پاسپورت ترکیه و کشورهای بدون ویزا ۲۰۲۶: فهرست و رتبه هنلی

آخرین به‌روزرسانی: ۱۰ مهر ۱۴۰۵ (۲ اکتبر ۲۰۲۶) — فهرست کشورها و مدت اقامت‌ها از صفحه رسمی «ویزا برای اتباع ترکیه» وزارت امور خارجه ترکیه (خوانده‌شده در ۲ اکتبر ۲۰۲۶) و ارقام رتبه از پایگاه داده و فهرست‌های رسمی شاخص پاسپورت هنلی (فهرست مورخ ۷ سپتامبر ۲۰۲۶ و رتبه‌بندی ۹ ژانویه ۲۰۲۶) گرفته شده است.

پاسپورت ترکیه و سفر به کشورهای بدون ویزا در سال ۲۰۲۶ دیگر آن تصویر قدیمی «پاسپورت قدرتمند منطقه» نیست که در مقاله‌های چند سال پیش می‌خواندید: بر پایه داده‌های رسمی هنلی، دارندگان پاسپورت عادی ترکیه در ابتدای اکتبر ۲۰۲۶ بدون ویزای قبلی (ورود آزاد، ویزای فرودگاهی یا مجوز الکترونیکی ساده) به ۱۱۲ مقصد سفر می‌کنند و ترکیه در رتبه ۴۹ جدول جهانی ایستاده است. این رقم از ژانویه ۲۰۲۶ (رتبه ۴۶ با ۱۱۳ مقصد) کمی پایین‌تر آمده، و نسخه قبلی همین مقاله در سال ۲۰۲۲ با رتبه ۳۹ و ۷۱ کشور هیچ ربطی به وضع امروز ندارد. در این راهنما فهرست کشورها را بر اساس منبع رسمی خود دولت ترکیه، با مدت دقیق اقامت، می‌خوانید و می‌فهمید کجا هنوز ویزا لازم است، چرا اعداد منابع مختلف با هم فرق دارند، پاسپورت ایران در همین شاخص کجاست و چرا شهروندی از راه سرمایه‌گذاری را نباید «بلیت تضمین‌شده سفر آزاد» دانست.

خلاصه ۲۰۲۶: طبق پایگاه داده رسمی هنلی (۲ اکتبر ۲۰۲۶) پاسپورت ترکیه رتبه ۴۹ و ۱۱۲ مقصد بدون ویزای قبلی دارد؛ پاسپورت ایران رتبه ۹۷ و ۳۷ مقصد. شنگن، بریتانیا، آمریکا، کانادا، استرالیا، چین، هند و امارات برای پاسپورت عادی («اوموما ماهسوس») ترکیه ویزا می‌خواهند. ژاپن و کره جنوبی ۹۰ روز، مالزی ۹۰ روز، تایلند از ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶ فقط ۳۰ روز و گرجستان تا یک سال (با بیمه اجباری) پذیرای ترک‌هاست. شهروندی ترکیه از راه سرمایه‌گذاری قانونی است، اما قوانین ویزا هر لحظه تغییر می‌کند و هیچ مزیت سفری را تضمین نمی‌کند.

پاسپورت ترکیه در ۲۰۲۶ چقدر قدرت دارد؟

معتبرترین مرجع جهانی برای مقایسه پاسپورت‌ها، شاخص پاسپورت هنلی است که بر اساس داده‌های انحصاری انجمن بین‌المللی حمل‌ونقل هوایی (IATA) و تحقیقات تیم هنلی، ۱۹۹ پاسپورت را با ۲۲۷ مقصد مقایسه می‌کند. صفحه رتبه‌بندی هنلی با جاوااسکریپت ساخته می‌شود و ارقامش را به ابزارهای خودکار نشان نمی‌دهد؛ برای همین ما اعداد را مستقیم از دو منبع رسمی خود هنلی گرفتیم: پایگاه داده کشورهای هنلی که در ۲ اکتبر ۲۰۲۶ خوانده شد و فهرست رسمی مقصدهای بدون ویزای ترکیه که تاریخ ۷ سپتامبر ۲۰۲۶ را دارد.

معیار	ژانویه ۲۰۲۶ (رتبه‌بندی رسمی ۹ ژانویه)	وضع فعلی (داده هنلی، ۲ اکتبر ۲۰۲۶)	تغییر
رتبه ترکیه	۴۶ (هم‌رتبه با روسیه)	۴۹ (هم‌رتبه با قطر)	۳ پله پایین‌تر
مقصد بدون ویزای قبلی ترکیه	۱۱۳	۱۱۲	۱ مقصد کمتر
رتبه ایران	۹۲	۹۷	۵ پله پایین‌تر
مقصد بدون ویزای قبلی ایران	۴۰	۳۷	۳ مقصد کمتر
نفر اول جدول	سنگاپور	سنگاپور با ۱۹۲ مقصد؛ امارات، ژاپن و کره جنوبی با ۱۸۸ مقصد	–

