معروف ترین کمدین های ترکیه ۲۰۲۶؛ ۱۵ چهره با آمار گیشه

آخرین به‌روزرسانی: ۲ مهر ۱۴۰۵ (۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶) — همه تاریخ تولد، فیلم‌شناسی و کارهای ۲۰۲۵–۲۰۲۶ از ویکی‌پدیای ترکی هر هنرمند و مطبوعات معتبر ترکیه گرفته شده و آمار تماشاگر فیلم‌ها از فهرست رسمی رکوردهای Box Office Türkiye (داده‌های ۱۹۸۹ تا امروز) است.

معروف‌ترین کمدین های ترکیه امروز نه فقط ستاره سینما هستند، بلکه پرفروش‌ترین چهره‌های تاریخ گیشه این کشور به حساب می‌آیند: از میان ده فیلم پربیننده تاریخ سینمای ترکیه، پنج فیلم کمدی است و دو رتبه اول هر دو به یک نفر تعلق دارد — شاهان گوکباکار با «رجب ایودیک». در این راهنما ۱۵ کمدین بزرگ ترکیه را به‌صورت گروه‌بندی‌شده معرفی می‌کنیم: سال تولد، دلیل شهرت، بزرگ‌ترین کارها با سال و آمار تماشاگر، و اینکه هر کدام در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ دقیقاً مشغول چه کاری هستند.

خلاصه این راهنما: جم ییلماز (متولد ۱۹۷۳) پرکارترین و پرفروش‌ترین کمدین سینمای ترکیه است؛ شاهان گوکباکار (۱۹۸۰) با «رجب ایودیک ۵» و «۴» رکورددار مطلق گیشه با بیش از ۷٫۴ و ۷٫۳ میلیون تماشاگر است؛ ییلماز اردوغان (۱۹۶۷) با BKM و «ویزونتله» کمدی مدرن ترکیه را ساخت؛ گولسه بیرسل (۱۹۷۱) نویسنده «آوروپا یاکاسی» و فیلم «آیله آراسیندا» با ۵٫۲ میلیون تماشاگر است؛ و در نسل کلاسیک، کمال سونال (۱۹۴۴–۲۰۰۰) با ۸۲ فیلم و شنر شن (۱۹۴۱) که در ژوئن ۲۰۲۵ رسماً بازنشسته شد، همچنان مرجع طنز ترکیه‌اند.

جدول خلاصه؛ معروف ترین کمدین های ترکیه در یک نگاه

این جدول فشرده‌ترین پاسخ به پرسش «بهترین کمدین های ترکیه چه کسانی هستند؟» است. ترتیب بر اساس وزن گیشه و اثرگذاری فرهنگی چیده شده، نه سلیقه شخصی:

کمدین	متولد	شهرت اصلی	بزرگ‌ترین کار
جم ییلماز (Cem Yılmaz)	۲۳ آوریل ۱۹۷۳، استانبول	استندآپ + سینمای کمدی علمی‌تخیلی	G.O.R.A. (۲۰۰۴) و Arif v 216 (۲۰۱۸)
شاهان گوکباکار (Şahan Gökbakar)	۲۲ اکتبر ۱۹۸۰، ازمیر	شخصیت «رجب ایودیک»	Recep İvedik 5 (۲۰۱۷)
ییلماز اردوغان (Yılmaz Erdoğan)	۴ نوامبر ۱۹۶۷، حکاری	کارگردان-نویسنده-بازیگر، بنیان‌گذار BKM	Vizontele (۲۰۰۱) و Organize İşler (۲۰۰۵)
آتا دمیرر (Ata Demirer)	۶ ژوئیه ۱۹۷۲، بورسا	تک‌نفره‌خوانی، تقلید صدا، سینما	Eyyvah Eyvah 2 (۲۰۱۱)
گولسه بیرسل (Gülse Birsel)	۱۱ مارس ۱۹۷۱، استانبول	نویسنده و بازیگر سیت‌کام	Avrupa Yakası (۲۰۰۴–۲۰۰۹) و Aile Arasında (۲۰۱۷)
دمت آکباغ (Demet Akbağ)	۲۳ دسامبر ۱۹۶۰، دنیزلی	بانوی اول کمدی تئاتر و سینما	Bir Demet Tiyatro (۱۹۹۵–۲۰۰۷)
شفق سزر (Şafak Sezer)	۱۰ اکتبر ۱۹۷۰، آنکارا	کمدی عامه‌پسند سریالی	Kutsal Damacana و Kolpaçino
بیازیت اوزتورک (Beyazıt Öztürk)	۱۲ مارس ۱۹۶۹، بولو	شومن و مجری تاک‌شو	Beyaz Show (۱۹۹۶–۲۰۱۸)
تولگا چویک (Tolga Çevik)	۱۲ می ۱۹۷۴، استانبول	بداهه‌گویی و شوهای شخصی	Komedi Dükkanı (۲۰۰۷–۲۰۱۱)
علی سونال (Ali Sunal)	۲۲ سپتامبر ۱۹۷۷، استانبول	مجری گولدور گولدور شو	Güldür Güldür Show (از ۲۰۱۳)
اسر ینن‌لر (Eser Yenenler)	۱۴ فوریه ۱۹۸۴، بورسا	اسکچ و تاک‌شوی طنز	Çok Güzel Hareketler Bunlar
حسن جان کایا (Hasan Can Kaya)	۱۶ دسامبر ۱۹۸۹، استانبول	استندآپ تعاملی	Konuşanlar (از ۲۰۲۰)
کمال سونال (Kemal Sunal)	۱۱ نوامبر ۱۹۴۴ – ۳ ژوئیه ۲۰۰۰	«اینک شعبان»، ۸۲ فیلم	Hababam Sınıfı و Kibar Feyzo (۱۹۷۸)
شنر شن (Şener Şen)	۲۶ دسامبر ۱۹۴۱، آدانا	طنز تلخ و نقش‌های ماندگار	Muhsin Bey (۱۹۸۷) و Eşkıya (۱۹۹۶)

اگر دنبال چهره‌های جدی‌تر سینما و تلویزیون ترکیه هستید، فهرست کامل بازیگران معروف ترکیه را ببینید؛ این صفحه فقط به کمدین‌ها می‌پردازد.

