آرا گولر، چشم استانبول؛ بیوگرافی کامل عکاس شهیر ارمنی-ترک

آخرین به‌روزرسانی: ۸ مهر ۱۴۰۵ (۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶) — این مقاله بر اساس ویکی‌پدیای انگلیسی، ویکی‌پدیای ترکی، وب‌سایت رسمی موزه آرا گولر و خبرگزاری Hürriyet Daily News بازبینی و به‌روزرسانی شده است.

آرا گولر (Ara Güler) عکاس و خبرنگار مصورِ ارمنی‌تبار اهل استانبول بود که به «چشم استانبول» (The Eye of Istanbul) شهرت داشت و تصاویر سیاه‌وسفیدش از خیابان‌ها، مردم عادی و دگرگونی استانبول در نیمه دوم قرن بیستم، امروز یکی از مهم‌ترین اسناد بصری تاریخ این شهر به شمار می‌رود.

معرفی سریع آرا گولر

– نام کامل: میگیردیچ آرا درداریان (Mıgırdıç Ara Derderyan)، که بعد از قانون سوی‌سوی ۱۹۳۴ به «گولر» تغییر یافت

– تولد: ۱۶ اوت ۱۹۲۸ در استانبول

– درگذشت: ۱۷ اکتبر ۲۰۱۸ (۹۰ سالگی) در محله شیشلی استانبول

– حرفه: عکاس خبری و مستندساز، همکار مجلات تایم-لایف، پاری‌مچ و اشترن

– لقب مشهور: «چشم استانبول»

– آثار شاخص: کتاب «استانبول آرا گولر» (۲۰۰۹)؛ مصورسازی کتاب «استانبول: خاطرات یک شهر» اورهان پاموک

این مقاله زندگی، مسیر حرفه‌ای، سوژه‌های مشهوری که گولر عکاسی کرد، پیوندش با اورهان پاموک، جوایز و میراث امروز آرشیو او را بازبینی می‌کند.

بیوگرافی و خانواده آرا گولر

آرا گولر در ۱۶ اوت ۱۹۲۸ در محله بی‌اوغلو استانبول، در یک خانواده ارمنی به دنیا آمد. نام اصلی او «میگیردیچ آرا درداریان» بود که در سال ۱۹۳۴، پس از تصویب قانون نام خانوادگی در ترکیه، خانواده‌اش نام «گولر» را برگزیدند.

پدرش، داجاد درداریان، از کهنه‌سربازان نبرد داردانل بود و یک داروخانه در خیابان استقلال (İstiklal Caddesi) اداره می‌کرد؛ همین پدر بود که در دوران دبیرستان، نخستین دوربین را به او هدیه داد و علاقه‌اش به عکاسی را شکل داد. مادرش، ورژین شاهیان، از خانواده‌ای ارمنی-مصری با ریشه‌ای چهارصدساله در استانبول بود.

گولر تحصیلات خود را در مدرسه مخیتاریان و سپس دبیرستان ارمنی گتروناگان در کاراکوی گذراند و مدتی نیز در رشته اقتصاد دانشگاه استانبول درس خواند، بدون آنکه تحصیلاتش را کامل کند. او همچنین دوره‌های بازیگری را زیر نظر محسن ارتوغرول گذراند، پیش از آنکه مسیر زندگی‌اش را به‌طور کامل به سمت عکاسی خبری تغییر دهد.

از نظر زندگی شخصی، گولر دو بار ازدواج کرد: نخست با پریهان ساری‌اوز در سال ۱۹۷۵ (که به جدایی انجامید) و سپس با سونا تاشکیران در سال ۱۹۸۴ که تا زمان درگذشتش در سال ۲۰۱۰ همراه او بود. آرا گولر فرزندی نداشت.

هویت ارمنی گولر بخش شناخته‌شده و مستند زندگی اوست؛ او در ترکیه امروز به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین چهره‌های فرهنگی جامعه ارمنیان استانبول شناخته می‌شود، بدون آنکه زندگی حرفه‌ای‌اش با فعالیت سیاسی گره خورده باشد.