دو نکته در خواندن این جدول مهم است. اول اینکه رتبه‌ها در هنلی «همتا» دارند؛ وقتی چند پاسپورت امتیاز یکسان دارند، همگی همان رتبه را می‌گیرند. دوم اینکه رتبه ۴۹ یعنی ترکیه در میانه جدول ۱۹۹ پاسپورتی است: بسیار بهتر از پایین جدول، اما با فاصله‌ای زیاد از رتبه‌های اول. همان رکورد ۱۹۲ مقصد سنگاپور، ۸۰ مقصد بیشتر از ترکیه است. هنلی صرفاً می‌شمارد که پاسپورت شما چند مقصد را بدون درخواست ویزای قبلی باز می‌کند؛ نه اینکه سفر به آنجا ساده یا ارزان باشد.

روند چند ساله پاسپورت ترکیه

پایگاه داده هنلی عدد هر سال را نگه می‌دارد. پایگاه داده، ویرایش فصلی (ژانویه یا جولای) هر سال را مشخص نمی‌کند، پس این اعداد را فقط برای دیدن روند ببینید، نه برای مقایسه دقیق ماه‌به‌ماه:

سال (در پایگاه داده هنلی)	رتبه ترکیه	مقصد ترکیه	رتبه ایران	مقصد ایران
۲۰۲۲	۵۰	۱۱۰	–	–
۲۰۲۳	۵۲	۱۱۰	–	–
۲۰۲۴	۵۲	۱۱۸	۹۵	۴۵
۲۰۲۵	۴۶	۱۱۶	۹۶	۴۴
۲۰۲۶ (فعلی)	۴۹	۱۱۲	۹۷	۳۷

روند واقعی این است که ترکیه از اوج ۱۱۸ مقصد در ۲۰۲۴ حدود ۶ مقصد از دست داده است. بخشی از این افت به تغییر قوانین کشورها برمی‌گردد (برای نمونه کوتاه‌تر شدن مدت اقامت در تایلند و مونته‌نگرو که در ادامه می‌بینید)، و بخشی به خود هنلی که در همین مدت امتیاز بسیاری از پاسپورت‌های دیگر را هم کم کرده است. وقتی نفر اول ۱۹۵ مقصد داشت و حالا ۱۹۲ مقصد دارد، یعنی کل جدول جابه‌جا شده است.

چرا ارقام منابع مختلف با هم فرق دارند؟

اگر در گوگل جست‌وجو کنید، برای پاسپورت ترکیه اعداد ۱۱۲، ۱۱۳، ۱۱۴ و گاهی ۱۱۸ و رتبه‌های ۴۴ تا ۵۲ می‌بینید. هیچ‌کدام لزوماً غلط نیست؛ تفاوت از سه جا می‌آید:

1. تفاوت در شمارش ویزای الکترونیکی. هنلی طبق تعریف رسمی خود ورود آزاد، ویزای فرودگاهی و مجوز سفر الکترونیکی ساده (ETA) را امتیاز ۱ می‌دهد، اما ویزای الکترونیکی (e-visa) را مثل ویزای معمولی و امتیاز صفر می‌شمارد. سایت‌هایی که e-visa را هم می‌شمارند، عدد بزرگ‌تری می‌دهند.
2. تفاوت در زمان. هنلی و ویکی‌پدیا مرتب به‌روز می‌شوند. صفحه ویکی‌پدیا درباره الزامات ویزا برای اتباع ترکیه در ۲ اکتبر ۲۰۲۶ تاریخ آخرین به‌روزرسانی ۸ آگوست ۲۰۲۶ را نشان می‌داد و ۱۱۳ مقصد و رتبه ۴۵ را از هنلی نقل می‌کرد؛ یعنی عددی که به ویرایشی قدیمی‌تر از داده امروز برمی‌گردد. صفحه ویکی‌پدیای خود شاخص هنلی هم بدون تاریخ، رتبه ۴۴ و ۱۱۳ مقصد را برای ترکیه (و ۹۴ و ۳۸ برای ایران) نشان می‌داد.
3. تفاوت میان «منبع رسمی هنلی» و بازنشرهای بازاریابی. بسیاری از سایت‌های خدمات تابعیت، عدد ژانویه یا حتی سال گذشته را بدون تاریخ تکرار می‌کنند. هر عددی که تاریخ و منبع ندارد را جدی نگیرید.

