صنایع هوافضای ترکیه (TAI) و جنگنده کان در ۲۰۲۶

آخرین به‌روزرسانی: ۶ مهر ۱۴۰۵ (۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶) — این مقاله بر اساس اطلاعات رسمی سایت TAI (tusas.com)، گزارش‌های Defense News، Breaking Defense، Daily Sabah، Army Recognition و ویکی‌پدیا تا تاریخ ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶ بازنویسی و به‌روزرسانی شده است.

صنایع هوافضای ترکیه (Turkish Aerospace Industries) یا به اختصار TAI (در ترکی: Türk Havacılık ve Uzay Sanayii یا TUSAŞ)، بزرگ‌ترین و مهم‌ترین شرکت هوافضا و دفاعی ترکیه است که طراحی، تولید و مونتاژ جنگنده‌ها، بالگردهای نظامی، پهپادها، هواپیماهای آموزشی و ماهواره‌های این کشور را برعهده دارد. این شرکت در سال‌های اخیر با پرواز آزمایشی جنگنده نسل پنجم کان (KAAN)، صادرات میلیاردی به اندونزی و اسپانیا و ورود پنج شرکت ترکیه‌ای به فهرست ۱۰۰ شرکت برتر تسلیحاتی جهان (SIPRI)، به یکی از مهم‌ترین بازیگران صنعت هوافضای نظامی دنیا تبدیل شده است. در این راهنما، تاریخچه، ساختار مالکیت، مهم‌ترین برنامه‌های TAI و آخرین تحولات آن تا سال ۲۰۲۶ را به‌طور کامل و مستند بررسی می‌کنیم.

خلاصه TAI در ۲۰۲۶: TAI در سال ۱۹۷۳ تأسیس و در سال ۲۰۰۵ با خروج سهامداران خارجی، کاملاً ترکی شد؛ امروز حدود ۱۷ هزار کارمند دارد و در رتبه‌بندی SIPRI با درآمد ۲.۱۶ میلیارد دلار (۲۰۲۴) شصت‌وپنجمین شرکت اسلحه‌ساز جهان است. جنگنده نسل پنجم کان (KAAN) در ۲۱ فوریه ۲۰۲۴ اولین پرواز خود را انجام داد و اندونزی با خرید ۴۸ فروند، به اولین مشتری صادراتی آن تبدیل شده است. بالگرد تی-۱۲۹ آتاک به فیلیپین و نیجریه صادر شده و هواپیمای آموزشی هورجت نیز قراردادی با اسپانیا امضا کرده است.

صنایع هوافضای ترکیه (TAI) چیست؟

TAI شرکتی است که طراحی، توسعه، تولید، مونتاژ و پشتیبانی سامانه‌های هوایی و فضایی ترکیه اعم از نظامی و غیرنظامی را انجام می‌دهد و طبق تعریف رسمی خودش، جزو صد شرکت برتر صنعت هوافضا و فضایی جهان قرار دارد؛ این شرکت از طریق هفت واحد کسب‌وکار اصلی شامل سازه‌های هوایی، هواپیما، بالگرد، پهپاد، سامانه‌های فضایی، هواپیمای رزمی ملی و مهندسی فعالیت می‌کند و علاوه بر کارخانه اصلی در آنکارا، در شهرهای تولوز فرانسه، هامبورگ آلمان و همچنین پاکستان، مالزی، اندونزی، قزاقستان و چند شهر آمریکا (آلبانی، واشینگتن و ویچیتا) دفاتر یا امکانات تولیدی دارد؛ (منبع رسمی TAI). این شرکت در کنار آسلسان یکی از دو ستون اصلی صنعت دفاعی ترکیه محسوب می‌شود و هر دو شرکت نتیجه سیاست چند دهه‌ای دولت رجب طیب اردوغان و دولت‌های پیش از او برای کاهش وابستگی به واردات تسلیحات هستند؛ نمونه دیگر این سیاست صنعتی در بخش غیرنظامی، خودروی ملی توگ است که با هدف مشابهی در صنعت خودرو راه‌اندازی شد.