۱. جم ییلماز؛ پرفروش‌ترین برند کمدی ترکیه

جم ییلماز در ۲۳ آوریل ۱۹۷۳ در محله کوجامصطفاپاشا (فاتح استانبول) به دنیا آمد. طبق صفحه ویکی‌پدیای ترکی او، در رشته مدیریت جهانگردی دانشگاه بوغازیچی درس خواند اما آن را تمام نکرد و از نیمه دوم دهه ۱۹۹۰ با کاریکاتور و سپس استندآپ شناخته شد. نخستین فیلمش «همه‌چیز خیلی قشنگ خواهد شد» (Her Şey Çok Güzel Olacak) در ۱۹۹۸ اکران شد.

مهم‌ترین اصلاح نسبت به روایت‌های قدیمی فارسی این است که G.O.R.A. دیگر پرفروش‌ترین فیلم تاریخ سینمای ترکیه نیست. بر اساس فهرست رکوردهای Box Office Türkiye، این فیلم با ۴٬۰۰۱٬۷۱۱ تماشاگر در رتبه شانزدهم همه دوران‌ها قرار دارد و پرفروش‌ترین فیلم خودِ جم ییلماز، «عارف وی ۲۱۶» است:

فیلم جم ییلماز	سال اکران	تعداد تماشاگر	رتبه در فهرست همه دوران‌ها
Arif v 216	۲۰۱۸	۴٬۹۷۶٬۳۶۷	۱۱
G.O.R.A.	۲۰۰۴	۴٬۰۰۱٬۷۱۱	۱۶
CM101MMXI Fundamentals (فیلم استندآپ)	۲۰۱۳	۳٬۸۴۲٬۵۳۵	۱۹
A.R.O.G	۲۰۰۸	۳٬۷۰۷٬۰۸۶	۲۲

نکته جالب اینکه CM101MMXI Fundamentals عملاً فیلم‌برداری یک شوی استندآپ است و همین «فیلم‌شدن یک میکروفون» نزدیک به ۳٫۹ میلیون بلیت فروخته — رکوردی که نشان می‌دهد استندآپ در ترکیه چه بازار بزرگی دارد.

شوهای تک‌نفره او به ترتیب زمانی: Bir Tat Bir Doku (۱۹۹۹)، CMYLMZ (۲۰۰۱–۲۰۰۷)، CM101MMXI Fundamentals (۲۰۱۱–۲۰۱۳)، STANDartCY (۲۰۱۴)، Diamond Elite Platinum Plus (۲۰۱۹–۲۰۲۱) و CMXXIV (۲۰۲۴–۲۰۲۶). دو شوی آخر به نتفلیکس رسیدند: Diamond Elite Platinum Plus در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۱ و CMXXIV در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵.

جم ییلماز در ۲۰۲۵–۲۰۲۶: سریال نتفلیکسی «ارشان کونری» (Erşan Kuneri) که از ۱۳ می ۲۰۲۲ آغاز شده ادامه دارد، شوی CMXXIV از پایان ۲۰۲۵ روی نتفلیکس است، در ۲۰۲۵ صداپیشگی نسخه ترکی «زوتروپولیس ۲» را انجام داد و ساخت «G.O.R.A 4» با اکران اعلام‌شده ۲۰۲۹ در دست تولید است. جوایز او شامل جایزه ویژه هیئت داوران چهل‌وپنجمین «کلبک طلایی» (۲۰۱۸) و جایزه یک عمر دستاورد هنری جشنواره آنتالیا (۲۰۱۸) است.

۲. شاهان گوکباکار و پدیده رجب ایودیک

شاهان گوکباکار متولد ۲۲ اکتبر ۱۹۸۰ در ازمیر است و در سال ۲۰۰۲ از رشته تئاتر دانشکده موسیقی و هنرهای اجرایی دانشگاه بیلکنت فارغ‌التحصیل شد. او خالق، نویسنده، تهیه‌کننده و بازیگر نقش «رجب ایودیک» است؛ شخصیتی بی‌ادب، خوش‌قلب و به‌شدت محبوب که در برنامه تلویزیونی «Dikkat Şahan Çıkabilir» (۲۰۰۵) متولد شد و سپس سینما را فتح کرد.

فیلم رجب ایودیک	سال	تعداد تماشاگر	رتبه همه دوران‌ها
Recep İvedik	۲۰۰۸	۴٬۳۰۱٬۶۹۳	۱۳
Recep İvedik 2	۲۰۰۹	۴٬۳۳۳٬۱۴۴	۱۲
Recep İvedik 3	۲۰۱۰	۳٬۳۲۶٬۰۸۴	۲۹
Recep İvedik 4	۲۰۱۴	۷٬۳۶۹٬۰۹۸	۲
Recep İvedik 5	۲۰۱۷	۷٬۴۳۷٬۰۵۰	۱
Recep İvedik 6	۲۰۱۹	۳٬۹۸۶٬۷۹۷	۱۷
Recep İvedik 7	۲۰۲۲	بدون اکران سینمایی (دیزنی پلاس)	—

جمع تماشاگر شش قسمت سینمایی این مجموعه از ۳۰٫۷ میلیون بلیت می‌گذرد. طبق ویکی‌پدیای ترکی، «رجب ایودیک ۵» با حدود ۸۵٫۹ میلیون لیر فروش، پرفروش‌ترین فیلم تاریخ سینمای ترکیه شد. قسمت هفتم مسیر را عوض کرد و در ۹ دسامبر ۲۰۲۲ مستقیماً روی دیزنی پلاس رفت؛ گزارش‌های مطبوعاتی می‌گویند این فیلم بیش از یک میلیون مشترک تازه به آن پلتفرم اضافه کرد و همین باعث قرارداد جدید برای قسمت هشتم شد.

