آخرین به‌روزرسانی: ۱۶ مهر ۱۴۰۵ (۸ اکتبر ۲۰۲۶) — تعرفه‌ها از مصوبه شماره ۸۱۳ شورای شهرداری استانبول (۱۷ ژوئیه ۲۰۲۶، اجرا از ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶) در سایت TUHİM شهرداری، جمعیت و بناها از صفحات رسمی شهرداری آدالار و پرتال فرهنگ وزارت فرهنگ و گردشگری، و برنامه کشتیها و هزینه‌های جانبی از راهنماهای ثالث (ژوئیه تا اوت ۲۰۲۶) گرفته شده است؛ سایت رسمی Şehir Hatları پشت سد امنیتی بود و ساعت دقیق کشتی را باید روز سفر در اپ یا اسکله ببینید.
جزایر پرنس استانبول (آدالار، Adalar) مجموعه‌ای از ۹ جزیره در دریای مرمره و جنوب بخش آسیایی استانبول است که فقط با کشتی به آن‌ها می‌رسید، خودروی شخصی به آن‌ها راه ندارد و برای دیدن چهار جزیره مسکونی‌اش، یعنی بیوکآدا، هیبلیآدا، بورگازآدا و کینالیآدا، یک روز برای دو جزیره و دو روز برای هر چهار جزیره کافی است. این راهنما نسخه کاملاً بازنویسی‌شده مقاله قدیمی ما است: مسیر و زمان رفتن از کاباتاش، قاضی‌کوی (کادیکوی) و بوستانجی، قیمت بلیت ۲۰۲۶ بر اساس تعرفه رسمی، حمل‌ونقل داخل جزیره‌ها، دیدنی‌های هر جزیره، شلوغی تابستان و آنچه هنوز نتوانستیم تأیید کنیم.
خلاصه کاربردی (۸ اکتبر ۲۰۲۶): بلیت عادی کشتی شهری Şehir Hatları به آدالار با استانبول‌کارت طبق تعرفه رسمی از ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶ برابر ۱۵۱٫۲۳ لیر (حدود ۳٫۱ دلار) است؛ رقم ۸۲٫۴۵ لیر که در بعضی راهنماها آمده تعرفه «آداکارت» ویژه ساکنان و شاغلان جزیره است و برای گردشگر اعمال نمی‌شود. مدت سفر: بوستانجی حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه، قاضی‌کوی حدود ۷۵ دقیقه و کاباتاش حدود ۹۰ دقیقه تا بیوکآدا. خودروی شخصی ممنوع است و فایتون اسبی از ۲۰۲۰ حذف شده؛ داخل جزیره با دوچرخه، اتوبوس‌های کوچک شهرداری، ادا‌تاکسی یا پیاده می‌روید. هیبلیآدا دیدنی است اما مدرسه علوم دینی هالکی هنوز مجوز بازگشایی به‌عنوان مدرسه نگرفته بود.
طبق نرخ رسمی بانک مرکزی ترکیه (TCMB) در ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶ هر دلار آمریکا ۴۸٫۸۲۰۱ لیر بود. تبدیل‌های دلاری این مقاله با همین نرخ و تقریبی است. اگر هنوز نقشه کلی سفرتان را نکشیده‌اید، راهنمای کامل استانبول و هزینه سفر به استانبول را کنار این مقاله باز بگذارید.
جزایر پرنس استانبول کجاست و شامل کدام جزیره‌هاست؟
آدالار به معنی «جزیره‌ها» نام یک شهرستان (ایلچه) از استانبول است. طبق صفحات رسمی شهرداری آدالار، این مجموعه از ۹ جزیره تشکیل میشود: بیوکآدا، هیبلیآدا، بورگازآدا، کینالیآدا، سدفآدا (Sedef)، یاسیآدا (امروز جزیره دموکراسی و آزادی‌ها)، سیوریآدا (Sivriada)، قاشیقآدا (Kaşık) و توشانآدا (Tavşan). ایرانی‌ها معمولاً فقط چهار جزیره اول را میبینند، چون تنها آن‌ها جمعیت دائمی و اسکله مسافربری منظم دارند. مقاله قدیمی ما نوشته بود که پنج جزیره «مالک خصوصی» دارند؛ این ادعا را در هیچ منبع رسمی تأیید نکردیم و آن را حذف کرده‌ایم. جزیره یاسیآدا هم صفحه اختصاصی دارد: جزیره دموکراسی و آزادی.
مساحت کل شهرستان طبق ویکی‌پدیای انگلیسی حدود ۱۱ کیلومتر مربع است. جدول زیر چهار جزیره اصلی را کنار هم می‌گذارد. ارقام جمعیت از جدول رسمی شهرداری آدالار برای سال ۲۰۲۵ است و ارقام مساحت از ویکی‌پدیا و ارتفاع‌ها از شهرداری آدالار:
| جزیره | مساحت تقریبی | بلندترین نقطه | جمعیت دائمی ۲۰۲۵ | در یک جمله |
|---|---|---|---|---|
| بیوکآدا (Büyükada) | حدود ۵٫۴ کیلومتر مربع | یوجه‌تپه (Yücetepe) ۲۰۲ متر | ۹٬۰۷۱ (محله نظام ۴٬۰۶۶ و معدن ۵٬۰۰۵) | بزرگ‌ترین جزیره؛ عمارت‌های چوبی، صومعه آیایورگی، ساحل‌ها |
| هیبلیآدا (Heybeliada) | حدود ۲٫۳۵ کیلومتر مربع | دیرمن‌تپه (Değirmentepe) ۱۳۶ متر | ۴٬۶۶۱ | مدرسه علوم دینی هالکی، دانشکده نیروی دریایی، چام لیمانی |
| بورگازآدا (Burgazada) | حدود ۱٫۵ کیلومتر مربع | بایراک‌تپه (Bayraktepe) | ۱٬۷۱۳ | خانه‌موزه سائیت فائیک، آرام‌ترین جزیره |
| کینالیآدا (Kınalıada) | حدود ۱٫۳ کیلومتر مربع | تپه‌های کوچک (چینار، تشویقیه، ماناستیر) | ۱٬۹۸۷ | نزدیک‌ترین جزیره به ساحل؛ خاک سرخ، سفر کوتاه |
صفحه جمعیت شهرداری آدالار جمع کل شهرستان را در ۲۰۲۵ برابر ۱۷٬۴۸۹ نفر می‌نویسد. این صفحه منبع را «سرشماری ثبتی TÜİK» ذکر نمی‌کند، اما ارقام سال‌های ۲۰۲۰ (۱۶٬۰۳۳) و ۲۰۲۲ (۱۶٬۶۹۰) با ارقام معروف ADNKS که ویکی‌پدیا هم نقل میکند یکی است. ما جدول مستقیم TÜİK برای ۲۰۲۵ را نتوانستیم باز کنیم، پس این ارقام «به نقل از شهرداری آدالار» هستند. شهرداری برای کینالیآدا در متن صفحه‌اش حدود ۲٬۱۰۰ نفر نوشته، ولی در جدول خودش ۱٬۹۸۷؛ ما رقم جدول را آورده‌ایم.