تاریخچه TAI: از ۱۹۷۳ تا امروز

تاریخچه TAI دو تاریخ مهم دارد که اغلب با هم اشتباه گرفته می‌شوند. طبق منابع رسمی، این شرکت نخستین‌بار در ۲۸ ژوئن ۱۹۷۳ زیر نظر وزارت صنعت و فناوری ترکیه با هدف کاهش وابستگی خارجی صنعت دفاعی این کشور تأسیس شد. در سال ۱۹۸۴ اما یک مشارکت مشترک ترکیه و آمریکا با نام TAI (Tusaş Uçak Sanayii/TAI Inc.) برای تولید تحت لیسانس جنگنده‌های اف-۱۶ به مدت ۲۵ سال شکل گرفت که ساخت انگین صنعتی امروز TAI بود؛ در همین دوره توساش (TEI) نیز به عنوان شرکت خواهر برای تولید موتور راه‌اندازی شد. پیش از پایان این دوره ۲۵ ساله، در سال ۲۰۰۵ سهامداران خارجی (عمدتاً آمریکایی) سهام خود را به سهامداران ترکی فروختند و TAI با TUSAŞ ادغام شد تا شرکت واحد و کاملاً ترکی امروزی شکل بگیرد (ویکی‌پدیا انگلیسی).

ساختار مالکیت TAI در سال ۲۰۲۶

برخلاف تصور رایج، TAI یک شرکت کاملاً دولتی به معنای وزارتخانه‌ای نیست، بلکه سهام آن در اختیار نهادهای عمومی و شبه‌دولتی زیر است:

سهامدار	درصد مالکیت	نوع نهاد
بنیاد نیروهای مسلح ترکیه (TSKGV)	۵۴٫۴۹٪	بنیاد عمومی وابسته به ارتش
ریاست صنایع دفاعی ترکیه (SSB)	۴۵٫۴۵٪	نهاد دولتی زیرنظر ریاست‌جمهوری
انجمن هوانوردی ترکیه (THK)	۰٫۰۶٪	سازمان مردم‌نهاد هوانوردی

این ساختار به این معناست که هیچ سرمایه‌گذار خصوصی یا خارجی در حال حاضر در TAI سهم ندارد و کنترل کامل شرکت در اختیار دولت و نهادهای وابسته به ارتش ترکیه است؛ همین ساختار به TAI اجازه می‌دهد به عنوان بازوی صنعتی سیاست دفاعی ترکیه و مستقیماً زیر نظر ریاست صنایع دفاعی و وزارت دفاع این کشور عمل کند، هرچند SSB نهادی جداگانه از سازمان اطلاعات ملی است.

جایگاه TAI در میان بزرگ‌ترین شرکت‌های تسلیحاتی جهان

بر اساس گزارش سالانه مؤسسه تحقیقاتی صلح استکهلم (SIPRI) که در آذر ۱۴۰۴ (دسامبر ۲۰۲۵) برای داده‌های سال ۲۰۲۴ منتشر شد، برای اولین‌بار پنج شرکت ترکیه‌ای همزمان در فهرست صد شرکت برتر اسلحه‌ساز جهان قرار گرفتند که TAI یکی از آن‌هاست:

رتبه جهانی	شرکت	درآمد فروش تسلیحات ۲۰۲۴ (دلار)	تغییر نسبت به ۲۰۲۳
۴۷	آسلسان	۳٫۴۷ میلیارد	+۲۴٫۴٪
۶۵	TAI (صنایع هوافضا)	۲٫۱۶ میلیارد	+۱۱٫۳٪
۷۳	بایکار (Baykar)	۱٫۹ میلیارد	-۱۲٫۴٪
۸۷	روکتسان (Roketsan)	۱٫۳۹ میلیارد	+۱۳٪
۹۳	ام‌کا‌ای (MKE)	۱٫۲۱ میلیارد	+۱۷٪