منبع	رتبه و مقصد ترکیه	تاریخ	اعتبار
هنلی، رتبه‌بندی رسمی ژانویه	۴۶ / ۱۱۳	۹ ژانویه ۲۰۲۶	رسمی، منتشرشده
هنلی، پایگاه داده کشورها	۴۹ / ۱۱۲	خوانده‌شده ۲ اکتبر ۲۰۲۶	رسمی، آخرین داده
هنلی، فهرست مقصدها (PDF)	۱۱۲ مقصد	۷ سپتامبر ۲۰۲۶	رسمی
ویکی‌پدیا، الزامات ویزا برای اتباع ترکیه	۴۵ / ۱۱۳	به‌روزرسانی ۸ آگوست ۲۰۲۶	ثانویه، قابل ویرایش
ویکی‌پدیا، شاخص هنلی	۴۴ / ۱۱۳	بدون تاریخ	ثانویه، بدون تاریخ
پاسپورت ایندکس (آرتون)	تأییدنشده	–	سایت در دسترس ما نبود (خطای ۴۰۳)

درباره «پاسپورت ایندکس» (Passport Index، متعلق به آرتون): این شاخص روش شمارش خودش را دارد. چون سایتش در زمان تهیه این مقاله پاسخ نداد و ارقامی که فقط در عنوان نتایج جست‌وجو دیدیم قابل تأیید نبود، هیچ رتبه‌ای از آن را در این مقاله نیاورده‌ایم.

فهرست کشورهای بدون ویزا برای پاسپورت ترکیه (با مدت اقامت)

برای بخش اصلی مقاله از صفحه «ویزا برای اتباع ترکیه» وزارت امور خارجه ترکیه استفاده کرده‌ایم که در ۲ اکتبر ۲۰۲۶ خوانده شد و در آن وضعیت هر کشور برای هر چهار نوع پاسپورت ترکیه جداگانه آمده است. در همه جدول‌های زیر منظور «پاسپورت عادی» (اوموما ماهسوس) است، نه پاسپورت‌های خاص (سبز)، خدمت و دیپلماتیک، که شرایط جداگانه و در بسیاری از کشورها بهتری دارند.

آسیا و اقیانوسیه

کشور	وضعیت برای پاسپورت عادی ترکیه	نکته مهم
ژاپن	بدون ویزا، ۹۰ روز	–
کره جنوبی	بدون ویزا، ۹۰ روز	ثبت اجباری آنلاین K-ETA پیش از سفر
سنگاپور	بدون ویزا، ۳۰ روز	با درخواست و تأیید تا ۹۰ روز قابل تمدید است
مالزی	ورود ۹۰ روزه رایگان	ویزای گردشگری رایگان در مرز زده می‌شود
تایلند	بدون ویزا، ۳۰ روز از ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶	برای ورودهای پیش از آن تاریخ ۶۰ روز بود
اندونزی	بدون ویزا، ۳۰ روز	اعلام الکترونیکی «All Indonesia» از ۱ اکتبر ۲۰۲۵ الزامی است
فیلیپین	بدون ویزا، ۳۰ روز	–
هنگ‌کنگ	بدون ویزا، ۹۰ روز	پاسپورت دست‌کم ۶ ماه اعتبار داشته باشد
ماکائو	بدون ویزا، ۳۰ روز	پاسپورت دست‌کم ۶ ماه اعتبار داشته باشد
برونئی	بدون ویزا، ۳۰ روز	–
مغولستان	بدون ویزا، ۳۰ روز	–
قزاقستان	بدون ویزا، ۹۰ روز در هر ۱۸۰ روز	–
قرقیزستان	بدون ویزا، ۹۰ روز در هر ۱۸۰ روز	–
ازبکستان	بدون ویزا، ۳۰ روز	ثبت اقامت در صورت ماندن بیش از ۳ روز
فیجی	بدون ویزا، ۹۰ روز	–
تونگا	بدون ویزا، ۳۰ روز	–

یک تغییر کوچک اما مهم: تایلند. مقاله‌های قدیمی هنوز «۶۰ روز بدون ویزا» می‌نویسند، در حالی که وزارت خارجه ترکیه اعلام کرده برای ورودهای از ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶ مدت معافیت ۳۰ روز است. اگر قصد سفر طولانی‌تر به آسیای جنوب شرقی دارید، این تفاوت بلیت رفت‌وبرگشت و بیمه شما را عوض می‌کند.

خاورمیانه، قفقاز و مسیر ایران

کشور	وضعیت برای پاسپورت عادی ترکیه	نکته مهم
ایران	بدون ویزا، ۹۰ روز	دوطرفه است؛ ایرانی‌ها هم ۹۰ روز بدون ویزا وارد ترکیه می‌شوند
آذربایجان	بدون ویزا، تا ۹۰ روز	با کارت شناسایی هم، به‌شرط سفر مستقیم از ترکیه
گرجستان	بدون ویزا، تا یک سال	از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ بیمه سفر اجباری با پوشش دست‌کم ۳۰ هزار لاری
قطر	بدون ویزا، ۹۰ روز در هر ۱۸۰ روز	–
عمان	بدون ویزا، ۳۰ روز در هر ورود	حداکثر ۹۰ روز در هر ۱۸۰ روز
اردن	بدون ویزا، ۹۰ روز در هر ۱۸۰ روز	–
لبنان	بدون ویزا، ۹۰ روز در هر ۱۸۰ روز	–
عراق	فقط زیر ۱۵ سال و بالای ۵۰ سال: ۳۰ روز بدون ویزا	افراد ۱۵ تا ۵۰ سال ویزا می‌خواهند