جمعیت زمستان و تابستان؛ چرا فصل مهم است؟
جمعیت دائمی آدالار از ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵ کمی بالا رفته، اما اصل ماجرا در فصل است. شهرداری آدالار در صفحه جمعیت خودش می‌نویسد که جمعیت در تابستان تقریباً «ده برابر» زمستان میشود و در آخر هفته‌ها از آن هم بیشتر؛ بسیاری از خانه‌ها خانه دوم هستند و بخشی از ساکنان دائمی هر روز با کشتی به استانبول رفت‌وآمد می‌کنند.
| سال | جمعیت دائمی شهرستان آدالار | توضیح |
|---|---|---|
| ۲۰۱۶ | ۱۴٬۴۷۸ | جدول شهرداری آدالار |
| ۲۰۲۰ | ۱۶٬۰۳۳ | همان جدول؛ رقم ADNKS |
| ۲۰۲۲ | ۱۶٬۶۹۰ | همان جدول و ویکی‌پدیا |
| ۲۰۲۴ | ۱۶٬۹۷۹ | همان جدول و ویکی‌پدیای ترکی |
| ۲۰۲۵ | ۱۷٬۴۸۹ | همان جدول؛ تأیید مستقیم TÜİK نشد |
برای حس‌کردن شلوغی تابستان، چند رقم از صفحات شهرداری آدالار را کنار هم بگذاریم. شهرداری درباره هیبلیآدا می‌نویسد جمعیت تابستانی (با گردشگر روزانه) می‌تواند از ۵۰ هزار نفر بگذرد و درباره کینالیآدا ۲۰ تا ۳۰ هزار نفر؛ ویکی‌پدیای انگلیسی برای هیبلیآدا در تابستان حدود ۳۰ هزار را نوشته است. این ارقام با هم نمی‌خوانند و فقط مرتبه بزرگی را نشان می‌دهند. ویکی‌پدیای ترکی برای کل شهرستان در تیر و مرداد حدود ۷۲ هزار ساکن و ۱۴۰ هزار گردشگر روزانه را ذکر کرده، ولی سال این رقم روشن نیست؛ ما آن را قطعی نمی‌دانیم.
نتیجه عملی ساده است: آخر هفته‌های تابستان، صف کشتی و صف سوار شدن به اتوبوس کوچک جزیره طولانی میشود. اگر می‌توانید، وسط هفته یا اواخر مهر و اردیبهشت تا خرداد بروید. برای هوای ماه به ماه، آب‌وهوای ترکیه را ببینید. ویکی‌پدیا هم یادآوری میکند که در زمستان بادهای شدید و دریای مواج گاهی کشتیها را کاملاً متوقف میکند، پس برای مهر و آبان قبل از رفتن پیش‌بینی هوا را بخوانید.
تاریخچه کوتاه: از تبعید شاهزاده‌ها تا جزیره تفریحی
نام «جزایر شاهزادگان» (Princes’ Islands) از تبعید اعضای خاندان‌های حاکم می‌آید. طبق ویکی‌پدیا، در دوره بیزانس درباریان مغضوب به این جزیره‌ها تبعید می‌شدند، و پس از فتح استانبول در ۱۴۵۳ عثمانی‌ها هم همین رسم را ادامه دادند. بعد از آن، اولین خط منظم کشتی در سال ۱۸۴۶ (طبق شهرداری آدالار و ویکی‌پدیای ترکی) جزایر را به محل ییلاق اعیان تبدیل کرد. جدول زیر مهم‌ترین تاریخ‌ها را با منبع آورده است:
| تاریخ | رویداد | منبع |
|---|---|---|
| ۱۰۷۱ میلادی | تبعید امپراتور رومانوس چهارم دیوژن به صومعه کینالیآدا پس از شکست در جنگ | ویکی‌پدیا (Kınalıada) |
| ۱۴۵۳ | تصرف جزایر توسط عثمانی | ویکی‌پدیا (Princes’ Islands) |
| ۱۸۴۴ | گشایش مدرسه علوم دینی هالکی در هیبلیآدا (۱ اکتبر) | ویکی‌پدیا (Halki seminary) |
| ۱۸۴۶ | آغاز خط منظم کشتی و رونق ییلاق‌نشینی | شهرداری آدالار و ویکی‌پدیای ترکی |
| ۱۸۹۵ | گشایش مسجد حمیدیه در بیوکآدا (منابع دیگر ۱۸۹۳ می‌نویسند) | شهرداری آدالار و ویکی‌پدیا |
| ۱۸۹۸ | ساخت بنای عظیم چوبی که بعدها یتیم‌خانه رومی شد | شهرداری آدالار و ویکی‌پدیا |
| ۱۹۱۱ | گشایش هتل اسپلندید پالاس (برخی منابع ۱۹۰۸ تا ۱۹۰۹) | شهرداری آدالار و ویکی‌پدیا |
| ۱۹۱۴ | ساخت اسکله بیوکآدا به سبک نئوکلاسیک عثمانی | شهرداری آدالار |
| ۱۹۲۹ تا ۱۹۳۳ | اقامت لئون تروتسکی در بیوکآدا | ویکی‌پدیا |
| ۱۹۶۴ | تعطیلی اجباری یتیم‌خانه رومی | ویکی‌پدیا (Prinkipo) |
| ۱۹۷۱ | تعطیلی بخش علوم دینی مدرسه هالکی | ویکی‌پدیا (Halki seminary) |
| ۱۶ ژانویه ۲۰۲۰ | تصمیم شورای شهرداری استانبول برای پایان دادن به فایتون‌های اسبی | ویکی‌پدیای ترکی |
| ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۰ | شروع جایگزینی با خودروهای برقی | ویکی‌پدیای ترکی |
هتل اسپلندید و یتیم‌خانه برای عکس گرفتن مهم‌اند و در بخش بیوکآدا بیشتر درباره‌شان می‌گوییم. برای جزئیات بیشتر درباره تاریخچه همین جزیره، راهنمای بیوکآدا را هم بخوانید.