شاهان گوکباکار در ۲۰۲۵–۲۰۲۶: «رجب ایودیک ۸» تأیید شده و قرار است در ۲۰۲۶ و باز هم مستقیم روی دیزنی پلاس منتشر شود؛ گزارش‌های ترکیه از انتشار آن در دو بخش جداگانه خبر می‌دهند و خود گوکباکار در ژانویه ۲۰۲۶ با جمله «۲۰۲۶’da Baba zağlam geliyah!» آمدنش را اعلام کرد. تاریخ روز دقیق انتشار تا زمان نگارش این مطلب رسماً اعلام نشده است. از دیگر کارهای او «جلال و جرن» (۲۰۱۳)، «عثمان پازارلاما» (۲۰۱۶)، «کایهان» (۲۰۱۸) و «اردال و اجه» (۲۰۲۴) است.

۳. ییلماز اردوغان؛ معمار کمدی مدرن ترکیه

ییلماز اردوغان در ۴ نوامبر ۱۹۶۷ در حکاری زاده شد، در آنکارا درس خواند، در دانشکده مهندسی عمران دانشگاه فنی استانبول پذیرفته شد اما آن را رها کرد و به تئاتر فرحان شنسوی پیوست. او بیش از یک کمدین است: نویسنده، کارگردان، تهیه‌کننده و شاعر. بیوگرافی کامل او را در صفحه اختصاصی ییلماز اردوغان بخوانید.

مرکز فرهنگی بشیکتاش (BKM) که در ۱۹۹۴ با همکاری نجاتی آکپینار و ییلماز اردوغان بنا شد، عملاً کارخانه کمدی ترکیه است؛ خروجی‌اش از «Bir Demet Tiyatro» تا گولدور گولدور شو را شامل می‌شود.

کار ییلماز اردوغان	سال	نقش او	نکته
Bir Demet Tiyatro	۱۹۹۵–۲۰۰۷	نویسنده و بازیگر	سریال طنز مرجع نسل خود، همراه دمت آکباغ
Vizontele	۲۰۰۱	کارگردان، نویسنده، بازیگر	۳٬۳۰۸٬۱۲۰ تماشاگر؛ جایزه صدری آلیشیک ۲۰۰۱
Vizontele Tuuba	۲۰۰۳	کارگردان، نویسنده، تهیه‌کننده	با حضور آتا دمیرر و تولگا چویک
Organize İşler	۲۰۰۵	کارگردان، نویسنده، بازیگر	کالت‌ترین کمدی دهه ۲۰۰۰
Çok Güzel Hareketler Bunlar	۲۰۰۸–۲۰۱۱	طراح و تهیه‌کننده اجرایی	کلبک طلایی بهترین سریال کمدی ۲۰۰۹
Kelebeğin Rüyası	۲۰۱۳	کارگردان و نویسنده	درام شاعرانه، نه کمدی
Ekşi Elmalar	۲۰۱۶	کارگردان و نویسنده	—
Organize İşler 2: Sazan Sarmalı	۲۰۱۸/۲۰۱۹	کارگردان و بازیگر	۳٬۵۳۷٬۴۲۹ تماشاگر (منابع در سال اکران اختلاف دارند)
İnci Taneleri	۲۰۲۴–۲۰۲۶	نویسنده و بازیگر	کار جاری او در ۲۰۲۶

او در ۲۰۲۲ «جایزه بزرگ فرهنگ و هنر ریاست‌جمهوری ترکیه» را گرفت. در ۲۰۲۵–۲۰۲۶ مشغول سریال «İnci Taneleri» است؛ سریالی که دیگر کمدی خالص نیست و نشان می‌دهد اردوغان بیشتر به درام اجتماعی متمایل شده.

۴. آتا دمیرر؛ از کاباره بورسا تا صحنه زورلو

آتا دمیرر (نام کامل: علی آتا دمیرر) در ۶ ژوئیه ۱۹۷۲ در بورسا به دنیا آمد. پدرش آلبانی‌تبار و مادرش ترک اهل آخیسکا بود. او پیش از سینما با نمایش تک‌نفره «Tek Kişilik Dev Kadro» بیش از ۱٬۰۰۰ اجرا روی صحنه رفت و همان کار به برنامه تلویزیونی «Korsan TV» در Star TV (۲۰۰۱–۲۰۰۴، ۴۲ قسمت) تبدیل شد. شهرت سراسری‌اش با نقش «ولکان» در سریال «آوروپا یاکاسی» آمد.

مجموعه «ایواه ایواه» بزرگ‌ترین موفقیت گیشه او است: Eyyvah Eyvah (۲۰۱۰)، Eyyvah Eyvah 2 (۲۰۱۱) با ۳٬۹۴۷٬۹۸۸ تماشاگر و رتبه هجدهم همه دوران‌ها، و Eyyvah Eyvah 3 (۲۰۱۴) با ۳٬۴۱۴٬۲۱۲ تماشاگر. او فیلمنامه هر سه را هم نوشت. دیگر کارهایش «برلین کاپلانی» (۲۰۱۲)، «نیازی گول دورتنالا» (۲۰۱۵)، «اولانلار اولدو» (۲۰۱۷) و «ارگانیزه ایشلر ۲» (۲۰۱۸) است.