نام خانوادگی «گولر» به معنای «او می‌خندد» در زبان ترکی است؛ انتخابی که خانواده درداریان پس از قانون نام خانوادگی ۱۹۳۴ برگزیدند، دورانی که بسیاری از خانواده‌های غیرمسلمان ترکیه ناگزیر بودند نام خانوادگی ترکی برای خود انتخاب کنند. آرا گولر در مصاحبه‌های متعددش تأکید می‌کرد که با وجود این تغییر نام، هرگز پیوند خود با زبان و فرهنگ ارمنی را از دست نداد و بارها از محله‌های ارمنی‌نشین استانبول مانند کومکاپی (Kumkapı) عکاسی کرد؛ مجموعه‌ای که در دهه ۱۹۵۰ در مجله «زمانک» استانبول منتشر شد و بعدها در نمایشگاه‌های متعددی در سراسر جهان به نمایش درآمد.

آغاز کار: از روزنامه‌نگاری تا عکاسی حرفه‌ای

گولر کار حرفه‌ای خود را در سال ۱۹۵۰ به‌عنوان عکاس در روزنامه «یِنی استانبول» (Yeni İstanbul) آغاز کرد و اندکی بعد به روزنامه حریت (Hürriyet) پیوست. از سال ۱۹۵۴ سرپرستی بخش عکس مجله معتبر «حیات» (Hayat) را برعهده گرفت، سمتی که تا اوایل دهه ۱۹۶۰ ادامه داد.

نقطه عطف بین‌المللی کار او سال ۱۹۵۳ بود، وقتی با دو عکاس بزرگ، آنری کارتیه-برسون و مارک ریبو آشنا شد. این آشنایی مسیر او را به سمت عکاسی خبری بین‌المللی باز کرد. در سال ۱۹۵۸ گولر به‌عنوان نخستین خبرنگار عکاس مجله تایم-لایف (Time-Life) در ترکیه انتخاب شد و از اوایل دهه ۱۹۶۰ همکاری خود را با آژانس عکاسی مگنوم فوتوز (Magnum Photos) به‌عنوان مکاتبه‌کار (correspondent) در ترکیه آغاز کرد؛ برخلاف تصور رایج، او عضو رسمی و دائمی این آژانس نبود، بلکه نماینده و همکار مگنوم در ترکیه به شمار می‌رفت.

سال	رویداد کلیدی
۱۹۵۰	آغاز کار در روزنامه یِنی استانبول
۱۹۵۴	سرپرست بخش عکس مجله حیات
۱۹۵۳	آشنایی با کارتیه-برسون و مارک ریبو
۱۹۵۸	خبرنگار عکاس تایم-لایف در ترکیه
اوایل دهه ۱۹۶۰	همکاری با آژانس مگنوم فوتوز
۱۹۶۱	یکی از هفت عکاس برتر جهان از نگاه Photography Annual

همکاری با مجلات بین‌المللی

در طول دهه‌های ۱۹۵۰ تا ۱۹۷۰، آرا گولر برای برخی از معتبرترین نشریات جهان عکاسی کرد. فهرست مستندشده همکاری‌های او شامل این نشریات است:

نشریه	کشور	نوع همکاری
Time و Life	آمریکا	خبرنگار عکاس، از ۱۹۵۸
Paris Match	فرانسه	سفارش عکس و گزارش مصور
Stern	آلمان	سفارش عکس و گزارش مصور
The Sunday Times	بریتانیا	سفارش عکس
Newsweek	آمریکا	سفارش عکس
Magnum Photos	بین‌المللی (فرانسه)	مکاتبه‌کار در ترکیه، از اوایل دهه ۱۹۶۰

یکی از دستاوردهای مهم گولر در همین دوران، معرفی آثار باستانی کوه نمرود و شهر باستانی آفرودیسیاس به مخاطبان بین‌المللی از طریق گزارش‌های مصورش بود؛ کاری که سهم بزرگی در شناساندن میراث باستان‌شناسی آناتولی به جهان داشت. برای آشنایی بیشتر با این میراث، صفحه نمرود را ببینید.

سبک عکاسی و سوژه اصلی: استانبولِ در حال ناپدید شدن

آرا گولر خودش را همیشه «عکاس خبری» می‌نامید، نه هنرمند؛ او معتقد بود عکاسی باید «حافظه‌ای از مردم، از زندگی‌شان و به‌ویژه از رنج‌شان» ثبت کند. سوژه اصلی و ماندگار او استانبولِ دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ بود: کوچه‌پس‌کوچه‌های استانبول، ماهی‌گیران، حمال‌ها، کودکان محله‌های فقیر، رهگذران پل گالاتا و برج گالاتا، و ساختمان‌های چوبی عثمانی که به‌سرعت در حال تخریب و جایگزینی با ساخت‌وسازهای مدرن بودند.