چگونه به جزایر پرنس استانبول برویم؟ مسیر، مدت و مبدأ
تنها راه رسیدن به آدالار کشتی است؛ هیچ پل یا تونلی وجود ندارد. شرکت شهرداری استانبول، Şehir Hatları، خط‌های اصلی را اداره میکند و شرکت‌های خصوصی مانند Turyol، Mavi Marmara و Dentur Avrasya بعضی مسیرها یا فصل‌ها را پوشش می‌دهند (طبق feribotseferleri). کشتی‌هایی که از کاباتاش، بشیکتاش یا قاضی‌کوی می‌آیند معمولاً به ترتیب کینالیآدا، بورگازآدا، هیبلیآدا و آخر بیوکآدا توقف می‌کنند؛ کشتی بوستانجی هم همین توالی را در جهت عکس دارد. پس اگر فقط یک جزیره می‌خواهید، نوع کشتی مهم است: کشتی با توقف‌های زیاد مدت را بالا می‌برد.
| مبدأ | مدت تا بیوکآدا (تقریبی) | اپراتورها (طبق منبع ثالث) | نکته |
|---|---|---|---|
| بوستانجی (Bostancı) | حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه | Şehir Hatları، Mavi Marmara (فصلی) | کوتاه‌ترین مسیر؛ مارمارا و مترو M8 هم در همین محدوده حمل‌ونقل بوستانجی هستند |
| قاضی‌کوی (کادیکوی) | حدود ۷۵ دقیقه (حدود ۱۸ کیلومتر) | Şehir Hatları، Turyol | با توقف در کینالیآدا، بورگازآدا و هیبلیآدا |
| کاباتاش و بشیکتاش | حدود ۹۰ تا ۱۰۵ دقیقه | Şehir Hatları، Dentur Avrasya، Mavi Marmara (تابستان) | معروف‌ترین مبدأ توریستی اروپایی |
| امینونو (Eminönü) | حدود ۷۵ تا ۱۰۵ دقیقه (بسته به شرکت) | Turyol، Mavi Marmara (فصلی) | کم‌تعداد و مستقیم؛ ساعت‌ها را دقیق ببینید |
این مدت‌ها از چند صفحه feribotseferleri (به‌روزشده تا اوت ۲۰۲۶) و ویکی‌پدیاست؛ منابع روی عدد دقیق هم‌نظر نیستند، برای همین بازه نوشته‌ایم. برای فاصله هم صفحه رسمی پرتال فرهنگ می‌گوید بیوکآدا ۵٫۵ کیلومتر از کارتال، ۹ کیلومتر از بوستانجی و ۲۱ کیلومتر از کاباتاش فاصله دارد.
رسیدن به کاباتاش
اگر در تکسیم هستید، فونیکولر F1 از ایستگاه تکسیم تا کاباتاش حدود ۲٫۵ دقیقه طول می‌کشد (طبق معرفی خطوط مترو استانبول)، و تراموای T1 هم کاباتاش را به امینونو، سلطان‌احمد و آکسارای وصل میکند. برای بوستانجی، مارمارا یا مترو M8 مناسب است؛ جزئیات خطوط در مارمارای استانبول آمده. اگر هنوز نمی‌دانید کدام سمت شهر را انتخاب کنید، تفاوت بخش اروپایی و آسیایی استانبول کمک میکند.
برنامه ساعت‌ها؛ چه چیز را باید خودتان ببینید
ساعت دقیق کشتی را ما به‌عنوان رقم قطعی نمی‌نویسیم، چون وب‌سایت رسمی Şehir Hatları برایمان باز نشد و منابع ثالث با هم اختلاف دارند. چیزهایی که می‌توان گفت: برنامه زمستانی ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ از ۷ سپتامبر ۲۰۲۶ تا ۲۷ ژوئن ۲۰۲۷ اجراست؛ feribotseferleri برای کاباتاش در روزهای هفته چند حرکت صبحگاهی حدود ۰۶:۴۵، ۰۸:۰۰ و ۰۹:۰۰ نوشته و برای کادیکوی حدود ۰۷:۱۰، ۰۸:۲۵ و ۰۹:۲۵؛ برنامه تابستانی از حدود ۰۶:۳۰ تا نیمه‌شب گزارش شده و در زمستان تعداد سفرها کمتر است. نکته مهم: ساعت برگشت از بیوکآدا را همان لحظه ورود روی تابلوی اسکله عکس بگیرید. برنامه روز سفر را از سایت یا اپ رسمی Şehir Hatları یا تابلوی اسکله بگیرید؛ برای پرداخت هم اپ İstanbulkart Mobil در راهنمای استانبول‌کارت توضیح داده شده است.