آتا دمیرر در ۲۰۲۵–۲۰۲۶: در ۲۰۲۵ نقش اصلی «ایسا» را در «Bir İhtimal Daha Var» بازی کرد و در تابستان ۲۰۲۶ با نمایش موسیقی-طنز «Ata Demirer Gazinosu» به صحنه‌های روباز آلتین‌الوک، ازمیر، چشمه، استانبول و بورسا رفت؛ در این برنامه با ارکستری به سرپرستی تاشکین صباح از موسیقی کلاسیک ترکی و اپرا تا پاپ و آرابسک اجرا می‌کند. پیش از این، فیلم «بورسا بولبولو» را در ۲۰۲۳ برای دیزنی پلاس نوشت و بازی کرد. او در ۲۰۱۲ با اوزگه بوراک ازدواج کرد و در ۲۰۱۴ جدا شد.

۵. گولسه بیرسل؛ نویسنده‌ای که خودش ستاره شد

گولسه بیرسل (متولد ۱۱ مارس ۱۹۷۱، استانبول) استثنای این فهرست است: او پیش از هر چیز نویسنده است. اقتصاد را در بوغازیچی خواند، بین ۱۹۹۴ تا ۱۹۹۶ فوق‌لیسانس سینما از دانشگاه کلمبیا گرفت، سردبیری Esquire و Harper’s Bazaar ترکیه را بین ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۳ در دست داشت و سال‌ها ستون‌نویس صباح (۲۰۰۲–۲۰۱۲) و حریت (۲۰۱۳–۲۰۱۹) بود.

اثر گولسه بیرسل	سال	شبکه/پلتفرم	نقش او
Avrupa Yakası	۲۰۰۴–۲۰۰۹	atv	نویسنده و بازیگر نقش اول
Yalan Dünya	۲۰۱۲–۲۰۱۴	Kanal D	نویسنده و بازیگر نقش اول
Aile Arasında	۲۰۱۷	سینما	نویسنده و بازیگر — ۵٬۲۹۴٬۴۵۹ تماشاگر، رتبه ۱۰ همه دوران‌ها
Jet Sosyete	۲۰۱۸–۲۰۲۰	Star TV، TV8، puhutv	نویسنده و بازیگر
Yılbaşı Gecesi	۲۰۲۲	Disney+	نویسنده و بازیگر

«آیله آراسیندا» تنها فیلم کمدی این فهرست است که نویسنده‌اش یک زن است و با بیش از ۵٫۲ میلیون بلیت در جمع ده فیلم پربیننده تاریخ ترکیه ایستاده. بیرسل تا ۲۰۲۴ هفت کتاب منتشر کرده و در آوریل ۲۰۲۲ قراردادی با دیزنی پلاس برای دو فیلم و سه فصل محتوای اورجینال بست. در ۲۰۲۵–۲۰۲۶ به گفته خودش نوشتن سریال تازه‌ای را آغاز کرده که این بار برای پلتفرم دیجیتال و نه تلویزیون است؛ جزئیات آن هنوز اعلام نشده. جزئیات کارنامه او را در ویکی‌پدیای ترکی ببینید.

۶. دمت آکباغ؛ بانوی اول کمدی ترکیه (و یک هشدار درباره نام‌ها)

دمت آکباغ در ۲۳ دسامبر ۱۹۶۰ در دنیزلی به دنیا آمد و در ۱۹۸۶ از کنسرواتوار شهرداری استانبول فارغ‌التحصیل شد. از ۱۹۸۳ روی صحنه است و تقریباً هر کمدی مهم سه دهه اخیر ترکیه را از سر گذرانده: «Bir Demet Tiyatro» (۱۹۹۵–۲۰۰۷) در کنار ییلماز اردوغان، «ویزونتله» (۲۰۰۱)، «ویزونتله توبا» (۲۰۰۳)، «ارگانیزه ایشلر» (۲۰۰۵)، مجموعه «ایواه ایواه» (۲۰۱۰–۲۰۱۴)، «Çok Güzel Hareketler 2» (۲۰۱۹) و «۹ Kere Leyla» (۲۰۲۰). او در فیلم جدی «خواب زمستانی» (Kış Uykusu، ۲۰۱۴) اثر نوری بیلگه جیلان هم بازی کرد و در ۲۰۰۱ جایزه پرتقال طلایی گرفت. در ۲۰۲۰ جایزه موفقیت چهل‌وششمین کلبک طلایی و در ۲۰۲۴ جایزه افتخار پیله طلایی آدانا را دریافت کرد. در ۲۰۲۵–۲۰۲۶ با سریال «Sandık Kokusu» (۲۰۲۳–۲۰۲۵) و «Aile Saadeti» (۲۰۲۵) روی آنتن بود. همسرش ظفر چیکا در ۲۰۱۹ در تصادف رانندگی از دست رفت.

توجه به یک اشتباه رایج: «دمت آکباغ» بازیگر و کمدین است، اما «دمت آکالین» خواننده پاپ است و هیچ ربطی به کمدی ندارد. اگر دنبال دومی هستید، بیوگرافی دمت آکالین و فهرست خواننده های معروف ترکیه را ببینید.