گرجستان محبوب‌ترین مقصد بدون ویزای ترک‌ها در قفقاز است، اما شرط بیمه از ابتدای ۲۰۲۶ باید جدی گرفته شود: بیمه‌نامه باید کل مدت اقامت را پوشش دهد و به زبان انگلیسی یا گرجی همراه باشد. کویت، بحرین و عربستان در این فهرست نیستند، چون در این منبع رسمی «مشمول ویزا» هستند (جدول ویزای الکترونیکی و ویزای مرزی را ببینید).

اروپای غیرشنگن و بالکان

کشور	وضعیت برای پاسپورت عادی ترکیه	نکته مهم
آلبانی	بدون ویزا، ۹۰ روز	–
بوسنی و هرزگوین	بدون ویزا، ۹۰ روز در هر ۱۸۰ روز	–
صربستان	بدون ویزا، ۹۰ روز در هر ۱۸۰ روز	–
مقدونیه شمالی	بدون ویزا، ۹۰ روز	–
کوزوو	بدون ویزا، ۹۰ روز در هر ۱۸۰ روز	–
مونته‌نگرو	بدون ویزا، ۳۰ روز	کاهش‌یافته نسبت به ۹۰ روز قدیم
مولداوی	بدون ویزا، ۹۰ روز	–
اوکراین	بدون ویزا، ۹۰ روز در هر ۱۸۰ روز	با کارت شناسایی بیومتریک هم ممکن است؛ وضعیت امنیتی را جدا بررسی کنید
بلاروس	بدون ویزا، ۳۰ روز	جمع اقامت در یک سال از ۹۰ روز بیشتر نشود

بدون ویزا بودن یک کشور به معنای امن بودن سفر به آنجا نیست. برای کشورهایی مثل اوکراین و بلاروس، علاوه بر جدول ویزا، هشدارهای سفر وزارت خارجه ترکیه و دولت خودتان و شرکت بیمه را هم بررسی کنید.

آفریقا و آمریکا

کشور	وضعیت برای پاسپورت عادی ترکیه	نکته مهم
مراکش	بدون ویزا، ۹۰ روز	–
تونس	بدون ویزا، ۹۰ روز	–
آفریقای جنوبی	۳۰ روز	مهر ورود رایگان در مرز
بوتسوانا	۹۰ روز در یک سال	–
زامبیا	۳۰ روز (قابل تمدید تا ۹۰ روز)	–
موریس	۳۰ روز	–
آنگولا	۳۰ روز	–
برزیل	بدون ویزا، ۹۰ روز	–
آرژانتین	بدون ویزا، ۹۰ روز	–
شیلی	بدون ویزا، ۹۰ روز	–
کلمبیا	بدون ویزا، ۹۰ روز	–
بولیوی	بدون ویزا، ۹۰ روز	–
پرو	۹۰ روز در هر ۱۸۰ روز	–
پاناما	۳ ماه	–
کاستاریکا	۳۰ روز (با تمدید تا ۹۰ روز)	تمدید باید به‌موقع پس از ورود درخواست شود

آمریکای جنوبی بزرگ‌ترین بلوک بدون ویزای ترکیه است: برزیل، آرژانتین، شیلی، کلمبیا، بولیوی، پاراگوئه، اروگوئه، اکوادور، ونزوئلا و پرو. مکزیک را در این فهرست نمی‌بینید، چون طبق وزارت خارجه ترکیه ورود هوایی با ویزای الکترونیکی ۳۰ روزه یک‌بارورود است، نه بدون ویزا.

فهرست رسمی هنلی (۷ سپتامبر ۲۰۲۶) علاوه بر این‌ها، چند ده مقصد دیگر (از جمله مقصدهای کارائیب و اقیانوسیه مثل جامائیکا، باهاما، ترینیداد و توباگو، جزایر کوک و پالائو) را هم در شمار ۱۱۲ مقصد آورده است. اگر به یکی از مقصدهای کوچک‌تر فکر می‌کنید، فهرست کامل را از فایل PDF هنلی ببینید و حتماً با سفارت یا وزارت خارجه همان کشور تطبیق دهید.