قیمت بلیت کشتی به جزایر پرنس در ۲۰۲۶ و حل اختلاف ۸۲٫۴۵ و ۱۷۱٫۸۹ لیر
قیمت بلیت را در سایت رسمی TUHİM شهرداری استانبول خواندیم. مصوبه شماره ۸۱۳ شورای شهرداری (۱۷ ژوئیه ۲۰۲۶، اجرا از ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶) در فایل رسمی تعرفه استانبول‌کارت بخش «۵. آدالار (کشتی‌های Şehir Hatları و دریایی‌های ویژه)» دارد. جدول زیر همان رقم‌هاست و تبدیل دلاری با ۴۸٫۸۲۰۱:
| نوع بلیت (کشتی شهری به آدالار) | تعرفه از ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶ (لیر) | معادل تقریبی |
|---|---|---|
| بزرگسال (استانبول‌کارت، بدون آداکارت) | ۱۵۱٫۲۳ | حدود ۳٫۱۰ دلار |
| دانش‌آموز و دانشجو (کارت دانشجویی) | ۷۵٫۶۴ | حدود ۱٫۵۵ دلار |
| معلم و بالای ۶۰ سال (ایندیریملی ۲) | ۱۰۵٫۸۵ | حدود ۲٫۱۷ دلار |
| دانشجوی بالای ۳۰ سال | ۱۳۶٫۱۰ | حدود ۲٫۷۹ دلار |
| آداکارت (ویژه ساکنان و شاغلان آدالار) | ۹۰٫۷۰ | حدود ۱٫۸۶ دلار |
| ردیف «آکتارما» برای بدون آداکارت | ۱۵۱٫۲۳ (همان قیمت ورود) | بدون تخفیف انتقال |
سه نکته مهم دیگر از همان فایل رسمی: اولاً کودکان ۷ سال و بالاتر کرایه می‌دهند، یعنی زیر ۷ سال رایگان است. ثانیاً کیف یا بار بالای ۵۰ لیتر یا ۳۰ کیلوگرم در سفر به آدالار مشمول «دستورالعمل حمل‌ونقل و لجستیک آدالار» میشود و ممکن است هزینه بگیرند؛ جزئیاتش را نخواندیم. ثالثاً هر بار شورای شهر روزهای رایگان اعلام کند، حق رایگان یا انتقال فقط برای استانبول‌کارت یا QR شخصی‌سازی‌شده (دارای شماره ملی یا YKN) است، نه کارت ناشناس گردشگران.
رقمهای متناقض چه بودند؟
در راهنماهای فارسی و گزارشهای خبری چند رقم مختلف برای «بلیت جزایر» دیده میشود، و حتی در نسخه‌های قبلی راهنمای بیوکآدا و تور کشتی ما این اختلاف باقی مانده بود. با خواندن جدول رسمی، اختلاف این‌طور حل میشود:
| رقم | چیست؟ | منبع |
|---|---|---|
| ۸۲٫۴۵ لیر (۹۰٫۷۰ از ۲۰ ژوئیه) | تعرفه «آداکارت»؛ کارتی که فقط ساکنان یا شاغلان آدالار می‌گیرند. برای گردشگر نیست | خبر feribotseferleri و فایل رسمی TUHİM |
| ۱۳۷٫۴۸ لیر (۱۵۱٫۲۳ از ۲۰ ژوئیه) | بلیت بزرگسال کشتی شهری با استانبول‌کارت معمولی؛ رقمی که گردشگر باید حساب کند | فایل رسمی TUHİM |
| ۱۵۶٫۲۶ لیر (۱۷۱٫۸۹ از ۲۰ ژوئیه) | بلیت «تمام» خط سریع‌السیر İDO بوستانجی–آدالار. رسانه‌ها آن را «کارت‌نداشته» یا «بوستانجی–جزایر» نوشته‌اند، اما در فایل رسمی جزو بخش İDO است | فایل رسمی TUHİM و گزارشهای خبری |
| ۲۷۲٫۱۸ لیر | خط İDO کاباتاش (بشیکتاش)–آدالار و ینی‌کاپی–آدالار–قاضی‌کوی (بزرگسال) | فایل رسمی TUHİM |
نتیجه: ۸۲٫۴۵ لیر قیمت گردشگر نبود و ۱۷۱٫۸۹ لیر قیمت کشتی عادی نیست. بلیت ۱۷۱٫۸۹ برای کشتی سریع İDO بوستانجی است؛ بنابراین وقتی در راهنماها دیدید «بدون کارت ۶۷ درصد گران‌تر است» (۱۳۷٫۴۸ در برابر ۸۲٫۴۵)، آن مقایسه درست نیست: ۸۲٫۴۵ مربوط به آداکارت بود. این برداشت ما از جدول است و امکان اشتباه در اسم‌گذاری رسانه‌ها وجود دارد؛ رقم رسمی را در همان دو فایل بخوانید. همچنین نمی‌دانیم کدام روز خط İDO بوستانجی–آدالار فعال است؛ تعرفه آن هست، اما سرویس منظم آن را از منبع رسمی تأیید نکردیم.
یک نکته دیگر: بلیت یک‌بار مصرف (کاغذی یا QR). طبق جدول «بلیت محدود الکترونیک» در همان مصوبه، خط آدالار برای بدون آداکارت ۴ «حد» حساب میشود و بلیت چهار‌گذره ۲۳۰ لیر (حدود ۴٫۷۱ دلار) است. این نتیجه استنباط ما از دو جدول است و در فایل صراحت ندارد؛ در هر صورت با کارت ارزان‌تر است. یک استانبول‌کارت بخرید یا از اپ استفاده کنید؛ راهنمای استانبول‌کارت قیمت کارت و نحوه کارکرد آن را توضیح می‌دهد.
برای مقایسه، مسیرهای درون‌شهری با کشتی همان فایل رسمی: اسکودار–امینونو ۵۸٫۵۲، قاضی‌کوی–امینونو ۶۵٫۲۱ و قاضی‌کوی–کاباتاش ۶۲٫۷۰ لیر. بنابراین سفر به جزایر حدود دو و نیم برابر یک کشتی معمولی بسفر خرج دارد. جزئیات تورهای بسفر در تور کشتی استانبول آمده و همه هزینه‌های حمل‌ونقل در هزینه حمل‌ونقل در ترکیه.
حمل‌ونقل داخل جزایر؛ خودرو ممنوع، فایتون حذف‌شده
خودروی شخصی به جزایر آدالار راه ندارد و ویکی‌پدیا موتوری‌ها را به‌جز وسایل خدماتی ممنوع می‌داند. فایتون اسبی هم از ۲۰۲۰ تمام شده: طبق ویکی‌پدیای ترکی، شورای شهرداری استانبول در ۱۶ ژانویه ۲۰۲۰ به عصر فایتون پایان داد و خودروهای برقی از ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۰ جای آن‌ها را گرفتند؛ هریت دیلی نیوز هم در ۱۰ اوت ۲۰۲۰ از دو نوع خودروی برقی ۴ و ۱۴ نفره در بیوکآدا نوشت. اگر در سایت‌ها هنوز «سواری فایتون» دیدید قدیمی است. بحث‌هایی درباره مینی‌بوس‌های برقی هم بین ساکنان جریان داشته که در این بازبینی از منبع قابل اتکا تأییدش نکردیم.