مجموع درآمد این پنج شرکت ترکیه‌ای در سال ۲۰۲۴ به ۱۰٫۱ میلیارد دلار رسید که ۱۱ درصد بیشتر از سال قبل بود (گزارش Breaking Defense). در بُعد داخلی، آخرین گزارش مالی منتشرشده TAI درآمد سال ۲۰۲۳ را ۶۳٫۵۸ میلیارد لیر (حدود ۱٫۶۱ میلیارد دلار در نرخ آن سال) اعلام کرده و شرکت تا ژانویه ۲۰۲۴ حدود ۱۷ هزار کارمند شامل ۷ هزار مهندس و ۶ هزار تکنسین داشته است؛ این یعنی TAI پس از آسلسان دومین شرکت دفاعی بزرگ ترکیه از نظر درآمد صادراتی محسوب می‌شود. مقر اصلی TAI در ناحیه کهرمان‌کازان آنکارا قرار دارد، همان شهری که اکثر نهادهای دفاعی و صنعتی بزرگ دولت ترکیه در آن مستقرند.

کان (KAAN)؛ جنگنده نسل پنجم ترکیه

مهم‌ترین و جاه‌طلبانه‌ترین پروژه TAI، هواپیمای رزمی ملی موسوم به کان (KAAN) است که پیش‌تر با نام‌های TF-X و MMU (Milli Muharip Uçak) شناخته می‌شد. طرح مفهومی این جنگنده استتلث دو موتوره و نسل پنجم از دسامبر ۲۰۱۰ آغاز شد، قرارداد طراحی مفهومی در اوت ۲۰۱۱ و قرارداد توسعه اصلی در ۵ اوت ۲۰۱۶ امضا شد (صفحه رسمی محصول KAAN در tusas.com). نخستین پرواز آزمایشی کان در ۲۱ فوریه ۲۰۲۴ (۲ اسفند ۱۴۰۲) از باند کارخانه TAI نزدیک آنکارا انجام شد؛ این پرواز ۱۳ دقیقه طول کشید، هواپیما تا ارتفاع ۸۰۰۰ فوت (حدود ۲۴۳۸ متر) اوج گرفت و به سرعت ۲۳۰ ناتیکال‌مایل (حدود ۴۲۶ کیلومتر بر ساعت) رسید؛ دومین پرواز نیز در ۶ مه ۲۰۲۴ و به مدت ۱۴ دقیقه انجام شد (گزارش Defense News).

مشخصات فنی کان (KAAN)

مشخصه	مقدار
طول	۲۰٫۳ متر
دهانه بال	۱۳٫۴ متر
ارتفاع	۵ متر
حداکثر وزن برخاست	۳۴٬۷۵۰ کیلوگرم
حداکثر سرعت	ماخ ۱٫۸ در ارتفاع ۴۰ هزار فوت
سقف پروازی	حدود ۱۶٬۷۶۴ متر
محدودیت جی	+۹ تا -۳٫۵ جی
موتور نمونه اولیه	دو موتور جنرال الکتریک F110-GE-129

نمونه‌های اولیه فعلی کان با دو موتور آمریکایی جنرال الکتریک F110-GE-129 پرواز می‌کنند، اما ترکیه به‌موازات آن، از طریق توساش (TEI) و با همکاری جنرال الکتریک، پروژه موتور بومی TF35000 را در سال ۲۰۲۵ رسماً معرفی کرد تا در آینده جایگزین موتور آمریکایی در نسخه‌های تولید انبوه شود. طبق برنامه رسمی، تحویل عملیاتی نخستین فروندهای کان به نیروی هوایی ترکیه در سال ۲۰۲۸ هدف‌گذاری شده و پس از سال ۲۰۲۹ قرار است تولید سالانه به ۲۴ فروند (دو فروند در ماه) برسد؛ این جنگنده قرار است از دهه ۲۰۳۰ به بعد جایگزین ناوگان اف-۱۶ ترکیه شود و عمر عملیاتی آن تا دهه ۲۰۷۰ برنامه‌ریزی شده است.

