۵ هنرمند مختلف منتشر شد. مدرسه‌ای در محلهٔ توزلای استانبول که ساخت آن پیش از مرگش آغاز شده بود، در سال ۲۰۰۰ به نام او افتتاح شد و هنوز به‌عنوان مدرسهٔ راهنمایی فعال است. در دوم ژانویهٔ ۲۰۱۳، به‌مناسبت هفتادمین سالروز تولدش، گوگل یک دودل اختصاصی برایش منتشر کرد. یک کشتی مسافربری در استانبول هم به افتخارش «واپور باریش مانچو» نام‌گذاری شده و ایستگاه اتوبوسی در کادیکوی از فوریهٔ ۲۰۱۵ نام او را بر خود دارد.

باریش مانچو در کنار چهره‌هایی مثل احمد قایا و ارکین قورای، یکی از ستون‌های اصلی موسیقی پاپ و راک ترکیه در نیمهٔ دوم قرن بیستم به‌شمار می‌رود؛ برای علاقه‌مندان به سیر تحول موسیقی ترکیه، آشنایی با خوانندگان مشهور ترکیه از جمله آحمد قایا و خوانندهٔ نسل بعدی مثل تارکان کمک می‌کند تصویر کامل‌تری از تحول موسیقی پاپ این کشور به دست آید. جدول زیر جایگاه باریش مانچو را در کنار چند تن از پیشگامان راک آنادولو نشان می‌دهد:

هنرمند	گروه شاخص	یکی از آثار مشهور
باریش مانچو	کورتالان اکسپرس	Dağlar Dağlar (۱۹۷۰)
جم قاراجا	موغوللار (همکاری)	Namus Belası
ارکین قورای	فلورا / بی‌نام	Cemalim
موغوللار	موغوللار	Ela Gözlerine Kurban Olduğum

امروز نیز آهنگ‌های او در رادیوهای ترکیه پخش می‌شود، در شبکه‌های اجتماعی بازتولید می‌شود و برنامهٔ «از ۷ تا ۷۷» هنوز برای نسلی از ترک‌ها که با آن بزرگ شده‌اند، نوستالژی زنده‌ای است. برای درک بهتر جایگاه او در حافظهٔ جمعی ترکیه، مرور محله‌های معروف استانبول از جمله مدا و کادیکوی – محل زندگی و خانه-موزهٔ او – می‌تواند برای مسافران ایرانی جالب باشد؛ همچنین علاقه‌مندان به هنرمندان و بازیگران مشهور ترکیه می‌توانند سیر تحول ستاره‌های فرهنگی این کشور را از دوران باریش مانچو تا امروز دنبال کنند. باید تأکید کرد که چنین محبوبیتی نتیجهٔ دهه‌ها فعالیت مستمر و اصالت هنری بوده است، نه چیزی که بشود آن را در کوتاه‌مدت یا با تبلیغات تضمین کرد.