شهرداری استانبول تعرفه «حمل‌ونقل آدالار» را جداگانه منتشر میکند. فایل رسمی TUHİM خط‌های BA-1 تا BA-5 (بیوکآدا)، HA-1 تا HA-3 (هیبلیآدا)، BU-1 (بورگازآدا) و KA-1 و KA-2 (کینالیآدا) را نام می‌برد. از ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶ ارقام این است:
| خدمت | تعرفه از ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶ (لیر) | معادل تقریبی دلار |
|---|---|---|
| خط داخلی جزیره (BA، HA، BU، KA)، بلیت تمام | ۱۵۸٫۳۵ (از ۱۶ فوریه تا ۱۹ ژوئیه ۲۰۲۶: ۱۴۳٫۹۵) | حدود ۳٫۲۴ دلار |
| همین خط با آداکارت | ۴۶٫۲۰ | حدود ۰٫۹۵ دلار |
| ادا‌تاکسی، بازشدن کنتور (آداکارت) | ۱۰۳٫۸۸ | حدود ۲٫۱۳ دلار |
| ادا‌تاکسی، بازشدن کنتور (بدون آداکارت) | ۲۰۷٫۷۵ | حدود ۴٫۲۶ دلار |
| ادا‌تاکسی، هر کیلومتر (بدون آداکارت) | ۱۶۶٫۲۷ | حدود ۳٫۴۱ دلار |
| ادا‌تاکسی، هر دقیقه انتظار (بدون آداکارت) | ۳۲٫۱۳ | حدود ۰٫۶۶ دلار |
| ادا‌تاکسی، با کارت بانکی (Açık Çevrim)، بازشدن کنتور | ۲۴۹٫۲۹ | حدود ۵٫۱۱ دلار |
در فایل مشخص نشده که گردشگر با استانبول‌کارت از ستون «بدون آداکارت» یا ستون کارت بانکی حساب میشود؛ پیش از سوار شدن از راننده بپرسید. مبلغ ۱۵۸٫۳۵ لیر برای یک سفر کوتاه درون‌جزیره‌ای بالا به نظر می‌رسد، اما در فایل رسمی همین نوشته شده و رقم ۱۴۳٫۹۵ لیر دوره قبل را هم در فایل تعرفه ۱۶ فوریه ۲۰۲۶ (مصوبه ۲۶۳) دیدیم. راهنمای ثالث feribotseferleri اتوبوس‌های «آداباس» خطوط BA-1 تا BA-3 را از مسئولیت İETT و پذیرنده استانبول‌کارت می‌نامد.
اجاره دوچرخه و هزینه‌های جانبی (نمونه‌های تاریخدار)
شهرداری آدالار تعرفه دوچرخه یا ساحل را منتشر نمی‌کند. تنها نمونه تاریخدار که پیدا کردیم از راهنمای روزنامه ینیچاغ (۱ ژوئیه ۲۰۲۶) است؛ بقیه‌اش را باید همان‌جا بپرسید:
| مورد | رقم نمونه (۱ ژوئیه ۲۰۲۶) | معادل تقریبی دلار |
|---|---|---|
| اجاره دوچرخه، ساعتی | ۱۰۰ تا ۱۵۰ لیر | حدود ۲٫۰۵ تا ۳٫۰۷ دلار |
| اجاره دوچرخه، تمام روز | ۳۰۰ تا ۴۵۰ لیر | حدود ۶٫۱۴ تا ۹٫۲۲ دلار |
| ورود به ساحل‌های پولی بیوکآدا، روز هفته | ۷۰۰ تا ۸۰۰ لیر | حدود ۱۴٫۳ تا ۱۶٫۴ دلار |
| ورود به ساحل‌های پولی بیوکآدا، آخر هفته | ۹۰۰ تا ۱٬۰۰۰ لیر | حدود ۱۸٫۴ تا ۲۰٫۵ دلار |
| تخت و چتر در ساحل عمومی | ۳۰۰ تا ۴۰۰ لیر | حدود ۶٫۱ تا ۸٫۲ دلار |
| صبحانه سروشده در بیوکآدا و هیبلیآدا، هر نفر | ۷۵۰ تا ۱٬۵۰۰ لیر | حدود ۱۵٫۴ تا ۳۰٫۷ دلار |
همان راهنما بلیت کشتی را ۱۳۷٫۴۸ لیر می‌نویسد، یعنی تعرفه پیش از ۲۰ ژوئیه؛ نشانه‌ای که تاریخ نشر آن قدیمی‌تر از افزایش بود. در مهر ممکن است برخی ساحل‌های پولی بسته یا ارزان‌تر باشند؛ این را بررسی نکردیم. این‌ها قیمت‌های تابستان است؛ قیمت واقعی را مغازههای کنار اسکله تعیین می‌کنند و ممکن است در آخر هفته‌ها یا تعطیلات بالاتر باشد. برای ارز و پول خرد هم صرافی‌های استانبول را از قبل بررسی کنید.
بیوکآدا؛ بزرگ‌ترین جزیره و دیدنی‌هایش
بیوکآدا بزرگ‌ترین جزیره و اولین انتخاب بیشتر مسافران است. ویکی‌پدیا طول جزیره را حدود ۴٫۳ و عرضش را ۱٫۳ کیلومتر می‌نویسد. دو قله اصلی دارد: یوجه‌تپه (۲۰۲ متر) و ایسا‌تپه یا «تپه عیسی» (۱۶۴ متر). برای آنچه می‌ماند از هر دیدنی توضیح مستقل در راهنمای بیوکآدا هست.