صادرات کان: اندونزی، اولین مشتری خارجی

در ۱۱ ژوئن ۲۰۲۵ اندونزی قرارداد خرید ۴۸ فروند جنگنده کان را با ترکیه امضا کرد و در ۲۶ ژوئیه همان سال، قرارداد اجرایی آن در حاشیه نمایشگاه صنایع دفاعی استانبول (IDEF) نهایی شد؛ ارزش این معامله در رسانه‌های ترکیه حدود ۱۰ میلیارد دلار برآورد شده، هرچند رقم رسمی از سوی طرفین اعلام نشده است. طبق این توافق که یک دوره تحویل و تولید ۱۰ ساله دارد، بخشی از تولید و مونتاژ نهایی با انتقال فناوری در خود اندونزی انجام می‌شود و تولید انبوه کان از سال ۲۰۲۸ آغاز خواهد شد (گزارش Daily Sabah). پاکستان نیز در ژانویه ۲۰۲۵ رسماً مشارکت خود در پروژه کان را تأیید کرد و توافقی برای ساخت یک کارخانه مشترک تولید کان در پاکستان اعلام شده، اگرچه جزئیات زمان‌بندی دقیق این کارخانه هنوز مشخص نشده است.

بالگرد حمله‌ای تی-۱۲۹ آتاک (T129 ATAK)

تی-۱۲۹ آتاک بالگرد حمله‌ای دو موتوره‌ای است که TAI بر اساس لیسانس بالگرد ایتالیایی آگوستاوستلند A129 ماگوستا توسعه داده و اکنون ستون فقرات نیروی هوایی ارتش و وزارت کشور ترکیه در عملیات‌های ضدشورشی و پشتیبانی زمینی است. این بالگرد در سال‌های اخیر به چند کشور صادر شده است:

کشور خریدار	تعداد سفارش	وضعیت تحویل	جزئیات قرارداد
فیلیپین	۶ فروند (بسته اول)	تکمیل تحویل در مه ۲۰۲۴	قرارداد ۲۶۹ میلیون دلاری، امضا ژوئیه ۲۰۲۰؛ مذاکره برای بسته دوم ۶ فروندی در جریان است
نیجریه	۶ فروند	دو فروند نخست در نوامبر ۲۰۲۳ تحویل شد	قرارداد در سال ۲۰۲۲ امضا شد
پاکستان	۳۰ فروند	بدون تحویل؛ قرارداد فعال متوقف مانده	قرارداد ۱٫۵ میلیارد دلاری، اما آمریکا صدور مجوز صادرات موتور LHTEC T800 را به دلیل قانون کاتسا (CAATSA) رد کرده است

TAI هم‌اکنون به‌طور همزمان نسل بعدی بالگردهای حمله‌ای خود شامل تی-۶۲۹ (بالگرد حمله‌ای میان‌وزن) و تی-۹۲۹ آتاک۲ (بالگرد حمله‌ای سنگین) را در کنار بالگرد چندمنظوره تی-۶۲۵ گوک‌بی (نخستین پرواز در ۲۰۱۸) توسعه می‌دهد تا در بلندمدت جایگزین بالگردهای وارداتی قدیمی‌تر ارتش ترکیه شوند.