ویزای فرودگاهی، ETA و ویزای الکترونیکی

بین «بدون ویزا» و «ویزای واقعی» یک منطقه خاکستری هست که بسیاری از مقاله‌ها آن را قاطی می‌کنند. براساس صفحه رسمی وزارت خارجه ترکیه:

کشور	نوع ورود	توضیح رسمی
کره جنوبی	ETA (K-ETA)	ثبت آنلاین پیش از سفر برای ۹۰ روز اقامت
کنیا	ETA	ثبت در سامانه رسمی، با پرداخت هزینه
سیشل	مجوز سفر (TA)	درخواست آنلاین پیش از سفر برای همه پاسپورت‌ها
سری‌لانکا	ETA رایگان	از ۲۵ مه ۲۰۲۶ ویزای ۳۰ روزه را پیش از ورود می‌توان رایگان آنلاین گرفت
مالدیو	ویزای مرزی رایگان	۳۰ روز، در مرز و بدون هزینه
کویت	ویزای مرزی رایگان	۹۰ روز، در مرز
مصر	ویزای مرزی	در مرز صادر می‌شود
نپال	ویزای مرزی	در مرز صادر می‌شود
کامبوج	ویزای مرزی یا e-visa	۳۰ روز
جمهوری دومینیکن	ویزای فرودگاهی	۳۰ روز در فرودگاه
بحرین	e-visa	۳۰ روز، پیش از سفر
عربستان سعودی	e-visa	تا ۹۰ روز در ۳۶۵ روز؛ تک‌ورودی یا چندورودی
روسیه	e-visa	۳۰ روز، از سامانه رسمی وزارت خارجه روسیه
مکزیک	e-visa (فقط ورود هوایی)	۳۰ روز، تک‌ورودی
تایوان	e-visa رایگان	۳۰ روز؛ ویزای فرودگاهی از ۱۵ ژانویه ۲۰۲۶ لغو شد
ویتنام	e-visa	از سامانه رسمی ویتنام
تانزانیا	e-visa یا ویزای مرزی	–

یک ناهماهنگی که باید صادقانه بگویم: فهرست هنلی بعضی از این کشورها (مثل بحرین، عربستان، ارمنستان و لیبی) را در ۱۱۲ مقصد خود آورده، ولی وزارت خارجه ترکیه همان‌ها را «مشمول ویزا» یا «ویزای الکترونیکی» معرفی می‌کند. علت را نتوانستیم از منبع رسمی تأیید کنیم؛ احتمالاً به منبع داده هنلی (IATA) و زمان‌بندی تفاوت‌ها برمی‌گردد. قاعده کاربردی این است که برای ورود به هر کشور، آخرین حرف را متن رسمی همان کشور و وزارت خارجه ترکیه می‌زنند، نه جدول رتبه‌بندی.

کشورهایی که با پاسپورت عادی ترکیه ویزا می‌خواهند

مهم‌ترین مقصدهای مورد علاقه مسافران، برای پاسپورت عادی ترکیه هنوز «مشمول ویزا» هستند:

مقصد	وضعیت	توضیح
همه کشورهای شنگن (از جمله بلغارستان و رومانی)	ویزا لازم است	ویزای شنگن از سفارت یا مرکز ویزای کشور مقصد یا اولین ورودی
قبرس (بخش جنوبی)	ویزا لازم است	از طریق سفارت قبرس در آتن
بریتانیا	ویزا لازم است	ترانزیت از بریتانیا هم ویزا می‌خواهد (با استثنای مشروط ۲۴ ساعت)
آمریکا	ویزا لازم است	همه انواع پاسپورت ترکیه ویزا می‌خواهند
کانادا	ویزا لازم است	همه انواع پاسپورت ترکیه ویزا می‌خواهند
استرالیا	ویزا لازم است	–
نیوزیلند	ویزا لازم است	–
امارات متحده عربی	ویزا لازم است	پاسپورت‌های خاص (سبز و خاکستری) تا ۹۰ روز معافند
چین	ویزا لازم است	برای گروه‌های گردشگری ویزای گروهی صادر می‌شود
هند	ویزا لازم است	–
اسرائیل	ویزا لازم است	–
پاکستان، الجزایر، غنا، نیجریه، افغانستان	ویزا لازم است	–

نکته درباره امارات اهمیت دارد، چون خیلی‌ها فکر می‌کنند ترکیه با امارات معافیت دارد. طبق وزارت خارجه ترکیه، تنها دارندگان پاسپورت‌های خاص تا ۹۰ روز معاف‌اند و پاسپورت عادی هنوز ویزا می‌خواهد. جزئیات پاسپورت سبز را در راهنمای پاسپورت ترکیه و مزایای پاسپورت ترکیه آورده‌ایم.

شنگن: بزرگ‌ترین محدودیت پاسپورت ترکیه

ترکیه نامزد عضویت در اتحادیه اروپاست، اما دارندگان پاسپورت عادی ترکیه همچنان برای تمام کشورهای شنگن ویزا می‌خواهند؛ فهرست شنگن در صفحه وزارت خارجه ترکیه حالا بلغارستان و رومانی را هم شامل می‌شود. همین صفحه می‌گوید شنگن و برخی کشورهای دیگر، درخواست ویزا با پاسپورتی که بیش از ۱۰ سال از صدورش گذشته را نمی‌پذیرند و توصیه می‌کند درخواست ویزا را دست‌کم یک ماه زودتر بدهید.