| دیدنی | چه چیزی است؟ | منبع و نکته |
|---|---|---|
| صومعه آیایورگی (Aya Yorgi) در یوجه‌تپه | صومعه یونانی ارتدکس بر بلندترین نقطه جزیره؛ طبق پرتال فرهنگ از سال ۹۶۳ میلادی در دوره نیکفوروس فوکاس شناخته میشود و فرمان ۱۱۵۸ مانوئل اول کومننوس به آن اشاره دارد | پرتال فرهنگ؛ زیارت‌های ۲۳ آوریل و ۲۴ سپتامبر طبق ویکی‌پدیای ترکی |
| صومعه مسیح (Hristos) در ایسا‌تپه | صومعه دوم جزیره روی تپه دوم | شهرداری آدالار |
| یتیم‌خانه رومی (Prinkipo) | بنای چوبی عظیم ۱۸۹۸ حدود ۱۰۲٫۵ متر طول؛ از ۱۹۶۴ تعطیل؛ طبق ویکی‌پدیا در ۲۰۱۲ به جامعه یونانی برگردانده شد و در ژوئن ۲۰۲۶ قرارداد مرمت امضا شده | شهرداری آدالار و ویکی‌پدیا؛ بازدید داخلی تأیید نشد |
| هتل اسپلندید پالاس (Splendid Palace) | هتل ۱۹۱۱ به جای هتل ژیاکومو؛ امروز هم هتل است با ۷۰ اتاق و ۴ سوئیت | شهرداری آدالار |
| مسجد حمیدیه و اسکله ۱۹۱۴ | مسجد دوره عبدالحمید دوم و اسکله نئوکلاسیک به طراحی میران | شهرداری آدالار |
| ساحل‌ها | ویکی‌پدیای ترکی هفت ساحل اصلی را می‌شمرد، از جمله یورک‌علی، ناکی‌بی و آیا نیکولا | ورود پولی بالا را ببینید |
دربارهٔ یتیم‌خانه: دو منبع در سازنده و معمار اختلاف دارند. شهرداری آدالار می‌نویسد شرکتی فرانسوی به ریاست کنت موریس بوستاری آن را ساخته و ویکی‌پدیا طراح را الکساندر والوری می‌نامد؛ آغاز کار یتیم‌خانه هم یک بار ۱۹۰۲ و یک بار ۱۹۰۳ آمده است. ما فقط به همان دو رقم اشاره میکنیم و مسئولیت اختلاف با منابع است. اگر راهنمای محلی نخواهید، پیاده رفتن تا پای یوجه‌تپه از مرکز جزیره زمان و انرژی می‌برد؛ دوچرخه یا اتوبوس کوچک کار را ساده میکند.
لئون تروتسکی بین ۱۹۲۹ تا ۱۹۳۳ در محله نظام ساکن بود (ویکی‌پدیا). اینکه خانه‌اش امروز قابل بازدید است یا نه را در هیچ منبع رسمی نیافتیم؛ آن را وعده نمی‌دهیم.
هیبلیآدا و وضعیت مدرسه علوم دینی هالکی در ۲۰۲۶
هیبلیآدا دومین جزیره بزرگ و برای کسانی که تپه، کاج و دریا می‌خواهند مناسب است. شهرداری آدالار از «چام لیمانی» (Çamlımanı) و «دیرمن‌بورنو» (Değirmenburnu) به‌عنوان پیک‌نیک‌گاه‌های جزیره نام می‌برد و ویکی‌پدیا از دانشکده نیروی دریایی (Deniz Harp Okulu) با کلیسای بیزانسی کامریوتیسا در محوطه‌اش. چون دانشکده نظامی است، دسترسی عمومی به آن را تضمین نمی‌کنیم.
مهم‌ترین موضوع روز، مدرسه علوم دینی هالکی (Halki Seminary) در تپه امید است. این مدرسه در ۱ اکتبر ۱۸۴۴ تأسیس شد و بخش علوم دینی‌اش در ۱۹۷۱ بسته شد. در ۲۰۲۶ ماجرا به این صورت است و ما فقط چیزی را می‌نویسیم که منبع دارد:
| تاریخ | گزارش | منبع |
|---|---|---|
| مه ۲۰۲۶ | پاتریارک بارتولومئوس در دیدار از آتن گفت مذاکرات با ترکیه موفق بوده و مدرسه در سپتامبر باز میشود | ویکی‌پدیا |
| ۱۲ مه ۲۰۲۶ | سخنگوی پاتریارکی روشن کرد قرار است فقط ساختمان نوسازیشده افتتاح شود و هنوز مجوز بازگشایی مدرسه صادر نشده | هریت دیلی نیوز |
| ژوئن ۲۰۲۶ | اردوغان دستور ازسرگیری مذاکرات را داد؛ زمان‌بندی بازگشایی هنوز نبود | المانیتور |
| ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ | افتتاح ساختمان‌های نوسازیشده برای اواخر سپتامبر برنامهریزی شده بود و از بازگشایی آموزشی جدا است | تو ویما |
یعنی تا ۸ اکتبر ۲۰۲۶ ما تأیید نکردیم که افتتاح ساختمان برگزار شده یا مجوز مدرسه صادر شده است. اگر یکی از ایرانی‌ها نوشت «مدرسه هالکی باز شد»، آن را از رسانه معتبر تأیید کنید و برنامه سفر را روی بازدید از داخل آن بنا نگذارید؛ ویکی‌پدیا هم می‌گوید محوطه فعلاً بیشتر محل همایش است و خود مدرسه آموزشی نیست. دسترسی به خود جزیره با کشتی ادامه دارد؛ طبق ویکی‌پدیای ترکی از بوستانجی حدود ۲۵ دقیقه تا هیبلیآدا طول می‌کشد.
بورگازآدا و کینالیآدا؛ دو جزیره آرام و نزدیک
بورگازآدا
بورگازآدا سومین جزیره بزرگ با ۱٬۷۱۳ نفر جمعیت دائمی (۲۰۲۵) و تنها یک قله، بایراک‌تپه، است. ویکی‌پدیا آتش‌سوزی بزرگ ۲۰۰۳ را عامل نابودی بخش بزرگی از جنگل جزیره می‌داند. شهرداری آدالار از خیابان گزینتی با خانه‌های چوبی، ساحل قدیمی شرق اسکله، صخره کالپازانکایا (Kalpazankaya) و خلیج مادام مارتا نام می‌برد. راهنمای feribotseferleri تا بالای تپه را ۳۰ تا ۴۰ دقیقه پیاده‌روی تخمین زده است.