پهپادهای TAI: آنکا، آق‌سونگور و آنکا-۳

برخلاف تصور رایج بسیاری از خوانندگان که پهپادهای معروف ترکیه (مانند بایراکتار TB2) را با TAI اشتباه می‌گیرند، آن پهپادها محصول شرکت رقیب بایکار (Baykar) هستند، نه TAI؛ خانواده پهپادهای خود TAI شامل مدل‌های زیر است:

مدل پهپاد	نوع	نخستین پرواز	مشتریان صادراتی تأییدشده
آنکا / آنکا-B	شناسایی و مراقبت میان‌ارتفاع (MALE)	۲۰۱۰	تونس، قزاقستان و چاد (تحویل‌شده)؛ الجزایر، اندونزی، مالزی و ازبکستان (سفارش)
آق‌سونگور (Aksungur)	شناسایی و حمله دو موتوره سنگین	۲۰۱۹	قرقیزستان (اولین مشتری) و آنگولا
آنکا-۳	پهپاد جنگنده استتلث با موتور جت	۲۰۲۳	در مرحله توسعه، هنوز بدون مشتری صادراتی
گولگه (Gölge)	پهپاد شناسایی استتلث ملخی	رونمایی در نمایشگاه SAHA Expo 2026	هنوز اعلام نشده

هواپیماهای آموزشی: هورکوش و هورجت

TAI در کنار جنگنده‌های رزمی، دو مدل هواپیمای آموزشی هم تولید می‌کند که مکمل یکدیگرند: هورکوش (Hürkuş) هواپیمای آموزشی و پشتیبانی سبک توربوپراپ است که از سال ۲۰۱۳ پرواز می‌کند و سال‌هاست در ناوگان نیروی هوایی ترکیه فعال است. هورجت (Hürjet) اما هواپیمای آموزشی و حمله سبک ابرصوتی و پیشرفته‌تری است که نخستین پرواز آزمایشی آن در ۲۵ آوریل ۲۰۲۳ انجام شد و پروتوتایپ دوم آن نیز از نوامبر ۲۰۲۴ وارد فاز آزمایش شده است؛ نیروی هوایی ترکیه ۱۶ فروند هورجت سفارش داده که تحویل نخستین دسته آن (۴ فروند) برای ۲۰۲۵-۲۰۲۶ و ۱۲ فروند نسخه بلاک ۱ تا سال ۲۰۲۸ برنامه‌ریزی شده و در ۳۰ اوت ۲۰۲۶ نخستین پرواز نسخه تولید سریالی هورجت با پیکربندی نهایی نیروی هوایی ترکیه انجام شد.

صادرات هورجت به اسپانیا

در مه ۲۰۲۵ توافق صنعتی میان TAI، ایرباس و وزارت دفاع اسپانیا برای صادرات هورجت امضا شد و در اکتبر ۲۰۲۵ دولت اسپانیا قرارداد خرید ۴۵ فروند هورجت به ارزش ۳٫۱ میلیارد یورو را برای جایگزینی ناوگان قدیمی اف-۵ خود تصویب کرد؛ این نخستین قرارداد صادراتی هورجت است. طبق برنامه، نخستین فروندها از سال ۲۰۲۸ تحویل داده می‌شوند و فعالیت آموزشی در پایگاه تالاورا لا رئال اسپانیا از ۲۰۲۹ تا ۲۰۳۰ آغاز خواهد شد؛ بخشی از مونتاژ و تولید قطعات هم در خود اسپانیا انجام می‌شود (گزارش Army Recognition).

ماهواره‌ها و برنامه فضایی TAI

TAI علاوه بر هوانوردی، در برنامه فضایی ترکیه هم نقش دارد. ماهواره‌های شناسایی زمینی گوک‌ترک-۱ و گوک‌ترک-۲ (پرتاب‌شده در سال ۲۰۱۲) با مشارکت TAI ساخته شده‌اند و گوک‌ترک-۳ نیز در دست توسعه است. ماهواره مخابراتی ترکسات-۶آ (Türksat 6A) که نخستین ماهواره مخابراتی کاملاً ساخت‌داخل ترکیه محسوب می‌شود، در ۸ ژوئیه ۲۰۲۴ با موشک فالکون ۹ اسپیس‌ایکس از فلوریدا به فضا پرتاب شد؛ این ماهواره حاصل همکاری چهار نهاد TUBİTAK Uzay، TAI، آسلسان و شرکت CTech بوده است، نه محصول انحصاری TAI به‌تنهایی. این دستاوردها هرساله در رویداد فناوری و هوافضای تکنوفست که با حمایت TAI و دولت ترکیه برگزار می‌شود، به نمایش عمومی گذاشته می‌شوند.