خودش درباره این دلبستگی گفته بود: «اگر عکس‌های من از استانبول نبود، شهر قدیم تا امروز فراموشی سپرده شده بود، چون از شهر قدیم استانبول دیگر چیزی نمانده است.» او دوربینش را اغلب دوربین‌های لایکا (Leica) توصیف می‌کرد و به‌خاطر همین وفاداری، در سال ۱۹۶۲ عنوان «استاد لایکا» (Master of Leica) را از مجله Camera گرفت و در سال ۲۰۱۶ نیز جایزه تالار مشاهیر لایکا (Leica Hall of Fame) به او اهدا شد.

محله‌هایی مانند بالات و کادیکوی از جمله مناطقی بودند که گولر بارها به سراغشان رفت تا زندگی روزمره ساکنان قدیمی استانبول را ثبت کند؛ همین مجموعه عکس‌ها امروز به‌عنوان یکی از مهم‌ترین آرشیوهای بصری از استانبولِ پیش از کلان‌شهر شدن شناخته می‌شود.

روش کار گولر با بسیاری از عکاسان خبری هم‌دوره‌اش تفاوت داشت: او به‌ندرت از سوژه‌هایش می‌خواست ژست بگیرند و ترجیح می‌داد لحظه‌ای طبیعی و بدون دخالت را ثبت کند، مفهومی که خودش آن را «لحظه واقعی» (Real Moment) می‌نامید. او همچنین باور داشت که یک عکاس خبری باید پیش از هر چیز به تاریخ و فرهنگ منطقه‌ای که عکاسی می‌کند مسلط باشد؛ به همین دلیل، در کنار عکاسی، پژوهش‌های مفصلی درباره معماری عثمانی، تاریخ استانبول و باستان‌شناسی آناتولی انجام می‌داد که حاصل آن‌ها بعدها در کتاب‌های مصورش منتشر شد.

چهره‌های مشهوری که آرا گولر عکاسی کرد

آرا گولر در طول دهه‌ها با بسیاری از مشاهیر جهان هنر، سیاست و ادبیات که به استانبول سفر می‌کردند یا در رویدادهای بین‌المللی حضور داشتند، دیدار و از آن‌ها عکاسی کرد. برخی از این دیدارهای مستندشده عبارت‌اند از:

چهره مشهور	حوزه	نکته مستندشده
پابلو پیکاسو	نقاشی	از عکاسان معدودی که پیکاسو را در محیط خصوصی ثبت کردند
سالوادور دالی	نقاشی سورئال	دیدار و عکاسی در یکی از سفرهای دالی
وینستون چرچیل	سیاست (بریتانیا)	عکاسی از نخست‌وزیر پیشین بریتانیا
ایندیرا گاندی	سیاست (هند)	عکاسی در سفر رسمی
ماریا کالاس	اپرا	از چهره‌های هنری ثبت‌شده توسط گولر
آلفرد هیچکاک	سینما	دیدار و عکاسی از کارگردان مشهور
سوفیا لورن	سینما	عکاسی در سال ۱۹۵۷
برتراند راسل	فلسفه	از متفکران ثبت‌شده در آرشیو گولر
رجب طیب اردوغان	سیاست (ترکیه)	عکاسی در سال ۲۰۱۵، در دوران ریاست‌جمهوری اردوغان

این تنوع سوژه‌ها، از هنرمندان سورئال تا رهبران سیاسی، یکی از دلایلی است که آرشیو گولر را از یک آرشیو صرفاً محلی به مجموعه‌ای با ارزش تاریخی جهانی تبدیل کرده است.

پیوند آرا گولر با اورهان پاموک

یکی از مهم‌ترین پیوندهای فرهنگی آرا گولر، ارتباط او با اورهان پاموک، نویسنده و برنده جایزه نوبل ادبیات ترکیه، است. پاموک در کتاب خاطرات خود با عنوان «استانبول: خاطرات یک شهر» (Istanbul: Memories of a City)، از عکس‌های سیاه‌وسفید آرشیو آرا گولر و همچنین آرشیو عکاس دیگری به نام صلاح‌الدین گیز، در کنار عکس‌های خانوادگی خودش استفاده کرد. این عکس‌های دانه‌درشت و سیاه‌وسفید، به‌خوبی حس «حزن» (huzun) — مفهوم کلیدی کتاب پاموک درباره استانبول — را منتقل می‌کنند.