موزه سائیت فائیک (Sait Faik Abasıyanık) خانه نویسنده‌ای است که بسیاری از داستان‌هایش در بورگازآدا می‌گذرد. ورودی را رایگان و دوشنبه‌ها را تعطیل نوشته‌اند، اما ساعت کار در منابع فرق میکند: یک منبع ۰۹:۰۰ تا ۱۷:۰۰، منبعی دیگر ۱۰:۳۰ تا ۱۶:۴۵ و گاهی سه‌شنبه تعطیل. پیش از رفتن با شهرداری آدالار تماس بگیرید یا از اینترنت تازه‌ترین زمان را ببینید.
کینالیآدا
کینالیآدا نزدیک‌ترین جزیره به ساحل است؛ ویکی‌پدیا آن را حدود ۱۲ کیلومتر از خشکی می‌داند. نام «کینالی» (حنایی) از خاک سرخ‌رنگ آن می‌آید. شهرداری آدالار می‌نویسد ارمنی‌ها نخستین ساکنان آن بودند و برق در ۱۹۴۶ و آب لوله‌کشی در ۱۹۸۱ رسید. مسجد جزیره، ساخت ۱۹۶۴، طبق ویکی‌پدیا به شکل قایق بادبانی طراحی شده است. چون زمان کشتی تا آن کوتاه‌تر است، برای کسانی که فقط چند ساعت وقت دارند و می‌خواهند دریا و ساحل ببینند مناسب است. به گفته شهرداری، در تابستان جمعیت جزیره به ۲۰ تا ۳۰ هزار نفر می‌رسد؛ پس برای ساحل زودتر بروید.
سایر جزیره‌ها؛ سدفآدا، یاسیآدا، سیوریآدا، قاشیقآدا، توشانآدا
پنج جزیره دیگر کوچک‌اند. طبق جدول جمعیت شهرداری، سدفآدا جمعیت دائمی ندارد و ویکی‌پدیا مساحتش را ۰٫۱۵۷ کیلومتر مربع می‌نویسد. یاسیآدا با نام رسمی جزیره دموکراسی و آزادی‌ها محل دادگاه‌های ۱۹۶۰ بود و موزه دارد؛ دسترسی‌اش بیشتر با بلیت ترکیبی تور است نه کشتی روزانه عمومی، که در مقاله اختصاصی آن آمده. درباره سیوریآدا، قاشیقآدا و توشانآدا اطلاعات قابل‌اتکایی درباره بازدید پیدا نکردیم و مساحت‌هایی که منابع می‌دهند با هم نمی‌خوانند؛ آن‌ها را برنامه سفر خود نکنید.
برنامه یک‌روزه و هزینه تقریبی
با سفر صبحگاهی از کاباتاش یا کادیکوی، یک روز برای دو جزیره کافی است. نمونه برنامه ما، با ساعت‌های تقریبی بر پایه نمونه راهنمای feribotseferleri:
- ۰۹:۰۰ تا ۱۰:۰۰: رسیدن به بیوکآدا، صبحانه کنار اسکله و دیدن میدان اصلی.
- ۱۰:۳۰ تا ۱۳:۰۰: اجاره دوچرخه یا اتوبوس کوچک، گشت بین عمارت‌های چوبی.
- ۱۳:۰۰ تا ۱۴:۳۰: صعود تا صومعه آیایورگی و ناهار روی تپه.
- ۱۴:۳۰ تا ۱۶:۳۰: پیاده‌روی به‌سمت یتیم‌خانه رومی (از بیرون).
- ۱۶:۳۰ تا ۱۸:۰۰: برگشت به مرکز، خرید و شام، سپس کشتی پیش از شلوغی.
برای هزینه، فقط از رقمهای بالا استفاده کردیم؛ محاسبه حاصل جمع‌ها از ماست و بلیت متروی تا اسکله را نشمرده‌ایم:
| سناریو | محاسبه | جمع (لیر) | معادل تقریبی دلار |
|---|---|---|---|
| فقط کشتی رفتوبرگشت و پیاده‌روی | ۲ × ۱۵۱٫۲۳ | ۳۰۲٫۴۶ | حدود ۶٫۲۰ |
| کشتی + دوچرخه تمام روز | ۳۰۲٫۴۶ + (۳۰۰ تا ۴۵۰) | ۶۰۲٫۴۶ تا ۷۵۲٫۴۶ | حدود ۱۲٫۳ تا ۱۵٫۴ |
| کشتی + دوچرخه + صبحانه سروشده | ۶۰۲٫۴۶ تا ۷۵۲٫۴۶ + (۷۵۰ تا ۱٬۵۰۰) | ۱٬۳۵۲٫۴۶ تا ۲٬۲۵۲٫۴۶ | حدود ۲۷٫۷ تا ۴۶٫۱ |
اگر می‌خواهید بین چند جزیره بپرید، طبق خواندن ما از جدول رسمی ردیف «آکتارما» برای بدون آداکارت همان ۱۵۱٫۲۳ لیر است؛ یعنی هر بار سوار شدن دوباره حدوداً قیمت کامل دارد. آن را در گیت تأیید کنید. برای بقیه هزینه‌های شهر، هزینه سفر به استانبول را ببینید. اگر می‌خواهید پیش از کشتی صبحانه ترکی بخورید، صبحانه ترکی را بخوانید.
نکته‌های عملی برای ایرانی‌ها
- همیشه با استانبول‌کارت سوار شوید. بلیت یک‌بار مصرف طبق استنباط ما گران‌تر است.
- ساعت برگشت را قبل از رفتن به هتل یا کافه بنویسید. طبق feribotseferleri در برنامه زمستانی تعداد سفرها کمتر و آخرین حرکت‌ها زودتر است و ویکی‌پدیا از لغو سفر در طوفان می‌گوید.
- پول نقد و کارت بانکی همراه داشته باشید. برخی مغازه‌ها و دوچرخه‌کرایه‌ها فقط نقد می‌گیرند؛ ما درباره روش دقیق پرداخت تحقیق جداگانه نکردیم، پس فرض را بر داشتن هر دو بگذارید.
- کوله سبک ببرید. بار بالای ۵۰ لیتر یا ۳۰ کیلوگرم مشمول قانون جداگانه آدالار است.