شاخص شنگن (۲۰۲۵)	عدد	توضیح
درخواست از ترکیه	حدود ۱٫۲ میلیون	ترکیه دومین کشور بزرگ متقاضی بعد از چین
نرخ رد درخواست	۱۴٫۶ درصد	اندکی بیشتر از ۲۰۲۴ و بالاتر از میانگین شنگن
ویزای چندورودی	۷۳۶٬۵۵۶ ویزا	بیش از یک میلیون ویزا صادر شد
بیشترین مقصد	یونان با ۳۱۰٬۹۲۰ درخواست	بعد از آن آلمان با ۲۱۷٬۶۲۷ درخواست

این ارقام از گزارش بازار تایمز (۳۰ مه ۲۰۲۶) است که به داده‌های منتشرشده اتحادیه اروپا استناد می‌کند؛ ما خود گزارش اصلی کمیسیون اروپا را نخواندیم، پس آن را «گزارش رسانه‌ای از داده‌های اتحادیه اروپا» بدانید. برداشت واقع‌بینانه این است که شنگن برای ترک‌ها غیرممکن نیست (حدود ۸۵ درصد درخواست‌های بررسی‌شده پذیرفته می‌شود)، اما هزینه، زمان انتظار و خطر رد شدن واقعی است.

روزنامه ترکیش مینوت در ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۶ از طرح ویزای کوتاه جزایر یونان نوشت: ترک‌ها می‌توانند بدون ویزای شنگن کامل، حداکثر ۷ روز به ۱۲ جزیره شرق دریای اژه (مثل رودس، کوس، ساموس و لسبوس) بروند. این ویزا تک‌ورودی است، قابل تمدید نیست و ورود به یونان اصلی یا سایر کشورهای شنگن را مجاز نمی‌کند. به گزارش همین منبع، نزدیک ۱٫۵ میلیون ترک در ۲۰۲۵ به یونان رفتند. مبلغ دقیق هزینه ویزا را در منبع پیدا نکردیم و عددی نمی‌نویسیم.

مقایسه پاسپورت ترکیه و ایران در شاخص هنلی

برای ایرانی‌هایی که به مهاجرت و پاسپورت ترکیه فکر می‌کنند، این مقایسه مهم‌ترین تصویر است. هر دو ستون از فهرست‌های رسمی هنلی (فهرست ترکیه و ایران) با تاریخ ۷ سپتامبر ۲۰۲۶ و رتبه‌های ۲ اکتبر ۲۰۲۶ آمده است:

معیار	پاسپورت ترکیه	پاسپورت ایران
رتبه فعلی هنلی	۴۹	۹۷
مقصد بدون ویزای قبلی	۱۱۲	۳۷
رتبه در رتبه‌بندی ۹ ژانویه ۲۰۲۶	۴۶	۹۲
مقصد مشترک در دو فهرست	۳۳	۳۳
مقصد منحصر به همان پاسپورت	۷۹	۴ (عراق، سوریه، تاجیکستان، ترکیه)
شنگن، بریتانیا، آمریکا، کانادا	ویزا لازم است	در فهرست ۳۷ مقصد ایران نیست

از ۳۷ مقصد ایران، ۳۳ تای آن در فهرست ترکیه هم هست؛ یعنی هر مقصدی که ایرانی‌ها بدون ویزا می‌روند، تقریباً همه‌اش برای ترک‌ها هم باز است و ۷۹ مقصد دیگر به آن اضافه می‌شود. بزرگ‌ترین تفاوت‌ها: ژاپن، کره جنوبی، سنگاپور، هنگ‌کنگ، برزیل، آرژانتین، شیلی، کلمبیا، پرو، مراکش، آفریقای جنوبی، صربستان و بوسنی. ایران در عوض چهار مقصد دارد که در فهرست ترکیه نیست؛ نکته جالب اینکه خود ترکیه یکی از همین چهار مقصد است.

کشور (همسایه ایران)	رتبه هنلی (۲ اکتبر ۲۰۲۶)	مقصد بدون ویزا
ترکیه	۴۹	۱۱۲
آذربایجان	۷۱	۶۷
ارمنستان	۷۴	۶۴
ترکمنستان	۹۱	۴۴
ایران	۹۷	۳۷
پاکستان	۱۰۲	۲۹
عراق	۱۰۳	۲۸
افغانستان	۱۰۵	۲۲

در میان همسایگان ایران (و خود ایران)، پاسپورت ترکیه در داده‌های ۲ اکتبر ۲۰۲۶ هنلی بالاترین جایگاه را دارد؛ این جمله را از مقاله قدیمی نگه داشتیم، اما این بار با اعداد و تاریخ پشتش. توجه کنید که «بالاتر بودن» مطلق نیست: در همان داده، قطر با ۱۱۲ مقصد با ترکیه هم‌رتبه است و گرجستان (۱۲۱ مقصد) و اوکراین (۱۴۲ مقصد) از ترکیه جلوترند.