در نسخه مصور بعدی همین کتاب که در سال ۲۰۱۸ توسط انتشارات فیبر (Faber) منتشر شد، حدود ۴۵۰ عکس از جمله آثار گولر و هانری کارتیه-برسون گنجانده شد. علاوه بر این، پاموک مقدمه کتاب مستقل گولر با عنوان «استانبول آرا گولر: چهل سال عکاسی» (Ara Guler’s Istanbul: 40 Years of Photographs, 2009) را نوشت و در آن گولر را «بزرگ‌ترین عکاس استانبول مدرن» توصیف کرد.

جالب است که هر دو، پاموک و گولر، به‌گونه‌ای مکمل هم به موضوع واحدی یعنی حسرت از دست رفتن استانبول قدیم پرداختند: پاموک با کلمات، و گولر با دوربین. برای آشنایی با موزه دیگری که پاموک بر پایه همین حس نوستالژی ساخته، نگاهی به موزه معصومیت بیندازید.

جوایز و افتخارات آرا گولر

در طول مسیر طولانی حرفه‌ای‌اش، آرا گولر جوایز و افتخارات متعددی از نهادهای ترکیه‌ای و بین‌المللی دریافت کرد:

سال	جایزه/افتخار	نهاد اعطاکننده
۱۹۶۱	یکی از هفت عکاس برتر جهان	Photography Annual (بریتانیا)
۱۹۶۲	عنوان «استاد لایکا»	مجله Camera
۱۹۷۹	جایزه عکاسی خبری	انجمن روزنامه‌نگاران ترکیه
۱۹۹۹	«عکاس قرن» ترکیه	رسانه‌ها و نهادهای فرهنگی ترکیه
۲۰۰۰	نشان لژیون دونور (افسر هنر و ادبیات)	دولت فرانسه
۲۰۰۴	دکترای افتخاری	دانشگاه صنعتی ییلدیز
۲۰۰۵	جایزه بزرگ فرهنگ و هنر	ریاست‌جمهوری ترکیه
۲۰۰۹	جایزه دستاورد یک عمر Lucie Award	نیویورک، آمریکا
۲۰۱۳ و ۲۰۱۴	دکترای افتخاری	دانشگاه هنرهای زیبای میمار سینان؛ دانشگاه بوغازیچی
۲۰۱۶	جایزه تالار مشاهیر لایکا	Leica Camera
۲۰۱۸	نام‌گذاری کوچه‌ای در استانبول به نام «آرا گولر سوک»	شهرداری استانبول

این فهرست نشان می‌دهد که شناخته‌شدن آرا گولر تنها به بازار داخلی ترکیه محدود نبود؛ نهادهای فرانسوی، آمریکایی و آلمانی نیز در دهه‌های مختلف کارنامه او را ارزیابی و تحسین کرده‌اند. ترکیب جوایز داخلی (مانند جایزه بزرگ فرهنگ و هنر ریاست‌جمهوری) و بین‌المللی (مانند لژیون دونور فرانسه و جایزه Lucie در آمریکا) یکی از شواهد روشنی است که نشان می‌دهد کار او هم‌زمان برای مخاطب ترکیه‌ای و مخاطب جهانی معنا داشت. جالب اینکه گولر تا پایان عمر از دریافت لقب «هنرمند» طفره می‌رفت و ترجیح می‌داد او را تنها «عکاس خبری» بخوانند، حتی وقتی موزه‌های هنری بزرگ جهان آثارش را در کنار آثار نقاشان و هنرمندان تجسمی به نمایش می‌گذاشتند.

کتاب‌ها و آثار منتشرشده آرا گولر

در کنار همکاری با مجلات، آرا گولر طی دهه‌ها چندین کتاب عکس و پژوهش تصویری منتشر کرد که برخی از آن‌ها امروز از منابع مرجع تاریخ عکاسی ترکیه به شمار می‌روند:

سال انتشار	عنوان کتاب	توضیح
۱۹۷۰	Türkei	کتاب عکس درباره ترکیه، منتشرشده در آلمان
۱۹۷۲	Creative Americans	مجموعه عکس از چهره‌های خلاق آمریکایی
۱۹۹۱	The Sixth Continent	تصویرگری کتاب جوات شاکر قاباآغاچلی
۱۹۹۲	Sinan: Architect of Suleyman the Magnificent	همکاری با آگوستو بورلی و جان فریلی درباره معمار سینان
۱۹۹۴	A Photographical Sketch on Lost Istanbul	مستندسازی استانبولِ از دست رفته
۲۰۰۹	Ara Guler’s Istanbul: 40 Years of Photographs	با مقدمه اورهان پاموک، انتشارات Thames & Hudson

این کتاب‌ها، به‌ویژه «استانبول آرا گولر»، امروز در کتابخانه‌های تخصصی هنر و عکاسی در سراسر جهان نگهداری می‌شوند و مرجع اصلی پژوهشگرانی هستند که درباره تحول شهری استانبول در قرن بیستم کار می‌کنند.