TAI، اف-۱۶ و برنامه اف-۳۵: نگاهی بی‌طرفانه

TAI پیشینه‌ای طولانی در همکاری با شرکت‌های آمریکایی در پروژه‌های نظامی بین‌المللی دارد. در چارچوب همان مشارکت سال ۱۹۸۴، این شرکت مجوز تولید هواپیماهای اف-۱۶ جنرال داینامیکس را گرفت و از جمله ۴۶ فروند اف-۱۶ برای مصر را بین سال‌های ۱۹۹۳ تا ۱۹۹۵ در چارچوب برنامه «پیس ویکتور ۴» تولید کرد. در پروژه جنگنده اف-۳۵ لایتنینگ نیز TAI به عنوان دومین تأمین‌کننده بدنه مرکزی (Center Fuselage) در کنار شرکت نورثروپ گرومن و همچنین سازنده بیش از هزار قطعه دیگر این جنگنده فعالیت می‌کرد. در ژوئیه ۲۰۱۹، پس از خرید سامانه پدافند هوایی روسی اس-۴۰۰ توسط ترکیه، آمریکا ترکیه را از زنجیره تأمین و برنامه اف-۳۵ اخراج کرد. بر اساس گزارش‌های سال ۲۰۲۵، پنج سال پس از این اخراج، TAI همچنان بخشی از تجهیزات و ابزارآلات ویژه تولید اف-۳۵ را در کارخانه خود در آنکارا نگه داشته و روند بازگرداندن آن‌ها به کارخانه نورثروپ گرومن در کالیفرنیا هنوز کامل نشده است؛ مذاکراتی درباره احتمال بازگشت ترکیه به برنامه اف-۳۵ نیز در جریان است، اما تا آگوست ۲۰۲۵ وزارت امور خارجه آمریکا رسماً با بازگشت ترکیه به این برنامه تا زمان حل مسئله اس-۴۰۰ مخالف بوده است. این مقاله صرفاً وضعیت مستند و رسمی این پرونده صنعتی را گزارش می‌کند و وارد قضاوت سیاسی یا نظامی درباره آن نمی‌شود.

TAI و صنعت هوانوردی غیرنظامی ترکیه

نقش TAI محدود به بخش نظامی نیست؛ این شرکت به عنوان تأمین‌کننده سازه‌های هوایی (Aerostructures) برای غول‌های هوانوردی جهانی از جمله ایرباس و بوئینگ فعالیت می‌کند و قطعات بدنه بسیاری از هواپیماهای مسافربری که حتی روی پرواز‌های ترکیش ایرلاینز می‌نشینند را تولید می‌کند. این همکاری صنعتی گسترده، در کنار فرودگاه‌های بزرگ ترکیه مانند فرودگاه استانبول و شبکه فرودگاه‌های ترکیه، بخشی از اکوسیستم بزرگ‌تر صنعت هوانوردی این کشور را تشکیل می‌دهد که طی دو دهه اخیر همراه با رشد شرکت‌های ساختمانی بزرگ ترکیه یکی از ستون‌های اصلی رشد صنعتی ترکیه بوده است. برای آشنایی با فرصت‌های شغلی در این حوزه‌های صنعتی و فنی، صفحه اخذ اجازه کار در ترکیه و همچنین دسته‌بندی مقالات اقتصادی ۱۱۸ترکیه می‌تواند مفید باشد.