کمدین های تلویزیونی و شومن‌های ترکیه

این گروه بیشتر با تلویزیون شناخته می‌شوند تا پرده سینما، اما برای مخاطب ترکیه به همان اندازه آشنا هستند:

نام	متولد	شهرت	کار مهم ۲۰۲۵–۲۰۲۶
بیازیت اوزتورک	۱۲ مارس ۱۹۶۹، بولو	Beyaz Show به مدت ۲۲ سال (۱۹۹۶–۲۰۱۸)	برنامه تازه «Beyaz’la Joker» در Kanal D از ۲۰۲۶
شفق سزر	۱۰ اکتبر ۱۹۷۰، سینجان آنکارا	مجموعه‌های Kutsal Damacana و Kolpaçino	«Kutsal Damacana: Zombi» (۲۰۲۵) و «Ketenpere Dalavere» (۲۰۲۶)
تولگا چویک	۱۲ می ۱۹۷۴، کادیکوی استانبول	بداهه‌گویی، Komedi Dükkanı	«Kalender Pide» در Disney+ (۲۰۲۵) و «Tolgshow Yıldızlar» (از ۲۰۲۶)
اسر ینن‌لر	۱۴ فوریه ۱۹۸۴، بورسا	Çok Güzel Hareketler، ۳ Adam	برنامه «İtiraf Et» (از ۲۰۲۵)
حسن جان کایا	۱۶ دسامبر ۱۹۸۹، استانبول	Konuşanlar	فصل تازه Konuşanlar در Disney+ از ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۵

بیازیت اوزتورک طولانی‌ترین تاک‌شوی طنز تاریخ ترکیه را اجرا کرد: «بیاض شو» از ۱۹۹۶ در Kanal D آغاز شد، بین ۲۰۰۰ و ۲۰۰۱ به Star TV رفت و بعد تا ۲۰۱۸ به Kanal D بازگشت. او همچنین داور «او سس تورکیه» (۲۰۱۸–۲۰۲۲ و ۲۰۲۵) بوده و برای فیلم «Hacivat Karagöz Neden Öldürüldü?» (۲۰۰۵) جایزه بهترین بازیگر مرد صدری آلیشیک را گرفته است. در ۲۰۱۶ کلبک طلایی بهترین مجری مرد را برد.

شفق سزر پرکارترین کمدین گیشه عامه‌پسند ترکیه است؛ فرانچایز «Kutsal Damacana» را از ۲۰۰۷ تا ۲۰۲۵ و «Kolpaçino» را از ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۴ زنده نگه داشته و پیش از آن در سه‌گانه جدید «Hababam Sınıfı» (۲۰۰۳–۲۰۰۵) و مجموعه «Maskeli Beşler» بازی کرده بود.

تولگا چویک برنده سه کلبک طلایی بهترین بازیگر مرد کمدی (۲۰۰۸، ۲۰۱۱ و ۲۰۱۴) است. او با اوزگه ییلماز — خواهر جم و جان ییلماز — در ۲۰۰۴ ازدواج کرده و دو فرزند به نام‌های تونا و تان دارند.

اسر ینن‌لر از «Çok Güzel Hareketler Bunlar» (۲۰۰۸–۲۰۱۱) شروع کرد، «۳ Adam» را از ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۶ اجرا کرد، «Eser Yenenler Show» را از نوامبر ۲۰۱۸ تا مارس ۲۰۲۰ در TV8 (۴۵ قسمت در دو فصل) داشت و پس از کناره‌گیری ییلماز اردوغان، مجری اصلی «Çok Güzel Hareketler 2» در Kanal D (۲۰۲۰–۲۰۲۳) شد. نکته مهم: برخلاف تصور رایج در فهرست‌های فارسی، ویکی‌پدیای ترکی هیچ حضوری برای او در «گولدور گولدور شو» ثبت نکرده است.

گولدور گولدور شو و تیم علی سونال

گولدور گولدور شو محبوب‌ترین برنامه اسکچ-کمدی حال حاضر ترکیه است. طبق ویکی‌پدیای ترکی این برنامه از ۲۷ فوریه ۲۰۱۳ آغاز شد، پس از پخش اولیه در FOX به Show TV منتقل شد، تولید BKM است و علی سونال آن را اجرا می‌کند. تا امروز بیش از ۴۳۰ قسمت پخش شده و فصل جدید آن از ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ روی آنتن رفته است.

بازیگر ثابت	شخصیت شاخص
آچلیا توپالوغلو (Açelya Topaloğlu)	چیچک
آیلین کونتنته (Aylin Kontente)	بورجو یرلر
عزیز آصلان (Aziz Aslan)	فکری تارهاناجی
بوراک توپالوغلو (Burak Topaloğlu)	بهادیر
ملتم ییلمازکایا (Meltem Yılmazkaya)	مهتاپ
اونور آتیلا (Onur Atilla)	ابراهیم چکیچ
اونور بولدو (Onur Buldu)	بلال کوچ‌ییغیت
اردم ینر (Erdem Yener)	حسین

علی سونال (متولد ۲۲ سپتامبر ۱۹۷۷، استانبول) پسر کمال سونال است. او در ۱۹۹۹ از رشته مدیریت بازرگانی دانشگاه استانبول فارغ‌التحصیل شد و همان سال در «پروپاگاندا» — تنها فیلم مشترکش با پدرش — نقش «محمود» را بازی کرد. شهرتش با نقش «مصطفی باشاک» در سریال «En Son Babalar Duyar» (۲۰۰۲–۲۰۰۴) آمد. از ۲۰۱۳ هم مجری و هم بازیگر گولدور گولدور شو است — دقت کنید که او مجری برنامه است، نه تهیه‌کننده آن؛ تهیه با BKM است. آخرین کار ثبت‌شده‌اش حضور مهمان در فیلم «Şampiyonlar» (۲۰۲۵) است.

کلاسیک‌ها؛ کمال سونال و شنر شن

هیچ فهرستی از بهترین کمدین های ترکیه بدون این دو نام کامل نیست. برای مخاطب ترک، این‌ها نه بازیگر بلکه حافظه جمعی‌اند.