تغییرات ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ و اشتباه‌های مقاله‌های قدیمی

نسخه ۲۰۲۲ این مقاله، مثل بسیاری از مقاله‌های فارسی دیگر، فهرست کشورها را از منابع قدیمی گرفته بود. این جدول چند مورد مشخص را روشن می‌کند:

ادعای قدیمی (نسخه ۲۰۲۲ این مقاله یا منابع قدیمی)	وضع امروز طبق منبع رسمی
رتبه ۳۹ جهان با ۷۱ کشور بدون ویزا	رتبه ۴۹ با ۱۱۲ مقصد (هنلی، ۲ اکتبر ۲۰۲۶)؛ روش شمارش هم تغییر کرده است
تایلند در فهرست بدون ویزا (در منابع قدیمی ۶۰ روز)	۳۰ روز از ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶
مونته‌نگرو در فهرست بدون ویزا (بدون ذکر مدت)	۳۰ روز طبق وزارت خارجه ترکیه (ویکی‌پدیا از کاهش ۹۰ به ۳۰ روز نوشته است)
گرجستان در فهرست بدون ویزا	هنوز تا یک سال، اما بیمه سفری اجباری از ۱ ژانویه ۲۰۲۶
بنگلادش، نپال، کامبوج (در فهرست بدون ویزا)	وزارت خارجه ترکیه: بنگلادش ویزا لازم دارد؛ نپال و کامبوج ویزای مرزی (کامبوج e-visa هم)
تاجیکستان در فهرست بدون ویزا	وزارت خارجه ترکیه: ویزا لازم است
عراق در فهرست بدون ویزا	فقط زیر ۱۵ و بالای ۵۰ سال؛ سنین ۱۵ تا ۵۰ ویزا می‌خواهند
کویت و بحرین در فهرست بدون ویزا	کویت: ویزای رایگان در مرز؛ بحرین: e-visa
تایوان در فهرست بدون ویزا	ویزای فرودگاهی از ۱۵ ژانویه ۲۰۲۶ لغو شد؛ فقط e-visa رایگان ۳۰ روزه
سری‌لانکا در فهرست بدون ویزا	ETA رایگان آنلاین از ۲۵ مه ۲۰۲۶

مقاله قدیمی یک ادعای عددی هم داشت که امروز معتبر نیست: اینکه سوئدی‌ها و آلمانی‌ها «۱۷۴ کشور» را بدون ویزا می‌روند؛ نفر اول امسال ۱۹۲ مقصد دارد و آلمان ۱۸۶ مقصد. ویرایش ژوئیه ۲۰۲۶ هنلی سنگاپور را با ۱۹۲ مقصد در رتبه اول و ژاپن و کره جنوبی را با ۱۸۸ مقصد در رتبه دوم نشان داد (گزارش ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۶).

شهروندی از راه سرمایه‌گذاری؛ چرا مزیت سفر تضمین‌شده نیست؟

بسیاری از ایرانی‌هایی که پاسپورت ترکیه را هدف گرفته‌اند، از مسیر سرمایه‌گذاری می‌روند. قانون شهروندی ترکیه حداقل ۴۰۰ هزار دلار خرید ملک با ثبت تعهد سه‌ساله عدم فروش روی سند را پذیرفته است؛ شرایط، ملک‌های مجاز، هزینه‌ها و مراحل را در راهنمای پاسپورت ترکیه با خرید ملک و اقامت با خرید خانه در ترکیه آورده‌ایم و اینجا تکرار نمی‌کنیم. فقط از زاویه سفر، باید چند واقعیت را بدانید:

1. پاسپورت ترکیه «هر جا بروی بازه» نیست. همین مقاله نشان داد که شنگن، بریتانیا، آمریکا، کانادا، استرالیا، چین، هند و امارات برای پاسپورت عادی ترکیه ویزا می‌خواهند. دارنده پاسپورت ترکیه‌ای که از راه شهروندی به دست آمده هم همین قوانین را دارد.
2. قوانین ویزا ثابت نیست. تایلند از ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶ مدت معافیت را از ۶۰ به ۳۰ روز رساند، تایوان از ۱۵ ژانویه ۲۰۲۶ ویزای فرودگاهی را لغو کرد، گرجستان از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ بیمه اجباری گذاشت و مونته‌نگرو (طبق ویکی‌پدیا) از ۹۰ روز به ۳۰ روز رسید. هنلی هم تعداد مقصدهای ترکیه را از ۱۱۸ (۲۰۲۴) به ۱۱۲ (۲۰۲۶) کاهش‌یافته نشان می‌دهد. هر عددی که امروز می‌خوانید، فردا ممکن است عوض شود.
3. بسیاری از معافیت‌ها دوجانبه یا مبتنی بر توافق دولت‌هاست. نمونه روشن، ایران و ترکیه‌اند که ۹۰ روز معافیت دوطرفه دارند. دولت‌ها می‌توانند معافیت را تغییر دهند (این تحلیل ماست، نه یک ادعای وابسته به منبع خاص).
4. صدور پاسپورت قطعی نیست. طبق قانون، تصمیم نهایی درباره شهروندی با رئیس‌جمهور ترکیه است و مهلت قانونی مشخصی ندارد؛ به همین دلیل، هر شرکتی که قول «پاسپورت در چند ماه» یا «سفر آزاد به اروپا» می‌دهد، حرف غیرقابل اعتمادی می‌زند.
5. ملاحظات ایرانی. نگهداشتن تابعیت ایران، خدمت سربازی و مسائل مالکیت ملک در ایران پیامدهای حقوقی دارد؛ پیش از هر اقدام با وکیل ایرانی مشورت کنید. موضوع در مزایای پاسپورت ترکیه هم بررسی شده است.