مقایسه هورکوش و هورجت

ویژگی	هورکوش (Hürkuş)	هورجت (Hürjet)
نوع	آموزشی/پشتیبانی سبک توربوپراپ	آموزشی/حمله سبک جت ابرصوتی
نخستین پرواز	۲۰۱۳	۲۵ آوریل ۲۰۲۳
وضعیت فعلی (۲۰۲۶)	در خدمت نیروی هوایی ترکیه	تولید سریالی آغاز شده، هنوز در حال ورود به خدمت رسمی
مشتری صادراتی	ندارد	اسپانیا (۴۵ فروند، قرارداد ۲۰۲۵)

جدول خلاصه برنامه‌های اصلی TAI

برنامه	نوع	وضعیت ۲۰۲۶
کان (KAAN)	جنگنده نسل پنجم	پس از دو پرواز آزمایشی در ۲۰۲۴، در مسیر تحویل عملیاتی ۲۰۲۸
تی-۱۲۹ آتاک	بالگرد حمله‌ای	در خدمت ارتش ترکیه، فیلیپین و نیجریه
آنکا/آق‌سونگور/آنکا-۳	پهپاد	صادرات فعال به آسیای میانه و آفریقا
هورکوش	آموزشی توربوپراپ	عملیاتی از ۲۰۱۳
هورجت	آموزشی جت ابرصوتی	تولید سریالی، صادرات به اسپانیا
گوک‌بی/تی-۶۲۹/تی-۹۲۹	بالگرد چندمنظوره و حمله‌ای	در حال توسعه و گسترش ناوگان
گوک‌ترک و ترکسات-۶آ	ماهواره	ترکسات-۶آ پرتاب‌شده در ژوئیه ۲۰۲۴

با نگاهی به این جدول کلی، روشن است که TAI امروز دیگر تنها یک تولیدکننده تحت لیسانس نیست، بلکه در بخش‌های کلیدی مانند جنگنده نسل پنجم و پهپاد جنگنده استتلث، وارد رقابت جهانی طراحی مستقل شده است؛ هرچند باید توجه داشت که هیچ‌کدام از این برنامه‌ها هنوز تضمینی برای موفقیت قطعی یا رتبه اول جهانی در بازار صادرات تسلیحات نیستند و روند تکمیل آن‌ها به عوامل سیاسی، مالی و فنی متعددی بستگی دارد.

چشم‌انداز آینده TAI تا پایان دهه ۲۰۲۰

با در نظر گرفتن قراردادهای امضاشده تا سپتامبر ۲۰۲۶، مسیر پیش‌روی TAI در چند سال آینده حول چهار محور اصلی خواهد چرخید: نخست، تکمیل آزمایش‌های پروازی کان و رسیدن به مرحله تولید انبوه پیش از پایان دهه ۲۰۲۰ میلادی؛ دوم، اجرای قراردادهای صادراتی بزرگ با اندونزی و اسپانیا که هرکدام شامل انتقال فناوری و راه‌اندازی خطوط تولید محلی هستند؛ سوم، تکمیل و جایگزینی تدریجی موتور آمریکایی F110 با موتور بومی TF35000 که به ترکیه استقلال بیشتری در زنجیره تأمین قطعات حیاتی می‌دهد؛ و چهارم، گسترش سبد صادرات پهپادی و بالگردی به بازارهای آفریقا و آسیای میانه، مناطقی که تاکنون بیشترین رشد فروش TAI و رقبای داخلی آن مانند آسلسان را ثبت کرده‌اند. با این حال، برخی از این برنامه‌ها مانند تکمیل کارخانه مشترک با پاکستان یا بازگشت احتمالی ترکیه به برنامه اف-۳۵ همچنان به تصمیم‌های سیاسی و دیپلماتیک بین‌المللی وابسته‌اند و زمان‌بندی قطعی آن‌ها در این مقاله قابل پیش‌بینی نیست. صنعت هوافضای ترکیه، از جمله TAI، همچنان بخشی از یک بدنه صنعتی و اقتصادی بزرگ‌تر در این کشور است که در کنار شرکت‌های ساختمانی و پروژه‌های زیرساختی این کشور، یکی از موتورهای اصلی رشد اقتصادی ترکیه در دهه اخیر بوده است.