کمال سونال در ۱۱ نوامبر ۱۹۴۴ در کوچوک‌پازار (فاتح استانبول) زاده شد و در ۳ ژوئیه ۲۰۰۰ در ۵۵ سالگی بر اثر سکته قلبی در پرواز به سوی ترابزون — که برای فیلم «بالالایکا» می‌رفت — از دنیا رفت. طبق ویکی‌پدیای ترکی او در ۸۲ فیلم بازی کرد، از «Tatlı Dillim» (۱۹۷۲) تا «پروپاگاندا» (۱۹۹۹). نکته‌ای که کمتر گفته می‌شود: او در ۱۹۹۵ لیسانس دانشکده ارتباطات دانشگاه مرمره را گرفت و در ۱۹۹۹ پایان‌نامه کارشناسی ارشدش را با موضوع «طنز کمال سونال در تلویزیون و سینما» دفاع کرد.

فیلم ماندگار کمال سونال	سال	نکته
مجموعه Hababam Sınıfı	۱۹۷۴–۱۹۷۷	نقش «اینک شعبان»، آغاز شهرت سراسری
Tosun Paşa	۱۹۷۶	از پربازپخش‌ترین فیلم‌های تلویزیون ترکیه
Kapıcılar Kralı	۱۹۷۶	جایزه بهترین بازیگر مرد پرتقال طلایی ۱۹۷۷
Kibar Feyzo	۱۹۷۸	طنز اجتماعی-روستایی، از محبوب‌ترین‌ها
Zübük	۱۹۸۰	اقتباس از عزیز نسین
Düttürü Dünya	۱۹۸۸	جایزه بهترین بازیگر جشنواره فیلم آنکارا ۱۹۸۹
Propaganda	۱۹۹۹	آخرین فیلم؛ تنها کار مشترک با پسرش علی سونال

میراث او زنده است: آرامگاهش در گورستان زینجیرلی‌کویو استانبول است، موزه کمال سونال در ۱۶ مارس ۲۰۲۴ در پارک گوزتپه گشایش یافت، گوگل در ۱۱ نوامبر ۲۰۱۴ برایش دودل ساخت و یک ایستگاه اتوبوس İETT در ۲۰۱۵ به نامش نامگذاری شد. اگر به موزه‌گردی علاقه دارید، فهرست موزه های استانبول را ببینید.

شنر شن در ۲۶ دسامبر ۱۹۴۱ در آدانا و در خانواده‌ای هنری زاده شد؛ پدرش علی شن بازیگر و نجار بود. او استاد طنز تلخ است: «Çöpçüler Kralı» (۱۹۷۷)، «Namuslu» (۱۹۸۴) که نخستین نقش اول مهمش بود، «Züğürt Ağa» (۱۹۸۵)، «Muhsin Bey» (۱۹۸۷) و «Eşkıya» (۱۹۹۶). چند پرتقال طلایی و در ۲۰۱۶ جایزه بزرگ فرهنگ و هنر ریاست‌جمهوری را گرفت.

خبر مهم ۲۰۲۵: طبق ویکی‌پدیای ترکی، آخرین اجرای نمایش «Zengin Mutfağı» — که از ۱۹۷۷ در آن بازی می‌کرد — در ۱۰ ژوئن ۲۰۲۵ روی صحنه رفت و شنر شن در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره کار تازه در سینما یا تئاتر گفت «Hayır, bitti» (نه، تمام شد) و رسماً به کارنامه ۶۱ ساله هنری خود پایان داد.

استندآپ در ترکیه؛ از جم ییلماز تا حسن جان کایا

استندآپ به معنای امروزی در ترکیه محصول نیمه دوم دهه ۱۹۹۰ و عمدتاً کار جم ییلماز است. پیش از او، طنز صحنه ترکیه در قالب «کاباره» و تئاتر کمدی اجرا می‌شد. مسیر تحول را می‌توان در چهار موج دید:

1. موج اول (اواخر دهه ۱۹۹۰): جم ییلماز با Bir Tat Bir Doku و CMYLMZ قالب تک‌نفره با میکروفون را جا انداخت.
2. موج دوم (دهه ۲۰۰۰): BKM و سالن کمدی آن (BKM Mutfak) در بشیکتاش به مدرسه عملی کمدین‌های جوان تبدیل شد؛ تولگا چویک، آتا دمیرر و اسر ینن‌لر از همین مسیر آمدند.
3. موج سوم (دهه ۲۰۱۰): اسکچ تلویزیونی با گولدور گولدور شو و «Çok Güzel Hareketler Bunlar» به پرمخاطب‌ترین قالب طنز تبدیل شد.
4. موج چهارم (از ۲۰۲۰): یوتیوب و پلتفرم‌ها جای تلویزیون را گرفتند. نمونه شاخص، «Konuşanlar» حسن جان کایا است.

حسن جان کایا (متولد ۱۶ دسامبر ۱۹۸۹ در استانبول، با ریشه مالاتیایی) برنامه‌اش را در ژانویه ۲۰۲۰ در یوتیوب آغاز کرد، در دسامبر ۲۰۲۰ به Exxen رفت و در ۲۰۲۵ به دیزنی پلاس منتقل شد؛ نخستین قسمت آنجا در ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۵ پخش شد. فرمت برنامه بر گفت‌وگوی بی‌پرده با تماشاگران استوار است. طبق ویکی‌پدیای ترکی، کلیپ‌های کوتاه برنامه ۳٫۴ میلیون مشترک و ۱٫۷ میلیارد بازدید در یوتیوب جمع کرده‌اند — عددی که هیچ برنامه طنز تلویزیونی ترکیه به آن نزدیک نشده. او در ۲۰۲۶ با دویگو کاراباش ازدواج کرد.

اگر می‌خواهید طنز کلامی ترکی را دنبال کنید، آموزش زبان ترکی ضروری است؛ بخش بزرگی از کمدی این کشور بر بازی با لهجه‌ها و اصطلاحات محلی بنا شده و ترجمه بسیاری از جوک‌ها ناممکن است.