اگر هدف شما فقط «سفر آسان‌تر» است، معمولاً هزینه و ریسک مسیر شهروندی با این هدف نمی‌خواند. گزینه‌های ارزان‌تر و پایدارتر را بشناسید: اقامت ترکیه، اقامت از طریق اجاره خانه، اقامت کاری، مجوز کار و اقامت دائم. هزینه دولتی اقامت را در هزینه اقامت ترکیه و هزینه خرید خانه را در خرید خانه در ترکیه و خرید خانه در استانبول ببینید. اگر بودجه محدودتری دارید، ارزان‌ترین شهرهای ترکیه برای خرید خانه را بخوانید.

نمی‌گوییم پاسپورت ترکیه ارزش ندارد: ورود بدون ویزا به ژاپن و کره جنوبی و بخش بزرگی از آمریکای جنوبی، تفاوتی واقعی با پاسپورت ایران است. فقط نباید آن را به‌عنوان وعده «سفر آزاد» به مشتری فروخت.

چک‌لیست پیش از خرید بلیت

گام	چه کار کنید	چرا مهم است
۱	وضعیت کشور مقصد را در صفحه رسمی وزارت خارجه ترکیه ببینید	منبع رسمی دولت خودتان و به‌روز است
۲	روی سایت رسمی سفارت یا اداره مهاجرت کشور مقصد تطبیق دهید	قوانین گاهی بدون اطلاع رسانه‌ها تغییر می‌کند
۳	اعتبار پاسپورت را بسنجید	برخی کشورها (مثل هنگ‌کنگ و ماکائو) دست‌کم ۶ ماه اعتبار می‌خواهند و شنگن پاسپورت قدیمی‌تر از ۱۰ سال را نمی‌پذیرد
۴	مجوز الکترونیکی (K-ETA، ETA کنیا، سیشل و …) را زودتر بگیرید	این مجوزها پیش از سفر درخواست می‌شوند
۵	بیمه سفر را مطابق شرط کشور تهیه کنید	گرجستان از ۲۰۲۶ بیمه با پوشش مشخص می‌خواهد
۶	برنامه اقامت را با مدت مجاز هماهنگ کنید	تایلند و مونته‌نگرو اکنون ۳۰ روز است
۷	برای شنگن دست‌کم یک ماه زودتر اقدام کنید	وزارت خارجه ترکیه همین توصیه را می‌کند

برای امور کنسولی ایرانی‌ها در استانبول کنسولگری ایران در استانبول را ببینید و برای برآورد بودجه ماندن در ترکیه هزینه زندگی در ترکیه را. برای دانشجویان، مسیر تحصیل هم به اقامت منتهی می‌شود؛ هزینه دانشگاه‌های استانبول و دانشگاه‌های مورد تأیید را ببینید.

روش بررسی و منابع این مقاله

برای شفافیت، منبع هر دسته از اطلاعات را اینجا خلاصه می‌کنیم. فهرست کشورها و مدت اقامت‌ها از صفحه رسمی وزارت خارجه ترکیه است که در ۲ اکتبر ۲۰۲۶ خوانده شد. رتبه‌ها و تعداد مقصدها از پایگاه داده و فهرست‌های PDF خود هنلی (۲ اکتبر و ۷ سپتامبر ۲۰۲۶) و رتبه‌بندی رسمی ۹ ژانویه ۲۰۲۶ است. ویکی‌پدیا فقط برای تطبیق به کار رفته، چون هر کسی می‌تواند ویرایشش کند. ارقام شنگن از گزارش رسانه‌ای مبتنی بر داده اتحادیه اروپا است و آن را به‌عنوان منبع ثانویه معرفی کردیم. هر جا منبع رسمی نداشتیم (مثل رتبه پاسپورت ایندکس)، عددی ننوشتیم. این مقاله مشاوره حقوقی یا مهاجرتی نیست و هیچ‌گونه تضمین نتیجه نمی‌دهد.