نمایشگاه‌ها و حضور در موزه‌های جهان

آثار آرا گولر در بسیاری از نمایشگاه‌ها و موزه‌های معتبر جهان به نمایش درآمده است. از نمایشگاه «انسان و جهانش» در کانادا (۱۹۶۷) و نمایشگاه فتوکینا کلن (۱۹۶۸)، تا نمایشگاه بزرگ «تمرکز بر آناتولی آرا گولر» در گالری آرتور ام. ساکلر در واشنگتن (۲۰۱۵)، که ۱۵۵ عکس از آناتولی را که سفیر آمریکا در سال ۱۹۸۹ اهدا کرده بود، به نمایش گذاشت.

در سال ۲۰۱۹، موزه هنر مدرن استانبول (Istanbul Modern) نمایشگاه «آرا گولر: دو آرشیو، یک گزینش» را برگزار کرد و در همان سال، نمایشگاهی سیار از گالری ساچی لندن آغاز و به پاریس، کیوتو، نیویورک (مقر سازمان ملل) و رم رسید. در سال ۲۰۲۴ نیز موزه هنر اسلامی دوحه (قطر) با عنوان «به دنبال ردپای آرا گولر» ۱۵۵ عکس، همراه با دوربین‌ها و وسایل شخصی او را به نمایش گذاشت.

سال	رویداد نمایشگاهی	مکان
۱۹۶۷	انسان و جهانش	کانادا
۱۹۶۸	فتوکینا؛ ده استاد عکاسی رنگی	کلن، آلمان؛ موزه هنر مدرن نیویورک
۲۰۱۵	تمرکز بر آناتولی آرا گولر	گالری ساکلر، واشنگتن دی‌سی
۲۰۱۹	آرا گولر: دو آرشیو، یک گزینش	موزه هنر مدرن استانبول
۲۰۱۹	نمایشگاه سیار (ساچی، پولکا، کیوتو، سازمان ملل، رم)	چند کشور
۲۰۲۴	به دنبال ردپای آرا گولر	موزه هنر اسلامی دوحه، قطر

این فهرست نشان می‌دهد که بیش از پنج دهه پس از اوج فعالیت حرفه‌ای‌اش، آثار آرا گولر همچنان در برنامه نمایشگاهی موزه‌های بزرگ جهان جایگاه دارد.

آثار گولر همچنین در مجموعه دائمی نهادهایی چون کتابخانه ملی فرانسه در پاریس، موزه جورج ایستمن در نیویورک، موزه هنر شلدون در دانشگاه نبراسکا-لینکلن و موزه لودویگ در کلن آلمان نگهداری می‌شود. برای فهرستی از موزه‌های مهم استانبول که آثار عکاسی و هنری مشابه را در خود جای داده‌اند، صفحه موزه‌های استانبول و بهترین موزه‌های ترکیه را ببینید. کافه آرا (Ara Cafe) در خیابان استقلال، که از سال ۲۰۰۱ باز است، هنوز با دیوارهایی مزین به عکس‌های او فعالیت می‌کند.

درگذشت آرا گولر

آرا گولر در ۱۷ اکتبر ۲۰۱۸، در سن ۹۰ سالگی، در محله شیشلی استانبول درگذشت. طبق گزارش‌های منتشرشده، او مدتی تحت دیالیز به دلیل نارسایی کلیوی بود و درگذشتش در پی یک ایست قلبی رخ داد. مراسم یادبود او با حضور چهره‌های فرهنگی و سیاسی ترکیه برگزار شد و رسانه‌های بین‌المللی از جمله خبرگزاری‌های اروپایی، درگذشت او را به‌عنوان از دست رفتن «چشم استانبول» پوشش دادند.

از دست رفتن آرا گولر در سال ۲۰۱۸ یک رویداد تاریخی و مستند است. هویت ارمنی او و جایگاهش در جامعه فرهنگی ترکیه، واقعیتی زندگی‌نامه‌ای است که این مقاله بدون ورود به مباحث سیاسی گسترده‌تر میان ترکیه و ارمنستان، صرفاً به‌صورت واقعیتی مستند بیان می‌کند.