پرفروش‌ترین فیلم های کمدی ترکی بر اساس تعداد تماشاگر

این جدول بر پایه فهرست رسمی «رکورد تماشاگر فیلم‌های ترک — ۱۰۰ فیلم اول از ۱۹۸۹ تا امروز» در Box Office Türkiye تنظیم شده و فقط کمدی‌ها را از آن جدا کرده است. طبق گزارش خود این مرجع، از ۱۹۸۹ تا کنون ۱۹۱ فیلم در سینماهای ترکیه از مرز یک میلیون تماشاگر گذشته‌اند:

رتبه در فهرست کل	فیلم کمدی	سال	تعداد تماشاگر
۱	Recep İvedik 5	۲۰۱۷	۷٬۴۳۷٬۰۵۰
۲	Recep İvedik 4	۲۰۱۴	۷٬۳۶۹٬۰۹۸
۳	Düğün Dernek	۲۰۱۳	۶٬۹۸۱٬۵۸۴
۶	Düğün Dernek 2: Sünnet	۲۰۱۵	۶٬۰۷۳٬۳۶۴
۱۰	Aile Arasında	۲۰۱۷	۵٬۲۹۴٬۴۵۹
۱۱	Arif v 216	۲۰۱۸	۴٬۹۷۶٬۳۶۷
۱۲	Recep İvedik 2	۲۰۰۹	۴٬۳۳۳٬۱۴۴
۱۳	Recep İvedik	۲۰۰۸	۴٬۳۰۱٬۶۹۳
۱۵	Ailecek Şaşkınız	۲۰۱۸	۴٬۰۳۴٬۸۵۸
۱۶	G.O.R.A.	۲۰۰۴	۴٬۰۰۱٬۷۱۱
۱۷	Recep İvedik 6	۲۰۱۹	۳٬۹۸۶٬۷۹۷
۱۸	Eyyvah Eyvah 2	۲۰۱۱	۳٬۹۴۷٬۹۸۸
۱۹	CM101MMXI Fundamentals	۲۰۱۳	۳٬۸۴۲٬۵۳۵
۲۲	A.R.O.G	۲۰۰۸	۳٬۷۰۷٬۰۸۶
۲۳	Eltilerin Savaşı	۲۰۲۰	۳٬۶۳۸٬۵۵۳
۲۵	Organize İşler Sazan Sarmalı	۲۰۱۹	۳٬۵۳۷٬۴۲۹
۲۸	Eyyvah Eyvah 3	۲۰۱۴	۳٬۴۱۴٬۲۱۲
۲۹	Recep İvedik 3	۲۰۱۰	۳٬۳۲۶٬۰۸۴
۳۰	Vizontele	۲۰۰۱	۳٬۳۰۸٬۱۲۰

سه نتیجه‌گیری از این جدول:

• کمدی سلطان گیشه ترکیه است. در میان ۳۰ فیلم پربیننده تاریخ، ۱۹ فیلم کمدی هستند.
• فرانچایز می‌فروشد. فقط دو مجموعه «رجب ایودیک» و «دوغون درنک» بیش از ۳۵ میلیون بلیت فروخته‌اند.
• تمرکز شدید است. فیلم‌های شاخص فقط به چند نام — گوکباکار، ییلماز، اردوغان، بیرسل و دمیرر — گره خورده‌اند.

برای دیدن این فیلم‌ها روی پرده بزرگ، فهرست سینماهای مدرن استانبول به کار می‌آید.

کمدین های ترکیه در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶؛ چه کسی کجاست؟

اگر فقط دنبال وضعیت روز هستید، این جدول جمع‌بندی همه چیزی است که در دو سال اخیر تأیید شده:

کمدین	وضعیت ۲۰۲۵–۲۰۲۶	پلتفرم/شبکه
جم ییلماز	شوی CMXXIV از ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵؛ ادامه Erşan Kuneri؛ G.O.R.A 4 برای ۲۰۲۹	Netflix
شاهان گوکباکار	«رجب ایودیک ۸» در ۲۰۲۶، در دو بخش، تاریخ دقیق اعلام نشده	Disney+
ییلماز اردوغان	سریال «İnci Taneleri» (۲۰۲۴–۲۰۲۶)	تلویزیون
آتا دمیرر	«Bir İhtimal Daha Var» (۲۰۲۵)؛ تور تابستانی «Ata Demirer Gazinosu» ۲۰۲۶	پلتفرم + صحنه
گولسه بیرسل	نگارش سریال تازه برای پلتفرم دیجیتال (اعلام‌شده، بدون جزئیات)	نامشخص
دمت آکباغ	«Sandık Kokusu» تا ۲۰۲۵ و «Aile Saadeti» (۲۰۲۵)	تلویزیون
بیازیت اوزتورک	برنامه تازه «Beyaz’la Joker» از ۲۰۲۶؛ داوری O Ses Türkiye در ۲۰۲۵	Kanal D
شفق سزر	«Kutsal Damacana: Zombi» (۲۰۲۵) و «Ketenpere Dalavere» (۲۰۲۶)	سینما
تولگا چویک	«Kalender Pide» (۲۰۲۵)؛ «Tolgshow Yıldızlar» از ۲۰۲۶	Disney+ و اینترنت
علی سونال	اجرای گولدور گولدور شو؛ مهمان فیلم «Şampiyonlar» (۲۰۲۵)	Show TV
اسر ینن‌لر	برنامه «İtiraf Et» از ۲۰۲۵	تلویزیون
حسن جان کایا	Konuşanlar از ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۵ روی دیزنی پلاس	Disney+
شنر شن	بازنشسته؛ آخرین اجرا ۱۰ ژوئن ۲۰۲۵	—

روند غالب روشن است: کمدی ترکیه از تلویزیون و سینما به پلتفرم‌ها مهاجرت کرده. در سال ۲۰۲۶ بزرگ‌ترین رخدادهای طنز این کشور — رجب ایودیک ۸، Konuşanlar و شوی CMXXIV — هیچ‌کدام روی پرده سینما یا آنتن شبکه‌های سنتی نیستند. برای مقایسه، برنامه‌های واقع‌نما و مسابقه‌ای مثل مستر شف ترکیه و سوروایور ترکیه همچنان ستون تلویزیون آزاد مانده‌اند، و تاک‌شوهای موسیقی مانند ایبو شو هم در همین قالب سنتی ادامه دارند.