- زودتر برسید. در آخر هفته‌های تابستان و تعطیلات (راهنمای feribotseferleri: ۲۰ تا ۳۰ دقیقه پیش از حرکت) صف بلند است و طبق feribotseferleri برای خط بوستانجی گیت‌ها وقتی کشتی پر شود قفل می‌شوند.
- پیش‌بینی هوا را ببینید. برای فصل‌ها و دما آب‌وهوای ترکیه را بخوانید.
- اطلاعات تماس اضطراری را بدانید. شماره‌های ترکیه در شماره‌های اضطراری ترکیه آمده است.
- روزهای رایگان شهر را بشناسید. اگر کارت شخصی ندارید، رایگان بودن حمل‌ونقل در تعطیلات ممکن است شامل شما نشود.
اگر هنوز وقت دارید، سه جای دیگر بسفر هم کنار این سفر خوب‌اند: برج دختر، برج گالاتا و پل گالاتا. برای دیدنی‌های بسته، موزه‌های استانبول را ببینید.
آنچه در این بازبینی تأیید نکردیم
بعضی چیزها را عمداً با قطعیت ننوشتیم، چون منبع رسمی یا تازه پیدا نشد. این‌ها فهرست‌اند:
| موضوع | وضعیت |
|---|---|
| ساعت دقیق کشتیها (زمستان ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷) | منبع رسمی Şehir Hatları در دسترس نبود؛ منابع ثالث اختلاف دارند. روز سفر در اپ یا اسکله ببینید |
| سرویس منظم خط İDO بوستانجی–آدالار | تعرفه هست، فعال بودنش در مهر تأیید نشد |
| ستون تعرفه ادا‌تاکسی برای گردشگر | در فایل مشخص نیست |
| جمعیت مستقیم TÜİK برای ۲۰۲۵ | جدول TÜİK باز نشد؛ رقم از شهرداری آدالار |
| بازگشایی مدرسه هالکی و افتتاح ساختمان | پس از ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ خبر قطعی پیدا نشد |
| بازدید داخلی از یتیم‌خانه رومی، خانه تروتسکی، دانشکده نیروی دریایی | منبع رسمی نبود |
| ساعت موزه سائیت فائیک | منابع با هم نمی‌خوانند |
| هزینه حمل دوچرخه روی کشتی شهری و حمل بار | بررسی نشد |
جزایر پرنس استانبول شامل چند جزیره است؟
طبق شهرداری آدالار ۹ جزیره: بیوکآدا، هیبلیآدا، بورگازآدا، کینالیآدا، سدفآدا، یاسیآدا، سیوریآدا، قاشیقآدا و توشانآدا. گردشگران معمولاً فقط چهار جزیره اول را میبینند.
قیمت بلیت کشتی به جزایر پرنس در ۲۰۲۶ چقدر است؟
طبق مصوبه ۸۱۳ شورای شهرداری، بلیت بزرگسال کشتی شهری با استانبول‌کارت از ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶ برابر ۱۵۱٫۲۳ لیر (حدود ۳٫۱ دلار) است. رقم ۸۲٫۴۵ لیر تعرفه آداکارت ساکنان بود و رقم ۱۷۱٫۸۹ لیر مربوط به خط سریع İDO بوستانجی است.
چطور از کاباتاش به جزایر پرنس برویم؟
از تکسیم با فونیکولر F1 به کاباتاش بروید، سپس سوار کشتی خط آدالار شوید. طبق منابع ثالث سفر تا بیوکآدا حدود ۹۰ تا ۱۰۵ دقیقه است و کشتی در کینالیآدا، بورگازآدا و هیبلیآدا هم توقف میکند.
سریع‌ترین راه رسیدن به بیوکآدا از کدام اسکله است؟
بوستانجی در سمت آسیایی؛ منابع ثالث مدت سفر را حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه می‌نویسند. قاضی‌کوی حدود ۷۵ دقیقه و کاباتاش حدود ۹۰ دقیقه یا بیشتر است.
آیا در جزایر پرنس فایتون اسبی هست؟
نه. شورای شهرداری استانبول در ۱۶ ژانویه ۲۰۲۰ پایان فایتون را تصویب کرد و خودروهای برقی از ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۰ جای آن‌ها را گرفتند (طبق ویکی‌پدیای ترکی).
آیا می‌توان با ماشین شخصی به جزایر پرنس رفت؟
نه؛ خودروی شخصی ممنوع است و فقط وسایل خدماتی مجازند. داخل جزیره با دوچرخه، اتوبوس‌های کوچک شهرداری، ادا‌تاکسی یا پیاده می‌روید.
اجاره دوچرخه در بیوکآدا چقدر است؟
نمونه تاریخدار: طبق ینیچاغ (۱ ژوئیه ۲۰۲۶) ساعتی ۱۰۰ تا ۱۵۰ لیر و تمام روز ۳۰۰ تا ۴۵۰ لیر. قیمت واقعی را از مغازههای کنار اسکله بپرسید.
آیا مدرسه هالکی در هیبلیآدا باز شده است؟
تا ۸ اکتبر ۲۰۲۶ تأیید نکردیم. گزارشهای مه تا سپتامبر ۲۰۲۶ میگویند افتتاح ساختمان نوسازیشده برای اواخر سپتامبر برنامهریزی شده بود ولی مجوز بازگشایی مدرسه هنوز نبود.
بهترین زمان سفر به جزایر پرنس چه موقع است؟
وسط هفته و فصلهای خنکتر مثل اردیبهشت تا خرداد و مهر؛ طبق شهرداری آدالار جمعیت تابستان تقریباً ده برابر زمستان میشود. در زمستان باد شدید گاهی کشتیها را متوقف میکند.
یک روز در جزایر پرنس چقدر خرج دارد؟
فقط کشتی رفتوبرگشت ۳۰۲٫۴۶ لیر (حدود ۶٫۲ دلار)؛ با دوچرخه تمام روز ۶۰۲ تا ۷۵۲ لیر؛ با صبحانه سروشده ۱٬۳۵۲ تا ۲٬۲۵۲ لیر (حدود ۲۷٫۷ تا ۴۶٫۱ دلار)، طبق محاسبه ما از رقمهای بالا.
2 Comments
اونجایی که همه میرن جزو همین جزیره ها حساب میشه جزیره بیوک آدا بود منظورم
بله جزایر پرنس یا Adalar