آرشیو و میراث امروز آرا گولر

هشت روز پیش از درگذشتش، در تاریخ ۱۶ اوت ۲۰۱۸ (همزمان با نودمین سالگرد تولدش)، موزه آرا گولر در مجموعه بومونتیادا (Bomontiada) — کارخانه سابق آبجوسازی بازسازی‌شده در شیشلی استانبول — افتتاح شد. این موزه، حاصل همکاری آرا گولر با گروه دوغوش، به‌همراه مرکز آرشیو و پژوهش آرا گولر (AGAVAM) فعالیت می‌کند و در سال ۲۰۲۲ عنوان «موزه خصوصی» را از وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه دریافت کرد.

بر اساس اطلاعات وب‌سایت رسمی موزه و صفحه ویکی‌پدیای انگلیسی موزه آرا گولر، صدها هزار اثر و منفی عکس آرا گولر در این مرکز طبقه‌بندی، دیجیتالی‌سازی و نمایه‌سازی شده و برای پژوهشگران از طریق پورتال دیجیتال در دسترس است؛ ورودی موزه رایگان است اما ساعات بازدید و برنامه نمایشگاه‌ها گاهی بین دوره‌های مختلف تغییر می‌کند، بنابراین پیش از بازدید بهتر است ساعات فعلی از سایت رسمی موزه بررسی شود.

لازم به ذکر است که برخی فهرست‌های گردشگری آنلاین، در بازه‌های زمانی مختلف، وضعیت «باز» یا «موقتاً بسته» متفاوتی برای موزه گزارش کرده‌اند؛ این تفاوت‌ها معمولاً به دلیل فاصله میان دو نمایشگاه یا به‌روزرسانی برنامه است، نه تعطیلی دائمی. برای اطمینان از ساعات دقیق و نمایشگاه جاری، بهتر است پیش از سفر، صفحه رسمی موزه بررسی شود.

میراث آرا گولر امروز فراتر از عکس‌هایش است: او الگویی برای نسل‌های بعدی عکاسان خبری ترکیه شد و آرشیو عظیمش، مهم‌ترین منبع تصویری برای پژوهش درباره تحول شهری استانبول در نیمه دوم قرن بیستم به شمار می‌رود.

چرا آرا گولر برای علاقه‌مندان به ترکیه اهمیت دارد؟

برای مسافران ایرانی که به استانبول سفر می‌کنند، عکس‌های آرا گولر راهی برای درک عمیق‌تر این شهر پیش از دگرگونی‌های دهه‌های اخیر است. بازدید از محله‌های تاریخی مانند بالات، عبور از پل گالاتا و برج گالاتا، یا گشت‌وگذار در کادیکوی و محله بشیکتاش، با در نظر داشتن عکس‌های تاریخی گولر، تجربه‌ای متفاوت و پرمعناتر خواهد بود. همچنین بازدید از کاخ دولمه‌باغچه و بازار بزرگ استانبول، دو مکانی که بارها موضوع دوربین او بودند، برای علاقه‌مندان به تاریخ عکاسی توصیه می‌شود.

عکس‌های آرا گولر همچنین برای کسانی که پیش‌تر کتاب «استانبول: خاطرات یک شهر» اورهان پاموک را خوانده‌اند، نوعی نقشه راه تصویری است: بسیاری از فضاهایی که پاموک با کلمات توصیف کرده — عبور کشتی‌ها از بسفر، ساختمان‌های چوبی رو به ویرانی، یا کافه‌های قدیمی بی‌اوغلو — دقیقاً همان مکان‌هایی هستند که آرا گولر با دوربینش ثبت کرده بود. به همین دلیل، بسیاری از راهنماهای فرهنگی استانبول امروز عکس‌های گولر و متن‌های پاموک را در کنار هم به علاقه‌مندان تاریخ این شهر معرفی می‌کنند. برای آشنایی بیشتر با نویسنده‌ای که آثارش این‌گونه به میراث تصویری گولر گره خورده، صفحه اورهان پاموک در ۱۱۸تیآر را مطالعه کنید. همچنین اگر به معماری تاریخی علاقه دارید، صفحه هاگیا صوفیا نمونه دیگری از بناهایی است که در آرشیو گسترده گولر بارها ثبت شده است.