کجا و چطور فیلم های کمدی ترکی را ببینیم؟

پرسش پرتکرار خوانندگان ایرانی این است: «این فیلم‌ها را با زیرنویس فارسی از کجا ببینیم؟» پاسخ صادقانه این است که ما نتوانستیم هیچ پلتفرم رسمی و قانونی را تأیید کنیم که این فیلم‌ها را با زیرنویس فارسی ارائه کند. به همین دلیل نامی معرفی نمی‌کنیم. اما این چند نکته تأییدشده به کارتان می‌آید:

• دیزنی پلاس میزبان «رجب ایودیک ۷» (از ۹ دسامبر ۲۰۲۲)، «بورسا بولبولو» (۲۰۲۳)، «Konuşanlar» (از سپتامبر ۲۰۲۵)، «Kalender Pide» (۲۰۲۵) و «رجب ایودیک ۸» در ۲۰۲۶ است.
• نتفلیکس میزبان شوهای CMXXIV و Diamond Elite Platinum Plus، سریال «ارشان کونری» و فیلم «Do Not Disturb» (۲۰۲۳) است.
• درباره زیرنویس، مرکز راهنمای نتفلیکس به‌صراحت می‌گوید در دسترس بودن زیرنویس به موقعیت جغرافیایی شما، تنظیمات زبان پروفایل، خودِ عنوان و دستگاه بستگی دارد و «به دلیل توافق‌های مجوز محتوا، ممکن است زیرنویس یا صدا در زبان دلخواه برای برخی عناوین موجود نباشد». بنابراین تنها راه مطمئن این است که هنگام پخش، از منوی زبان همان عنوان فهرست زبان‌های موجود را ببینید.
• پخش تلویزیونی ترکیه بهترین منبع رایگان کمدی کلاسیک است؛ فیلم‌های کمال سونال به‌طور مرتب روی شبکه‌های سراسری بازپخش می‌شوند.

اگر در ترکیه زندگی می‌کنید، دیدن این فیلم‌ها بدون زیرنویس بهترین تمرین زبان است. سریال‌های محبوب دیگری هم که در ایران شناخته شده‌اند — مانند آرکا سوکاکلار، ظالم استانبول و دوغدوغون او کادرین‌دیر — نقطه شروع خوبی برای آشنایی با لحن گفتار روزمره ترکی‌اند.

طنز ترکی را بهتر بفهمید؛ راهنمای مخاطب ایرانی

کمدی ترکیه چند ویژگی دارد که اگر ندانید، نیمی از لطفش را از دست می‌دهید:

• لهجه ستون اصلی جوک است. رجب ایودیک با لهجه‌ای عامیانه حرف می‌زند و بخش بزرگی از خنده از همین است. «ویزونتله» بر لهجه شرق آناتولی سوار است.
• طنز اجتماعی، نه فقط موقعیت. «کیبار فیضو» و «زوبوک» نقد ساختار قدرت و فقر روستایی‌اند و «موحسین بی» درباره از بین رفتن استانبول قدیم است.
• تفاوت طبقاتی موتور سیت‌کام است. «آوروپا یاکاسی» و «Yalan Dünya» تقابل نوکیسه و فرهیخته را دست می‌اندازند.
• ارجاع درون‌متنی زیاد است. جم ییلماز مداوم به سینمای ترکیه، تبلیغات و سیاست روز اشاره می‌کند؛ بدون آشنایی با بافت، خیلی از شوخی‌ها بی‌معنی می‌شوند.
• کمدی و موسیقی در هم تنیده‌اند. آتا دمیرر هم کمدین است هم خواننده، و بخشی از اجراهایش موسیقی زنده است. برای درک پیوند موسیقی و فرهنگ عامه ترکیه، مطلب باغلاما، سفیر فرهنگ ترکیه را ببینید.

چند پیشنهاد برای شروع، بسته به سلیقه شما: اگر کمدی سرگرم‌کننده و ساده می‌خواهید با «رجب ایودیک ۴» شروع کنید؛ اگر طنز هوشمندانه با چاشنی علمی‌تخیلی می‌خواهید سراغ G.O.R.A. بروید؛ اگر طنز تلخ و انسانی می‌خواهید «ویزونتله» و «موحسین بی» را ببینید؛ و اگر می‌خواهید بفهمید نسل جدید ترک به چه چیزی می‌خندد، یک قسمت از Konuşanlar کافی است.

برای شناخت بیشتر چهره‌های فرهنگی ترکیه، سراغ بیوگرافی‌های حالیت ارگنچ، سرنای ساریکایا و چاغاتای اولوسوی بروید، یا اگر موسیقی ترکیه برایتان جذاب‌تر است بیوگرافی هادیسه را بخوانید. مجموعه کامل مطالب فرهنگی ما در دسته‌بندی فرهنگ ترکیه جمع شده و اگر می‌خواهید تجربه تماشای فیلم را با غذای ترکی کامل کنید، راهنمای غذاهای ترکیه پیشنهاد ما است.